Αλληλοσπαραγμός {LF}στη γερμανική Ακροδεξιά

Ηταν πριν από έντεκα μήνες, την 1η Σεπτεμβρίου του 2019: η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) είχε εξασφαλίσει τότε ένα 23,5% των ψήφων στις περιφερειακές εκλογές του Βρανδεμβούργου, ποσοστό διπλάσιο σε σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές, το 2014. Στο εσωτερικό της, οι υποστηρικτές της πιο ακραίας γραμμής ένιωσαν ενισχυμένοι. Ενας δικός τους ήταν άλλωστε επικεφαλής του ψηφοδελτίου στο Βρανδεμβούργο: ο Αντρέας Κάμπιτζ, ένας παλιός αλεξιπτωτιστής των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων, για τον οποίο το «Spiegel» είχε αποκαλύψει, στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, πως είχε συμμετάσχει σε μία παρέλαση νεοναζί στην Αθήνα το 2007.

Εκτοτε, όπως σημειώνει η «Monde», ο Κάλμπιτζ έχει γίνει σύμβολο του αλληλοσπαραγμού σε ένα κόμμα το οποίο διέρχεται μία από τις χειρότερες κρίσεις στην επταετή ιστορία του. Το πιο πρόσφατο επεισόδιο; Η απόφαση που έλαβε την Τρίτη ο Κάλμπιτζ να «αποσυρθεί», προσωρινά, από την προεδρία του AfD στο περιφερειακό κοινοβούλιο του Βρανδεμβούργου: ο ίδιος διαβεβαίωσε πως θα επιστρέψει στη θέση του αν η γερμανική Δικαιοσύνη ακυρώσει την απόφαση που έλαβε στις 15 Μαΐου η εθνική ηγεσία του AfD να τον διαγράψει από το κόμμα. Ο άνθρωπος που βρίσκεται στην πηγή αυτής της απομάκρυνσης ονομάζεται Γιοργκ Μέουτεν. Συμπροεδρεύων του κόμματος και ευρωβουλευτής, αυτός ο πρώην καθηγητής Οικονομικών είναι ένα αγνό προϊόν των αρχών του AfD, της διετίας 2013-2015, στη διάρκεια της οποίας το νεόκοπο κόμμα είχε ως βασικό του στόχο την εγκατάλειψη του ευρώ και την επιστροφή στο μάρκο – προτού θέσει η προσφυγική κρίση στην κορυφή των προτεραιοτήτων του τα θέματα μετανάστευσης και ασφάλειας.

Εντάσεις πάντα υπήρχαν ανάμεσα στο ρεύμα που ενσαρκώνει ο Μέουτεν, που επιζητεί μια μορφή σοβαρότητας, τουλάχιστον στους τόνους, και τους ultras, τους ακραίους του AfD, που έχουν ισχυρή παρουσία στα κρατίδια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, όπως το Βρανδεμβούργο. Χειροτέρεψαν σημαντικά ότι η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος (Bfv) αποφάσισε, τον Μάρτιο, να «θέσει υπό επιτήρηση» το ριζοσπαστικό ρεύμα του κόμματος, «την Πτέρυγα» («der Flügel»), περιγράφοντάς την ως απειλή για τις «αρχές του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας». Ιδρυτής της Πτέρυγας αυτής είναι ο Μπιορν Χέκε, επικεφαλής του AfD στη Θουριγγία, με τον Κάλμπιτζ υπαρχηγό.

ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ. Για τον Μέουτεν, η απόφαση της Bfv ήταν ένα θείο δώρο, το οποίο νομιμοποιούσε την εκκαθάριση που ανέβαλλαν έως τότε οι «μετριοπαθείς». Οι εσωκομματικοί αντίπαλοι του Κάλμπιτζ τον κατηγόρησαν πως δεν είχε ενημερώσει το κόμμα, κατά την ένταξή του σε αυτό, το 2013, για την παλαιότερη συμμετοχή του στις «Πιστές στην Πατρίδα Γερμανικές Νεολαίες», ένα νεοναζιστικό γκρουπούσκουλο που ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το άλλοθι είχε βρεθεί: ο Κάμπιτζ διαγράφηκε από το κόμμα.

Η νίκη των «μετριοπαθών» ήταν ωστόσο βραχύβια: ο επικεφαλής της «Πτέρυγας», Μπιορν Χέκε, δεν άργησε να αντιδράσει, χαρακτηρίζοντας «προδοσία» την απομάκρυνση του συμμάχου του από το Βρανδεμβούργο. Οσο για τον ίδιο τον Κάλμπιτζ, αυτός προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, εκτιμώντας πως η διαγραφή του είναι νομικά αβάσιμη.

Δεκατρείς μήνες πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές στη Γερμανία, το AfD, πρώτη δύναμη της αντιπολίτευσης στην Bundestag, με 89 βουλευτές σε σύνολο 709, βλέπει τη δημοτικότητά του να φθίνει: από 15% στις αρχές της χρονιάς, έχει πέσει στο 10% στις δημοσκοπήσεις για την πρόθεση ψήφου. Η πανδημία δεν το βοήθησε να παραμείνει στην επικαιρότητα, και οι θέσεις του κατά των «ελευθεροκτόνων» περιορισμών που έχουν τεθεί σε εφαρμογή για τον περιορισμό του κορωνοϊού, ή κατά της αμοιβαιοποίησης των χρεών που αποφασίστηκε στο πλαίσιο του σχεδίου ευρωπαϊκής ανάκαμψης, δεν βρίσκουν ιδιαίτερη απήχηση. Μία διάσπαση θα μπορούσε να καταφέρει το οριστικό χτύπημα.