«Ορούτς Ρέις» – «Μπαρμπαρός»: δύο προκλήσεις με διαφορές

Ξεχωριστά γεγονότα χαρακτηρίζουν αξιωματούχοι της ελληνικής διπλωματίας τη Νavtex για το «Ορούτς Ρέις» και την αντίστοιχη για το «Μπαρμπαρός». Για την Αθήνα η κίνηση της Τουρκίας να μην εφαρμόσει τη Νavtex για το «Ορούτς Ρέις» ερμηνεύεται ως κίνηση αποκλιμάκωσης, ωστόσο το γεγονός ότι δυναμιτίζεται από τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις της Κυπριακής ΑΟΖ εγείρει εύλογα ερωτήματα για τις πραγματικές διαθέσεις της Αγκυρας για εκτόνωση της έντασης.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από την πλευρά του δείχνει διατεθειμένος για επιστροφή στην ένταση. Στο μήνυμά του για το Κουρμπάν Μπαϊράμ, μία από τις μεγαλύτερες γιορτές των μουσουλμάνων, τη γιορτή της θυσίας, που ξεκινάει σήμερα και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα, επανέλαβε τις θέσεις της Αγκυρας, επιμένοντας στις εμπρηστικές δηλώσεις, δείχνοντας πρόθυμος να θυσιάσει την αποκλιμάκωση. Ανέφερε ότι «θα συνεχίσουμε μέχρι τέλους τη δουλειά που ξεκινήσαμε στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, προκειμένου να προστατεύσουμε τα δικαιώματα της Τουρκίας» και διεμήνυσε ότι «η Τουρκία δεν θα διστάσει να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα όπως στην περίπτωση της Αγίας Σοφίας».

Σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά που τουρκικό ερευνητικό, στην προκειμένη περίπτωση το «Μπαρμπαρός», παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι εν λόγω ενέργειες έχουν χαρακτηριστεί από τη Λευκωσία ως τρίτη εισβολή, με την Αγκυρα να επεκτείνει τα τετελεσμένα της κατοχής και στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου, επικαλούμενη τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων. Στόχος μέσω του εκβιασμού των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας, που εκμεταλλεύεται την περιορισμένη δυνατότητα στρατιωτικής αντίδρασης της Κυπριακής Δημοκρατίας, είναι να υποχρεώσει τη Λευκωσία σε αναστολή του ενεργειακού της προγράμματος και συμπερίληψη του ζητήματος των υδρογονανθράκων στις συνομιλίες για το Κυπριακό.

«Σύμμαχος» της Τουρκίας την παρούσα περίοδο η πανδημία, που έχει υποχρεώσει τις νόμιμα αδειοδοτημένες εταιρείες να κάνουν «ένα βήμα πίσω» από τον σχεδιασμό τους. Η Λευκωσία αξιοποιεί τα διπλωματικά μέσα και επιζητά καταγγελία και μέτρα εναντίον της Αγκυρας από τη διεθνή κοινότητα, εντείνοντας τις προσπάθειές της προς την πλευρά του ΟΗΕ και της ΕΕ, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θέλει στρατικοποίηση της κρίσης.

Στην περίπτωση της Ελλάδας ωστόσο, η κατάσταση είναι μάλλον πιο επικίνδυνη. Ενδεχόμενη είσοδος του «Ορούτς Ρέις» σε ύδατα ελληνικής κυριαρχίας θα υποχρέωνε την Αθήνα να αντιδράσει και στρατιωτικά για να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Μία σπίθα που θα οδηγήσει σε νέα κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο ωστόσο θα έδειχνε να εξυπηρετεί τους σκοπούς της Τουρκίας που εμφανίζεται να επιδιώκει έκρηξη εδώ και περίπου έναν χρόνο.

Το ερώτημα όμως είναι κατά πόσο η στρατιωτική αδυναμία της Λευκωσίας και η συνήθεια της διεθνούς κοινότητας να ανέχεται τα τετελεσμένα της τουρκικής κατοχής, επί 46 χρόνια, ενθαρρύνουν τις τουρκικές επιδιώξεις και τι συνέπειες επιφέρουν.

Στη σκιά της τουρκικής προκλητικότητας ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε νέα τηλεφωνική συνομιλία με τον κύπριο πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, ενώ συνεχής είναι και η επικοινωνία των ΥΠΕΞ Νίκου Δένδια και Νίκου Χριστοδουλίδη.

«Αρνητική εξέλιξη» χαρακτήρισε τη νέα τουρκική Νavtex για έρευνες στην Κυπριακή ΑΟΖ και η Κομισιόν, ζητώντας αποκλιμάκωση της έντασης. «Βαθιά προβληματισμένες» δηλώνουν λόγω των τουρκικών κινήσεων οι ΗΠΑ, με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να καλεί την Αγκυρα να σταματήσει αυτές τις επιχειρήσεις.

Παρέμβαση της Μόσχας προς την Τουρκία ζήτησε από τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Αναστασιάδης σε τηλεφωνική τους συνομιλία, ενώ ανακοινώθηκε ότι στις 8 Σεπτεμβρίου ο ρώσος ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ θα επισκεφθεί την Κύπρο. Πρόσκληση για επίσκεψη στη Ρωσία αποδέχθηκε και ο Αναστασιάδης.