Καμπανάκι από ΕΚΤ για νέο φρένο στην ανάπτυξη

Η επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της βιομηχανικής παραγωγής αλλά και του τομέα των υπηρεσιών μέσα στον Αύγουστο δημιουργεί νέους φόβους για την ευρωπαϊκή οικονομία που εξακολουθεί να βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα λόγω της πανδημίας.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχει αρχίσει να αμφισβητείται η δυναμική ανάκαμψης για το τρίτο τρίμηνο στην Ευρώπη και ότι η πλήρης ανάκαμψη μπορεί να αργήσει περισσότερο από όσο μέχρι τώρα υπολογιζόταν.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις στον τομέα αυτό καθώς θα επηρεάσουν τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής και προειδοποιεί ταυτόχρονα για σημαντική αύξηση της ανεργίας μέσα στο φθινόπωρο λόγω των προκλήσεων που έχει προκαλέσει ο COVID-19 τους τελευταίους μήνες. Η κατάσταση με την απασχόληση είναι κρίσιμη καθώς από το φθινόπωρο θα σταματήσει να κινείται σε μεγάλο βαθμό και ο τουριστικός κλάδος σε όλη την Ευρώπη. Η ΕΚΤ θα πραγματοποιήσει την επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση στις 10 Σεπτεμβρίου για να επανεκτιμήσει την κατάσταση.

Τα στοιχεία για τη βιομηχανική παραγωγή και τον σύνθετο δείκτη ΡΜΙ της IHI Markit που δημοσιοποιήθηκαν πριν από λίγες μόλις ημέρες δείχνουν τις προκλήσεις που υπάρχουν καθώς έχουν αρχίσει να επιβάλλονται εκ νέου περιορισμοί σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά λόγω του ιού.

Ο σύνθετος δείκτης της IHI Markit έδειξε ότι η οικονομική δραστηριότητα στην ευρωζώνη υποχώρησε στις 51,6 μονάδες τον Αύγουστο από 54,9 μονάδες τον Ιούλιο. Μπορεί η τιμή του δείκτη πάνω από τις 50 μονάδες να δείχνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει ανάπτυξη, αλλά η πορεία για τον Αύγουστο διέψευσε τις προσδοκίες κυβερνήσεων και αναλυτών που περίμεναν μεγαλύτερη βελτίωση.

Τα στοιχεία αυτά προκάλεσαν ιδιαίτερη αίσθηση στις δύο πιο μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Στη Γαλλία ο σύνθετος δείκτης ΡΜΙ υποχώρησε από 57,3 μονάδες τον Ιούλιο σε 51,7 μονάδες τον Αύγουστο. Στη Γερμανία ο δείκτης υποχώρησε από 55,3 μονάδες τον Ιούλιο σε 53,7 μονάδες τον Αύγουστο.

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνάντησής τους τον Ιούλιο τα στελέχη της ΕΚΤ δεν θέλησαν να παρουσιάσουν νέα συμπεράσματα για την πορεία της οικονομίας, περιμένοντας περισσότερα στοιχεία. Η στάση τους αυτή τώρα φαίνεται ότι δικαιώνεται.

Σύμφωνα με τα πρακτικά της συνεδρίασης της ΕΚΤ που δημοσιοποιήθηκαν πριν από λίγες ημέρες, τα στελέχη της κεντρικής τράπεζας εξέφρασαν φόβους ειδικά για την αγορά εργασίας λόγω των συνθηκών που έχουν δημιουργηθεί. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ Φίλιπ Λέιν είπε στη συνάντηση αυτή ότι τα στοιχεία δείχνουν πως η απασχόληση εξακολουθεί να είναι αδύναμη, με τα νοικοκυριά να βλέπουν μειώσεις στα εισοδήματά τους.

Η απασχόληση στην Ευρώπη δεν έχει καταγράψει μεγάλες μειώσεις κυρίως λόγω των προγραμμάτων στήριξης της οικονομίας, στα οποία έχουν προχωρήσει όλες σχεδόν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Το ζητούμενο όμως είναι τι θα γίνει όταν θα λήξουν τα προγράμματα αυτά καθώς οι χώρες δεν έχουν τη δυνατότητα να στηρίζουν την οικονομία και την απασχόληση με τον τρόπο αυτό για αόριστο χρονικό διάστημα. Μόνο το τρίμηνο που ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο ο αριθμός των απασχολουμένων στην ευρωζώνη μειώθηκε κατά 2,8%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων 25 ετών, με 4,5 εκατ. άτομα να μένουν χωρίς δουλειά.

Μέσα στον Ιούλιο δημιουργήθηκε αυξημένη αισιοδοξία λόγω της χαλάρωσης μεγάλου μέρους των περιορισμών που είχαν επιβληθεί για την πανδημία από τις κυβερνήσεις. Καθώς όμως τα κρούσματα αυξάνονται ξανά, οι ίδιες αυτές κυβερνήσεις επιβάλλουν πάλι ορισμένους από τους αρχικούς αυτούς περιορισμούς. Ετσι ουσιαστικά αμφισβητούνται οι προβλέψεις πλέον για ανάκαμψη στην ευρωζώνη τύπου V, που σημαίνει ότι μετά τη μεγάλη βουτιά της οικονομικής δραστηριότητας ακολουθεί μεγάλη ανάκαμψη.