Οι τέσσερις επιλογές {CR}του Βλαντίμιρ Πούτιν

Τρία τηλεφωνήματα δέχθηκε χθες ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν για το θέμα της Λευκορωσίας, προς επιβεβαίωση του κομβικού ρόλου που παίζει η χώρα του στην πολιτική κρίση που έχει ξεσπάσει στον δυτικό της γείτονα μετά την παρωδία εκλογών της 9ης Αυγούστου. Και για τα τρία ενημέρωσε στη συνέχεια τον Αλεξάντρ Λουκασένκο.

Το ένα τηλεφώνημα ήταν από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, ενόψει της σημερινής τηλεδιάσκεψης των 27 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ που θα συζητήσουν την επιβολή κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας. Το άλλο ήταν από τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, που ζήτησε από τον επικεφαλής του Κρεμλίνου να προωθήσει τον διάλογο στη σπαρασσόμενη Λευκορωσία. Και το τρίτο ήταν από την καγκελάριο Μέρκελ.

Η τελευταία τόνισε στον Πούτιν ότι η κυβέρνηση του Μινσκ πρέπει να αποφύγει τη χρήση βίας κατά των διαδηλωτών, να απελευθερώσει αμέσως τους πολιτικούς κρατούμενους και να ξεκινήσει εθνικό διάλογο με την αντιπολίτευση και την κοινωνία των πολιτών. Απαντώντας, ο πρόεδρος Πούτιν δήλωσε ότι οποιαδήποτε εξωτερική επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Λευκορωσίας θα ήταν απαράδεκτη και θα οδηγούσε σε κλιμάκωση της κρίσης.

Η Ανγκελα Μέρκελ έχει υποστηρίξει ανοιχτά τις διαδηλώσεις στη Λευκορωσία, λέγοντας μέσω του εκπροσώπου της πως είναι «εντυπωσιακό και συγκινητικό» εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι να διαδηλώνουν ειρηνικά και με αξιοπρέπεια υπέρ των δικαιωμάτων τους και κατά της κρατικής καταστολής. «Οι άνθρωποι αυτοί ζητούν δικαιώματα που θα έπρεπε να είναι προφανή για οποιονδήποτε: να πραγματοποιούνται έντιμες εκλογές, να μη φιμώνονται οι φωνές των πολιτών και να μη βασανίζονται οι κρατούμενοι στις φυλακές», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Σύμφωνα με τον Ντμίτρι Τρένιν, επικεφαλής του Κέντρου Carnegie της Μόσχας, ένα από τα στοιχεία που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή των σχεδίων του Λουκασένκο ήταν το «επεισόδιο Βάγκνερ»: μια περίεργη επιχείρηση όπου η λευκορωσική KGB συνέλαβε 33 ύποπτους ρώσους μισθοφόρους έντεκα ημέρες πριν από τις εκλογές και τους κατηγόρησε ότι είχαν έρθει στο Μινσκ για να δημιουργήσουν προβλήματα. Οι συλλήψεις αυτές επέτρεψαν στον Λουκασένκο να οξύνει την αντιρωσική του ρητορική, ενώ το Κρεμλίνο εξέλαβε το επεισόδιο αυτό ως προσπάθειά του να προσεγγίσει τη Δύση. Κάπου εκεί τελείωσε ο Λουκασένκο για τη Μόσχα.

Το Κρεμλίνο έχει τώρα τέσσερις επιλογές, σημειώνει ο Τρένιν. Η μία είναι να επέμβει στρατιωτικά στη Λευκορωσία, με σκοπό τη σταθεροποίηση του συμμάχου της: κάτι τέτοιο πρέπει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο. Η δεύτερη είναι να μην κάνει τίποτα, ελπίζοντας ότι ο Λουκασένκο θα πέσει γρήγορα και ο διάδοχός του θα λάβει υπόψη του τους στενούς δεσμούς με τη Ρωσία: πολύ ριψοκίνδυνο. Η τρίτη είναι να αγκαλιάσει τον Λουκασένκο: αυτό θα την έκανε όμως συνένοχο με έναν μισητό άνθρωπο. Μένει η τέταρτη επιλογή, που είναι η οργάνωση της διαδοχής. Ο Λουκασένκο θα πειστεί ότι η καλύτερη λύση γι’ αυτόν είναι η εξορία και μια αξιόπιστη μεταβατική ηγεσία θα αναλάβει να οργανώσει εκλογές.

Προς το παρόν, πάντως, ο δικτάτορας της Λευκορωσίας σκληραίνει τη στάση του. Χθες απένειμε μετάλλια στους επικεφαλής των δυνάμεων ασφαλείας για τον «άψογο» τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισαν τους διαδηλωτές, προειδοποίησε τους διευθυντές των κρατικών επιχειρήσεων ότι οι εργαζόμενοι που απεργούν είτε θα επανέλθουν άμεσα στην εργασία τους είτε θα απολυθούν και έστειλε στρατιωτικές δυνάμεις στα δυτικά σύνορα της χώρας.

«Ενας άνθρωπος έχει κρατήσει τη χώρα σε συνθήκες φόβου επί 26 χρόνια», τόνισε η ηγέτις της αντιπολίτευσης Σβιετλάνα Τιχανόφσκαγια σε νέο βίντεο που μετέδωσε χθες από την αυτοεξορία της στη Λιθουανία. «Ενας άνθρωπος έκλεψε τη βούληση των Λευκορώσων».