Ανθρωποι μονάχοι

Εργο για δύο, με πολλαπλές αναγνώσεις, «Το Παγκάκι» διαθέτει στη βάση του στέρεα και διαχρονικά υλικά: τον φόβο της μοναξιάς, τις ανθρώπινες σχέσεις, την αναζήτηση του άλλου, την αγάπη. Παράλληλα όμως εμπεριέχει και τις αγωνίες για το μέλλον του ανθρώπου και της κοινωνίας, της εποχής που γράφτηκε (1983): προσωπική ανασφάλεια, έλλειψη εμπιστοσύνης, αναζήτηση της αλήθειας, σε μια χρονική στιγμή που το ψέμα, κατασκευασμένο ή μη, όχι μόνο επέπλεε, αλλά και βασίλευε.

Τον ρώσο θεατρικό συγγραφέα και σεναριογράφο Αλεξάντρ Γκέλμαν (γεννήθηκε το 1933 σε ένα χωριό της τότε Σοβιετικής Ενωσης – σημερινής Μολδαβίας) το ελληνικό κοινό έχει κυρίως γνωρίσει μέσα από το θεατρικό του έργο «Πρόσωπο με πρόσωπο» που πρωτοανέβασε στην Ελλάδα το ζεύγος Καρέζη – Καζάκου. Αργότερα ακολούθησαν δύο ακόμα διαφορετικά και ενδιαφέροντα ανεβάσματα: το πρώτο από τον Γιώργο Κιμούλη με τον ίδιο και την Αγλαΐα Παππά και τον τίτλο «Και τώρα οι δυο μας». Το επόμενο, σε σκηνοθεσία Κιμούλη με τον Πέτρο Φιλιππίδη και τη Λυδία Κονιόρδου.

«Το Παγκάκι» μαζί με το «Πρόσωπο με πρόσωπο» είναι τα πιο γνωστά και μεταφρασμένα/παιγμένα έργα του συγγραφέα που επιβίωσε του Ολοκαυτώματος, έζησε τα νεανικά του χρόνια στην Αγία Πετρούπολη και από το 1978 είναι εγκατεστημένος στη Μόσχα. Ανήκε στους υποστηρικτές της Περεστρόικα και του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Θεατρικά ο Γκέλμαν αναδείχθηκε σε συνεργασία με το Θέατρο Τέχνης της Μόσχας και τον Ολεγκ Εφρέμοφ.

Στο «Παγκάκι» τα πράγματα φαινομενικά είναι απλά, συνηθισμένα και αστεία: ένας άντρας και μια γυναίκα, δύο άγνωστοι ή μήπως δύο παλιοί γνωστοί, συναντιούνται και προσπαθούν να (ξανα)βρεθούν μαζί. Εκείνος παραπέμπει στο αρσενικό στερεότυπο του αρσενικού κυνηγού, κι εκείνη προσπαθεί, μάταια, να βγάλει από πάνω της το δικό της στερεότυπο – το θηλυκό θύμα…

Δύο μοναχικές περιπτώσεις, χωρίς ταυτότητα, ή χωρίς να έχει σημασία και αξία η ταυτότητά τους, ξεκινούν έναν διάλογο. Αλλοτε με ερωτικές – σεξουαλικές νύξεις, άλλοτε με τη βαθιά απελπισία της μοναξιάς και της απομόνωσης που τους κατοικεί και δεν αντέχεται. Κάπου ανάμεσα σε μια προσωπική ιστορία και την ιστορία της ζωής, ο άντρας και η γυναίκα στο «Παγκάκι» προσπαθούν να έρθουν αντιμέτωποι με την πιο σκληρή πραγματικότητα: την αλήθεια, τη δική τους και του άλλου.

Μέσα στο λιτό σκηνικό που συνθέτουν τρία παγκάκια, ο Γιώργος Κιμούλης σκηνοθετεί το έργο σεβόμενος και ακολουθώντας την πικρή ειρωνεία του συγγραφέα, μαζί με το δικό του αυτοσαρκαστικό χιούμορ.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Με σαφείς προσωπικές νύξεις που λειτουργούν και οδηγούν στην επικοινωνία σκηνής – πλατείας, ο Κιμούλης ερμηνεύει τον ρόλο του άντρα με τα πολλά ονόματα και ταυτίζεται μαζί του. Με τις γερές υποκριτικές αποσκευές που διαθέτει ο έμπειρος ηθοποιός, παρέχει στο κοινό τον ήρωα και μαζί τον εαυτό του, σαν ένα. Εμμεσες αναφορές και έξυπνοι χειρισμοί οδηγούν το παιχνίδι που ο ίδιος οργανώνει «εκμεταλλευόμενος» την εικόνα και την προσωπικότητά του και χωρίς να αφήνει στιγμή τον θεατή έξω από αυτό. Ο άγνωστος στο παγκάκι αρχίζει να γίνεται αναγνωρίσιμος – ένας από εμάς.

Με μια ένταση και μια υπερβολή στην αρχή τουλάχιστον (στην παράσταση στο Δημοτικό Θέατρο Ηλιούπολης «Δημήτρης Κιντής») η Φωτεινή Μπαξεβάνη επιχειρεί να αντιμετωπίσει τον «άγνωστο» άντρα απέναντί της. Η ερμηνεία της μαλακώνει στη συνέχεια, αλλά δεν καταφέρνει να κρύψει την ανάγκη και την αγωνία της να κερδίσει τον παρτενέρ της.

Info

{ARXTR}Διασκευή, σκηνοθεσία και διαμόρφωση χώρου:{ARXTR}{CR}Γιώργος Κιμούλης{CR}{ARXTR}Μετάφραση:{CR}{ARXTR}Νίκος Καμτσής{CR}{ARXTR}Κοστούμια:{CR}{ARXTR}Σοφία Νικολαΐδη{CR}{ARXTR}Φωτισμοί:{CR}{ARXTR}Στέλλα Κάλτσου{CR}{ARXTR}Παίζουν:{CR}{ARXTR}Γιώργος Κιμούλης, Φωτεινή Μπαξεβάνη{CR}{ARXTR}Παραστάσεις:{CR}{ARXTR}Δημοτικό Θέατρο Αχαρνών Μίκης Θεοδωράκης, Μενίδι (10/9). Θέατρο Θανάσης Βέγγος, Κορυδαλλός (11/9)