«Μου αρέσει το σινεμά {LF}που δίνει χώρο στον θεατή»

Ενας έρωτας που ακροβατεί ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα – έτσι όπως είναι ο αληθινός δηλαδή – γίνεται η ραχοκοκαλιά της πρώτης ταινίας μεγάλου μήκους του Μίνωα Νικολακάκη. Ο έμπειρος σκηνοθέτης της μικρής κινηματογραφικής γραφής με αφορμή την ταινία του «Αλυτη» μιλά για παραμύθια, δεισιδαιμονίες, προκαταλήψεις και για το σινεμά που κινητοποιεί συναισθήματα. Και στο οποίο θέλει ν’ ανήκει.

Στην πρώτη σας μεγάλου μήκους ταινία το θέμα ακροβατεί ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό και μπλέκονται ελληνικοί και βαλκανικοί μύθοι. Ποιος είναι ο κοινός άξονας που τα συνδέει;

Οι αφηγήσεις των γιαγιάδων μου και γενικότερα οι ανατριχιαστικές ιστορίες των χωριών, με δόσεις του μεταφυσικού, που πάντα συνέβαιναν σε έναν συγχωριανό ή κάποιον που γνωρίζαμε. Είχαν μια λιτότητα και μια ηρεμία στον τρόπο τους, που προσπαθήσαμε και εμείς να εντάξουμε στη σκηνοθετική προσέγγιση της «Αλυτης». Στην πορεία δανειστήκαμε στοιχεία από παραλογές αλλά και μαρτυρίες ντόπιων, γεμάτες δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις. Βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον το ότι αποτελούν απόπειρες να ερμηνεύσουν τον φυσικό κόσμο και πράγματα που δεν ορίζει ο νους, με έναν δικό τους, απτό τρόπο. Ετσι οδηγηθήκαμε σε ένα παραμύθι ρεαλιστικό, «γειωμένο». Κάτι που αισθάνεσαι σαν να μπορούσε να συμβεί στον καθένα μας.

Στον πυρήνα των μύθων κυριαρχούν οι προκαταλήψεις. Θεωρείτε ότι εξακολουθούν να έχουν επίδραση στη ζωή της υπαίθρου;

Οι προκαταλήψεις είναι ακόμα και σήμερα χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς των κλειστών κοινωνιών, όπως είναι και τα χωριά ή γενικότερα η ζωή στην ύπαιθρο. Είναι μια απόπειρα ερμηνείας του κόσμου με έναν δικό τους τρόπο, μια σταθερά, μια συμφωνία μεταξύ τους τι είναι «κανονικό», αλλά και μια παρακαταθήκη των παλαιοτέρων. Γι’ αυτό και πολλές φορές τέτοιου είδους κοινωνίες περιθωριοποιούν το μη οικείο. Βρίσκω λίγο στενάχωρο που η τελευταία γενιά των γιαγιάδων κλείνει τον κύκλο της και θα πάρει μαζί της το γοητευτικό, τουλάχιστον, κομμάτι αυτής της παράδοσης. Κατανοώ την ύπαρξή τους στα χωριά, αλλά όχι και τόσο στις πόλεις όπου είναι συχνά έκδηλες.

Ποιος είναι ο στόχος σας με αυτή την ταινία; Τι θα θέλατε να δηλώσετε;

Στην «Αλυτη», με τη φόρμα ενός «γειωμένου» παραμυθιού ξεδιπλώνουμε μια ανθρώπινη ιστορία, που είναι οικεία σε όλους: τα στάδια της σχέσης μεταξύ δύο ανθρώπων που ανήκουν σε διαφορετικούς κόσμους και που αντιλαμβάνονται τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο. Είναι η σχέση ενός αστού γιατρού με μια γυναίκα αερικό, που ζει μέσα στο δάσος. Πάνω σε αυτές τις παραμέτρους ιντριγκάρουμε τον θεατή να τοποθετήσει τον εαυτό του σε σχέση με τα όσα γίνονται και τι σημαίνουν για αυτήν/αυτόν. Μου αρέσει πολύ ο κινηματογράφος που δίνει χώρο στον θεατή και λιγότερο αυτός που δηλώνει κάτι συγκεκριμένο. Προτιμώ τις ιστορίες του σινεμά (αλλά και της ζωής) να τις αισθάνομαι αλλά όχι απαραίτητα να τις κατανοώ και να με «διδάσκουν» κάτι.

Τι αλλαγές πιστεύετε ότι θα επιφέρει το σοκ της πανδημίας στο σινεμά και στην τέχνη γενικότερα;

Υπήρξε χρόνος για περισυλλογή, αφού φρέναρε απότομα η ροή των πραγμάτων. Θεωρώ τον χρόνο απαραίτητο σύμμαχο της δημιουργίας. Επίσης αναθεωρούνται πολλές δεδομένες αξίες της καθημερινότητας αλλά και της ανθρώπινης ύπαρξης και η τέχνη είναι το πιο «ανθρώπινο» μέσο να τις διαχειριστεί, να τις εκφράσει και να τις σχολιάσει. Στο σινεμά πιο συγκεκριμένα, δυστυχώς τα πράγματα οδηγούνται σε μια κατεύθυνση περιοριστική, αν και κερδοφόρα, την ατομική οικιακή θέαση ταινιών στο κινητό, ένα συνήθειο μακριά από τη συλλογική θέαση στην αίθουσα, η οποία είναι μια ζωντανή εμπειρία. Ελπίζω η σκοτεινή αίθουσα να παραμείνει ζωντανή και να μη γίνει χόμπι μόνο των ρομαντικών, όπως το βινύλιο.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

Είναι ήδη στο χαρτί και κατά κάποιο τρόπο συνεχίζουν το αφηγηματικό «πείραμα» που ξεκίνησα με την «Αλυτη». Στην «Ασφαλτο» συνδυάζονται στοιχεία τρόμου και φαντασίας με μια συνθήκη κοινωνικού ρεαλισμού, γύρω από ένα θέμα που είναι ιδιαιτέρως οικείο στην Ελλάδα μετά το ’80, την πάλη των τάξεων. Η ταινία τοποθετείται σε μια μονάδα παραγωγής ασφάλτου κατά τη διάρκεια ενός ανεξήγητου φαινομένου, όπου ένας φουκαράς εργάτης και ένας ξιπασμένος μεγαλοεργολάβος υπόκεινται σε μια αλλόκοτη μεταμόρφωση.