Το Χωριό {LF}των Χρωμάτων

«Εχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα» έγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης. Ο συγγραφέας από το Ηράκλειο της Κρήτης μιλούσε, φυσικά, μεταφορικά. Αν όμως μπορούσε κάποιος να ζωγραφίσει κυριολεκτικά τον παράδεισό του; Οι συμπατριώτες του κάτοικοι των Ανω Ασιτών, ενός μικρού χωριού στις πλαγιές του Ψηλορείτη, το κατάφεραν, γεμίζοντας τον οικισμό τους με χρώματα παλιά και με σύγχρονα έργα τέχνης.

«Οταν αποφάσισα να μείνω εδώ, ήθελα να βγαίνω από την πόρτα του σπιτιού μου να περπατώ και να μ’ αρέσει ακόμη περισσότερο ο τόπος μου. Αυτό άλλωστε δεν θέλουν οι περισσότεροι από τον δημόσιο χώρο;» λέει ο Σπύρος Λιαπάκης, συντηρητής απολιθωμάτων στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, ο οποίος πριν από μερικά χρόνια αποφάσισε να αφήσει την πόλη και να γυρίσει στο χωριό των παππούδων του. «Πριν από την “ομογενοποίηση” των σπιτιών με ασβέστη, τα περισσότερα ήταν βαμμένα με έντονα χρώματα. Αρκούσε να ξύσεις τα στρώματα και θα το έβλεπες. Συντονιστήκαμε λοιπόν με φίλους και με τον πολιτιστικό σύλλογο του χωριού και αρχίσαμε να ξαναβάφουμε τοίχους, μάντρες και γλάστρες όπως παλιότερα». Το χρώμα άρχισε ξανά να μπαίνει στην καθημερινότητα των κατοίκων. Βλέποντας πολλά από τα σπίτια του χωριού να έχουν εγκαταλειφθεί μια νέα ιδέα σχηματίστηκε: γιατί να μη γίνουν οι Ανω Ασίτες ένα χωριό τέχνης και να μην προσκληθούν καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο να ζήσουν ανάμεσά τους βάζοντας τις δικές τους πινελιές στον ορεινό οικισμό;

Η αρχή έγινε με έναν αυστραλό ζωγράφο που έχει κάνει την Κρήτη πατρίδα του. Ο Μάθιου Χάλπιν είχε δώσει ήδη δείγματα της δουλειάς του βοηθώντας στη μεταμόρφωση του Λάκκου, της πρώην υποβαθμισμένης περιοχής του Ηρακλείου. Οταν επισκέφθηκε το χωριό των 400 κατοίκων, απλά το… ερωτεύτηκε, αποφάσισε να ζήσει εκεί μόνιμα και να συνεργαστεί με τους ντόπιους. «Είναι πολύ ωραία αυτή η πολιτιστική ανταλλαγή που συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις» σχολιάζει. «Τόσο οι καλλιτέχνες όσο και οι κάτοικοι βγαίνουν κερδισμένοι. Οι τελευταίοι ειδικά εκτιμούν πολύ αυτή τη διαφορά που η τέχνη φέρνει στον τόπο τους».

Μία από τις πρώτες καλλιτέχνιδες που απάντησε θετικά στην πρόσκληση ήταν η γιαπωνέζα περφόρμανς άρτιστ Σίρου Σίρου. Υπό τους ήχους μουσικής και μπροστά στα έκπληκτα μάτια των κατοίκων που είχαν συγκεντρωθεί να παρακολουθήσουν, ζωγράφισε… χορεύοντας έναν τοίχο στο κέντρο του χωριού. Ακολούθησαν κι άλλοι καλλιτέχνες με μικρές ή με μεγαλύτερες περγαμηνές, όπως το ζεύγος Αν Σόστρομ και Τζον Μπόουμαν με «θητεία» στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης ή η νεαρή Αμερικανίδα Μπέκα Αλεν που χρησιμοποιεί την τέχνη ως εργαλείο για να διευρύνει τις δεξιότητες παιδιών με ειδικές ανάγκες. Ο Δήμος Ηρακλείου βοήθησε προσφέροντας χρώματα. Και κάπως έτσι, οι Ανω Ασίτες μετατρέπονται σε Χωριό των Χρωμάτων «πάντα και με σεβασμό όμως στο παραδοσιακό ύφος του», όπως επισημαίνει ο Σπύρος Λιαπάκης.

Ζωγραφίζοντας τον δικό της παράδεισο, η παρέα των Ασιθιανών δείχνει ορεξάτη. Διότι τέχνη δεν είναι μόνο η ζωγραφική. Κάνουν ανοιχτή πρόσκληση σε μουσικούς, φωτογράφους, κινηματογραφιστές, γλύπτες, λογοτέχνες να πουν τις ιδέες τους. Και ένα φεστιβάλ ίσως γεννηθεί σύντομα…