Το δεύτερο κύμα χτύπησε και τους επιστήμονες

Γιατί πια δεν ακούμε τους επιστήμονες; Την περίοδο της καραντίνας, η φιγούρα του Σωτήρη Τσιόδρα λειτούργησε καταπραϋντικά για τους πολίτες που βρίσκονταν σε lockdown. Δεν ήταν, όμως, μόνο ο πράος χαρακτήρας του λοιμωξιολόγου που έκανε τα τηλεοπτικά ραντεβού των 6 σημείο αναφοράς. Σε μια επικίνδυνη περίοδο, η κυβέρνηση έδωσε την καθημερινή ενημέρωση σε έναν επιστήμονα. Και αυτός, αντί να λειτουργήσει με τη σιγουριά που του προσφέρει η αυθεντία, παραδέχτηκε ότι δεν ξέρει τα πάντα και τόνισε πολλές φορές ότι τα επόμενα βήματα θα καθοριστούν από τα επιδημιολογικά δεδομένα – τα οποία, με τη σειρά τους, καθορίζονταν από τη συμπεριφορά των πολιτών που τον παρακολουθούσαν. Εδωσε ένα κίνητρο: όσο πιο γρήγορα συμμορφωθούμε με τα μέτρα, τόσο πιο γρήγορα θα ξαναβγούμε στον έξω κόσμο.

Η είσοδος του Τσιόδρα στις ζωές μας συνδέθηκε με την είσοδο του κορωνοϊού. Το τέλος των καθημερινών ενημερώσεων έδωσε την εσφαλμένη αίσθηση της ασφάλειας, η οποία εντάθηκε από το σταδιακό «άνοιγμα» της οικονομίας που ανά περιπτώσεις επιταχύνθηκε για να σωθεί τουλάχιστον ένας ολόκληρος μήνας τουριστικής σεζόν. Τον πρώτο λόγο, μετά την καραντίνα, δεν φαινόταν να τον έχουν πια οι επιστήμονες, αλλά οι πολιτικοί, στους οποίους χρεώθηκαν λάθη και αστοχίες. Η προσοχή αποσπάστηκε από την πανδημία, οι προφυλάξεις χαλάρωσαν, τα κρούσματα αυξήθηκαν, όμως οι επιστήμονες δεν επέστρεφαν στην οθόνη. Ο καιρός που πέρασε ήταν αρκετός για να γίνει η ζημιά. Οι συνωμοσιολόγοι βρήκαν ανοιχτό πεδίο, οι νέοι έπειτα από μια άνοιξη σε καραντίνα δεν υπολόγισαν τον κίνδυνο μπροστά στις διακοπές, ενώ η σκέψη που κυριαρχούσε στα πρώτα επιδημιολογικά καμπανάκια ήταν πως «αν τα πράγματα ήταν τόσο άσχημα, θα μας είχαν ήδη κλείσει στο σπίτι». Πολλοί πίστεψαν, δηλαδή, πως οι προειδοποιήσεις ήταν υπερβολικές, γιατί ούτε καραντίνα είχε επιβληθεί ούτε ο Τσιόδρας έβγαινε πια στην τηλεόραση.

Συνήθεια. Παρότι τα μέτρα επέστρεψαν, παρότι οι επιστήμονες γύρισαν στην οθόνη, το ίδιο μοντέλο της καραντίνας δεν λειτουργεί πια. Ο Γκίκας Μαγιορκίνης είναι το ίδιο μετριοπαθής με τον Τσιόδρα, όμως τα λόγια και των δύο πέφτουν στο κενό για ένα κομμάτι του πληθυσμού. Φαίνεται (είτε ισχύει είτε όχι) πως και η κυβέρνηση δεν τους ακούει πια όπως τους άκουγε την άνοιξη – ο τρόπος και ο χρόνος του ανοίγματος των σχολείων, για παράδειγμα, έγιναν αντικείμενο δημόσιας συζήτησης πριν το υπουργείο καταλήξει στις τελικές του αποφάσεις. Τους συνηθίσαμε, όπως συνηθίσαμε τον φόβο της πανδημίας. Χωρίς την παρουσία τους, όμως, ο κορωνοϊός θα έχει σύντομα τη μοίρα της κλιματικής αλλαγής: οι μισοί θα πιστεύουν πως υπάρχει, οι άλλοι πως όχι, και κανείς δεν θα κάνει ανακύκλωση.