Αλλάζουν πρόσωπο Εθνικός Κήπος και λόφος Φιλοπάππου

«Λίφτινγκ» στον Εθνικό Κήπο και τον λόφο Φιλοπάππου πρόκειται να ξεκινήσει μέσα στο φθινόπωρο ο Δήμος Αθηναίων. Τα έργα αποκατάστασης και ανάδειξης των δύο αυτών εμβληματικών χώρων θα διαρκέσουν τρία χρόνια.

Μόλις στις αρχές του μήνα εγκρίθηκε από το Πράσινο Ταμείο χρηματοδότηση ύψους 2,12 εκατομμυρίων ευρώ με στόχο την αναβάθμιση του Εθνικού Κήπου και του λόφου Φιλοπάππου, η φροντίδα και συντήρηση του οποίου με νόμο μεταβιβάστηκε το 1986 από το υπουργείο Γεωργίας στον Δήμο Αθηναίων.

Οπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο Πάνος Χατζηπάνος, πρόεδρος της Εταιρείας Φίλων Εθνικού Κήπου (ΕΦΕΚ) και σύμβουλος του δημάρχου Αθηναίων, Κώστα Μπακογιάννη, για τον Εθνικό Κήπο, ο λόφος Φιλοπάππου και ο Εθνικός Κήπος είναι δύο χώροι φαινομενικά ασύνδετοι, πέραν της μητροπολιτικής τους σημασίας. «Τους ενώνει, όμως, μια υποδομή αιώνων: το υπόγειο υδροδοτικό σύστημα της πόλης των Αθηνών του 6ου αιώνα π.Χ., το Πεισιστράτειο Υδραγωγείο, το οποίο υδροδοτούσε την αρχαία Αθήνα, την Αγορά και τους οικισμούς περί και επί του Λόφου διασχίζοντας την περιοχή που καταλαμβάνει σήμερα ο Εθνικός Κήπος. Σήμερα, μέρος του νερού του αρχαίου υδραγωγείου αρδεύει τον Εθνικό Κήπο ενώ η Εννεάκρουνος Κρήνη στα όρια του λόφου Φιλοπάππου και παλιά θαμμένα πηγάδια αποτελούν δείγματα της υπόγειας διαδρομής του».

Τα έργα ανάδειξης θα αναλάβει ένας νέος φορέας, ο Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο ΑΕ, που νομοθετήθηκε τον περασμένο Μάρτιο και την ερχόμενη εβδομάδα η σύστασή του θα περάσει από το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας. Ο φορέας θα αναλάβει τη διαχείριση, διοίκηση και εν γένει την προστασία του Εθνικού Κήπου και του λόφου Φιλοπάππου. «Τα δύο αυτά τοπόσημα είναι η αρχή. Θα ακολουθήσουν και άλλοι χώροι, όπως είναι ο λόφος Αρδηττού ή ο Λυκαβηττός» προσθέτει ο Χατζηπάνος.

Υπενθυμίζεται πως στη συνολική έκταση των 154 στρεμμάτων του Εθνικού Κήπου φιλοξενούνται εκτός των άλλων πάνω από 6.500 δένδρα, με κάποια από αυτά να προέρχονται από τις φυτεύσεις της πρώτης περιόδου δημιουργίας του και τα οποία χαρακτηρίζονται ιστορικά ή μνημειακά δένδρα, όπως είναι για παράδειγμα οι ουασιγκτόνιες της Λεωφόρου Αμαλίας, τα κυπαρίσσια, οι άριες, τα πλατάνια.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ. Οι… μπουλντόζες θα βάλουν μπροστά τις μηχανές τους τον Οκτώβριο και τα έργα που θα ξεκινήσουν διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: σε έργα κοινού ενδιαφέροντος και μητροπολιτικής σημασίας για το Πράσινο της Αθήνας και σε διακριτά έργα που αφορούν την αναβάθμιση του κάθε χώρου μεμονωμένα.

«Αρχικά είναι απαραίτητο να γίνουν διαχειριστικές μελέτες, ιδίως για την περίπτωση του Λόφου, ο οποίος εξαιτίας της διαχρονικής του εγκατάλειψης και της διάβρωσης των εδαφών από τις ξαφνικές πλημμύρες, παρουσιάζει προβλήματα στις βασικές του υποδομές και ο βιοκλιματικός του ρόλος κινδυνεύει. Πολλά δέντρα, για παράδειγμα, κυρίως πεύκα χάνονται ενώ κάθε χρόνο παρατηρούνται εμπρησμοί και φωτιές που θέτουν σε κίνδυνο την πλούσια πανίδα και χλωρίδα. Τα μονοπάτια, τα πρανή και τα ξύλινα στοιχεία του Λόφου όπως ραμπόσκαλες, γεφυράκια και κιγκλιδώματα ενέχουν κινδύνους για τους περιπατητές. Δεν θα πρέπει, βέβαια, να ξεχνάμε και την έλλειψη ασφάλειας» υπογραμμίζει ο πρόεδρος της ΕΦΕΚ.

Αξίζει να σημειωθεί πως στα έργα κοινού ενδιαφέροντος περιλαμβάνεται η αποτύπωση της διαδρομής του Πεισιστράτειου Υδραγωγείου, που διαπερνά και τέμνει τον Εθνικό Κήπο και τον λόφο Φιλοπάππου καθώς και η δημιουργία και ανάπτυξη της γεωχωρικής υποδομής τους ανάλογα με τις ανάγκες τους, όπως και η λήψη διαχειριστικών μέτρων για τη φυτοϋγειονομική προστασία των δύο χώρων. Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται έργα αποκατάστασης και αναβάθμισης υποδομών στον λόφο Φιλοπάππου αλλά και έργα για την ανακατασκευή της παιδικής χαράς και τον εκσυγχρονισμό των θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων του Εθνικού Κήπου.

Οπως σημειώνει ο Χατζηπάνος, στο πλαίσιο των ήπιων επεμβάσεων υποδομών, ανακατασκευάζονται οι διαβρωμένοι διάδρομοι κίνησης των πεζών (με χρήση σταθεροποιημένου χωμάτινου δαπέδου), σταθεροποιούνται πρανή, επισκευάζεται και συμπληρώνεται το υπάρχον σύστημα άρδευσης και πυρόσβεσης, επισκευάζονται και συντηρούνται οι δεξαμενές και λίμνες και τα ξύλινα στοιχεία ενώ πραγματοποιούνται εκτεταμένοι καθαρισμοί των ρείθρων και των τάφρων. Στις εργασίες περιλαμβάνονται ακόμη στοχευμένες φυτεύσεις, δεδομένου ότι ο Λόφος χάνει κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό δέντρων και θάμνων, κυρίως εξαιτίας της ποιότητας του εδάφους και του ρηχού εδαφικού υποστρώματος αλλά και της έλλειψης επαρκούς άρδευσης τις ημέρες των πολύ υψηλών θερμοκρασιών.

Στις προτεραιότητες του νέου φορέα είναι και η φύλαξη των χώρων. «Στις σκέψεις μας είναι ενδεχομένως να αναλάβει τη φύλαξη του Λόφου κάποια ιδιωτική εταιρεία, φυσικά κάτω από την… ομπρέλα της Ελληνικής αλλά και της Δημοτικής Αστυνομίας. Θα θέλαμε, βέβαια, να δραστηριοποιηθεί για τον Λόφο και το Δίκτυο Ενεργών Πολιτών. Υπάρχουν, άλλωστε, σύλλογοι κατοίκων και στα Πετράλωνα και στο Κουκάκι».