Aπόλυτη λογοκρισία και στα social media

«Δεν θα επιτρέψουμε να καταβροχθίσουν αυτό το έθνος το YouTube, το Facebook, ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Θα λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα με τον αποφασιστικότερο τρόπο»: έχουν περάσει έξι χρόνια από όταν έκανε τη δήλωση αυτή ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξοργισμένος, τότε, με τις διαστάσεις που είχε πάρει στα σόσιαλ μίντια ένα σκάνδαλο διαφθοράς στο οποίο είχε εμπλακεί. Σταδιακά, η λογοκρισία στο Ιντερνετ έγινε όλο και πιο έντονη στην Τουρκία. Σύμφωνα με μια ανάλυση, την περασμένη χρονιά μπλοκαρίστηκαν περισσότερες από 130.000 διευθύνσεις στο Διαδίκτυο, κατέβηκαν 40.000 ποσταρίσματα από το Τwitter και 6.200 ποσταρίσματα από το Facebook, αφαιρέθηκαν 10.000 βίντεο από το YouTube. Το νέο νομοσχέδιο που ψήφισε χθες το τουρκικό Κοινοβούλιο για τα σόσιαλ μίντια απειλεί να κάνει την κατάσταση απείρως χειρότερη.

Το νομοσχέδιο που προώθησε το κυβερνών ΑΚΡ υποχρεώνει τις πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων με περισσότερους από ένα εκατομμύριο καθημερινούς χρήστες – όπως το Facebook, το Τwitter και το YouTube – να ανοίξουν γραφεία στην Τουρκία προβλέποντας βαριές κυρώσεις αν αρνηθούν, ανάμεσά τους και μια επιβράδυνση της ευρυζωνικότητας που θα τις καθιστούσε ουσιαστικά απροσπέλαστες. Οι εταιρείες υποχρεούνται επίσης να ανταποκρίνονται στις αξιώσεις κυβέρνησης και ιδιωτών να μπλοκάρουν ή να αφαιρούν περιεχόμενο που κρίνεται «προσβλητικό». Απαξ και τεθεί σε ισχύ ο νόμος, την 1η Οκτωβρίου, θα έχουν περιθώριο 48 ωρών προκειμένου να συμμορφώνονται αντιμετωπίζοντας σε αντίθετη περίπτωση πρόστιμα μεγαλύτερα των 600.000 ευρώ. Θα είναι επίσης υποχρεωμένες να αποθηκεύουν τις πληροφορίες των τοπικών χρηστών στην Τουρκία -προσφέροντας εν δυνάμει στο τουρκικό κράτος εύκολη πρόσβαση σε αυτές.

Ενα 90% και πλέον των συμβατικών ΜΜΕ στην Τουρκία ελέγχεται είτε απευθείας από την κυβέρνηση είτε από ομίλους που διατηρούν στενές σχέσεις με την κυβέρνηση. Εκατοντάδες δημοσιογράφοι έχουν φυλακιστεί ή εγκαταλείψει τη χώρα από φόβο. Ο Ερντογάν έχει γίνει τόσο πανταχού παρών στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο που η φωνή του μπορεί να πνίξει όλες τις άλλες. Το Ιντερνετ παρέμενε, για πολλούς, το τελευταίο ανοιχτό δημόσιο φόρουμ, ένας από τους ελάχιστους εναπομείναντες χώρους για ελεύθερη δημόσια συζήτηση – και ας παρακολουθούνταν ήδη στενά από τις τουρκικές αρχές το Τwitter και το Facebook, κι ας έχουν βασιστεί σε αναρτήσεις στο Τwitter πολλές δίκες για «προσβολή του αρχηγού του κράτους» και «διασπορά τρομοκρατικής προπαγάνδας», κι ας ήταν ήδη το πρώτο εξάμηνο του 2019 η Τουρκία πρώτη μεταξύ των χωρών που είχαν ζητήσει από το Τwitter να αποσύρει περιεχόμενο, με περισσότερα από 6.000 αιτήματα.  «Ο νόμος αυτός θα οδηγήσει στην ταυτοποίηση διαφωνούντων, στον εντοπισμό των χρηστών που βρίσκονται πίσω από parody accounts, σε περισσότερες δίκες», δήλωσε ο Γιαμάν Ακντενίζ, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Bilgi της Κωνσταντινούπολης. «Ή ο κόσμος θα σταματήσει να χρησιμοποιεί αυτές τις πλατφόρμες μόλις το συνειδητοποιήσει. Ο κόσμος στην Τουρκία ήδη φοβάται να μιλήσει», πρόσθεσε. «Τα σόσιαλ μίντια είναι μια γραμμή ζωής για πολλούς ανθρώπους στην Τουρκία που τα χρησιμοποιούν ως μέσο πρόσβασης στην πληροφόρηση, αυτός ο νόμος σηματοδοτεί λοιπόν μία νέα σκοτεινή εποχή για τη διαδικτυακή λογοκρισία», σχολίασε από την πλευρά του το Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – η ίδια οργάνωση που κάλεσε χθες τις τουρκικές αρχές να ερευνήσουν τουλάχιστον 14 περιπτώσεις βασανιστηρίων και κακοποιήσεων από την αστυνομία και τους «φύλακες των γειτονιών» (bekçi) στην Κωνσταντινούπολη και το Ντιγιάρμπακιρ. Αλλά ο Ερντογάν επιμένει πως ο νέος νόμος, τον οποίο εμπνεύστηκε από τα διόλου κολακευτικά σχόλια που πυροδότησε στα σόσιαλ μίντια αρχές Ιουλίου η γέννηση του τέταρτου παιδιού της κόρης και του γαμπρού του – και υπουργού Οικονομικών της Τουρκίας -, είναι απαραίτητος για την προστασία των πολιτών από τα κυβερνοεγκλήματα και τη λασπολογία.