Στην κόψη της Οικονομίας

Ενα παράξενο πράγμα συμβαίνει αυτούς τους μήνες με την πανδημία και τη διαχείριση του υγειονομικού σκέλους της σε σχέση με την οικονομία και τον τουρισμό. Για κάποιο λόγο πειστήκαμε ότι το να είναι η χώρα υγειονομικά ασφαλής και το να λειτουργεί η οικονομία είναι δυο πράγματα εντελώς αντιφατικά.

Προφανώς έχει επηρεάσει την αντίληψή μας το σερί των γεγονότων. Στην πρώτη φάση της πανδημίας περιορίσαμε σημαντικά την εξάπλωση του ιού κάνοντας lockdown που, προφανώς, επηρέασε την οικονομία και τα εισοδήματα πολλών Ελλήνων. Στη δεύτερη, τώρα, τα κρούσματα αυξάνονται, παράλληλα με τις προσπάθειες να μη χαθεί τελείως η τουριστική σεζόν.

Από την αφήγηση αυτή όμως, όπως παρουσιάζεται απλοϊκά, λείπουν μερικές διαπιστώσεις. Η πρώτη είναι ότι όσο ανεβαίνει ο αριθμός των κρουσμάτων τόσο χειρότερο είναι για την οικονομία. Γιατί επηρεάζεται η οικονομική δραστηριότητα, απαιτούνται τοπικά ή στοχευμένα μέτρα τα οποία έχουν κόστος για συγκεκριμένους κλάδους ή/και περιοχές, γιατί το κράτος θα πρέπει με τη σειρά του να στηρίξει τους πληττόμενους, γιατί κινδυνεύει το εθνικό σύστημα υγείας κ.ά. Αν μάλιστα αποφασίσουμε να το δούμε και μεσομακροπρόθεσμα, το κόστος μιας υγειονομικής κρίσης τέτοιου μεγέθους στην οικονομία, την εργασία, το Ασφαλιστικό κ.λπ. μπορεί να είναι πολλαπλάσιο – θεωρητικώς πάντα, αν δεν τη διαχειριστούμε σωστά. Βλέπουμε επίσης, από τα δεδομένα που συλλέγονται διεθνώς σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, ότι οι ευάλωτες οικονομικά ομάδες χτυπήθηκαν χειρότερα από την πανδημία και υγειονομικά. Το γενικό συμπέρασμα, από όπου κι αν το πιάσεις, είναι ότι δημόσια υγεία και οικονομία επηρεάζουν η μια την άλλη.

Το δεύτερο που δεν λέγεται αρκετά συχνά κι είναι κρίσιμο στη δική μας περίπτωση, είναι ότι υπάρχουν μπόλικες διαβαθμίσεις ασφάλειας ανάμεσα στο lockdown και στο χυμαδιό. Οπως γίνεται φανερό, τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού χάθηκε αρκετός πολύτιμος χρόνος, στον οποίο η πολιτεία θα μπορούσε να θεσμοθετήσει ένα πιο σφιχτό ενδιάμεσο πλαίσιο κανόνων προστασίας, που θα επέτρεπε στη χώρα να λειτουργήσει αλλά θα απέτρεπε εικόνες που είδαμε σε διάφορους δημόσιους χώρους, μέσα μαζικής μεταφοράς, εκδηλώσεις κ.λπ. Να νομοθετήσει μέτρα, δηλαδή, να κάνει παρεμβάσεις όπου χρειάζεται και να φροντίσει για τον έλεγχο της τήρησής τους. Το ίδιο διάστημα θα μπορούσαμε επίσης να εκπαιδευτούμε κι οι πολίτες καλύτερα, με περισσότερη ενημέρωση και καμπάνιες για την τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας με απεύθυνση στο σύνολο του πληθυσμού.

Αντ’ αυτού, ξεχαστήκαμε σε μια ψευδαίσθηση κανονικότητας χωρίς να γίνονται εξαντλητικοί κι αυστηροί έλεγχοι για τα μέτρα ή τις συστάσεις τα οποία ανά διαστήματα εξαγγέλλονταν. Η κανονικότητα αυτή ήταν χρήσιμη, βέβαια, για να κλείσουν οι άνθρωποι τα ξενοδοχεία και τα εισιτήρια για τις διακοπές τους, αλλά τα αποτελέσματά της και τη χασούρα που μπορεί να φέρει τα βλέπουμε τώρα, που φτάσαμε να τρέχουμε άρον άρον να αδειάσουμε τα μπαρ και τα μπουζούκια.

Πρέπει να έρθουμε αντιμέτωποι με την αλήθεια: πανδημία χωρίς απώλειες δεν γίνεται. Το θέμα είναι αν είναι προτιμότερο να προσέχουμε και να είμαστε αυστηροί ή να χαλαρώνουμε για να καθυστερήσουμε ή να μετακυλίσουμε τις οικονομικές απώλειες, διακινδυνεύοντας τη δημόσια υγεία. Μπορεί προσωρινά το δεύτερο σχέδιο να βολεύει αλλά μακροπρόθεσμα δεν το λες κι ό,τι καλύτερο.