Μειώθηκαν κατά 28% τα εμφράγματα εν μέσω καραντίνας

Θεαματική μείωση σημειώθηκε την περίοδο της καραντίνας στα εμφράγματα του μυοκαρδίου. Και παρότι το εύρημα αυτό δεν αφορά αποκλειστικά τη χώρα μας, με επιστήμονες ανά τον κόσμο να κάνουν λόγο για ένα… αξιοπερίεργο φαινόμενο που εκτυλίχτηκε κατά την περίοδο των αυστηρών περιοριστικών μέτρων, νέα ελληνική μελέτη έρχεται να επιβεβαιώσει τις αρχικές αυτές παρατηρήσεις καταγράφοντας πτώση της τάξης του 28%.

Τα δεδομένα είναι αποκαλυπτικά, καθώς σχεδόν στο σύνολο των νοσοκομείων όπου εκτελούνται αγγειοπλαστικές εισήχθησαν εφέτος 771 ασθενείς με έμφραγμα, όταν την ίδια περίοδο πέρσι ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 1.077.

Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι για τη διεξαγωγή της μελέτης, ομάδα ειδικών με επικεφαλής τον καθηγητή Καρδιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Λάμπρο Μιχάλη, άντλησε στοιχεία από τουλάχιστον 20 νοσοκομεία της χώρας ρίχνοντας… φως στις παράπλευρες επιπτώσεις της πανδημίας.

Ομως, παρά τη μείωση, οι έλληνες ειδικοί δεν διαπίστωσαν σημαντικές διαφοροποιήσεις όσον αφορά το προφίλ των νοσούντων (δηλαδή στο φύλο, την ηλικία και στη γενικότερη κατάσταση της υγείας τους) που απευθύνθηκαν στα νοσοκομεία κατά την περίοδο του «Μένουμε Σπίτι» συγκριτικά με το 2019, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της ίδιας έρευνας που δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση «Clinical Cardiology».

Νοσηλείες. Ειδικότερα στα συμπεράσματα οι συγγραφείς της έρευνας σημειώνουν μεταξύ άλλων: «Παρατηρήσαμε μια μείωση στις νοσηλείες που σχετίζονται με το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 σε μια χώρα με χαμηλή διείσδυση του ιού SARS-CoV-2, αυστηρά μέτρα κοινωνικού περιορισμού και καμία σημαντική αύξηση στη συνολική θνησιμότητα του πληθυσμού».

Και προσθέτουν: «Τα ευρήματά μας παρέχουν έμμεσες αποδείξεις ότι η συμπεριφορά αποφυγής ιατρικής περίθαλψης μεταξύ των ασθενών με οξύ στεφανιαίο σύνδρομο είναι σημαντικός παράγοντας, ενώ μια πραγματική μείωση της επίπτωσης των εμφραγμάτων λόγω  αυτοαπομόνωσης και, συνεπώς, έλλειψης περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου για έμφραγμα, δεν μπορούν να αποκλειστούν».

Υπενθυμίζεται ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση, η κίνηση στους δρόμους αλλά και η έκθεση σε άλλα παθογόνα που είναι γνωστό ότι προκαλούν λοιμώξεις του αναπνευστικού (όπως είναι ο ιός της εποχικής γρίπης) είναι παράγοντες που «έχουν συσχετισθεί με τα οξέα εμφράγματα του μυοκαρδίου», τονίζουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.

Επιπρόσθετα συγκρίνοντας τα δεδομένα της Ελλάδας με τα αντίστοιχα άλλων χωρών επισημαίνουν πως η μείωση που κατέγραψαν είναι ανάλογη με τις παρατηρήσεις των συναδέλφων τους στο εξωτερικό. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στη Βόρεια Ιταλία παρατηρήθηκε μείωση κατά 26% και στις ΗΠΑ κατά 38%.

Υπενθυμίζεται ότι κατά τις πρώτες εβδομάδες της καραντίνας, η επιστημονική κοινότητα είχε θορυβηθεί, εκφράζοντας έντονη αγωνία για τις επιπτώσεις σε περίπτωση που οι ασθενείς αγνοούν τα συμπτώματά τους, καθώς σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές του παγκόσμιου χάρτη, η πτώση των εμφραγμάτων ήταν κατακόρυφη.

Για παράδειγμα εκείνη τη χρονική περίοδο στα μεγάλα νοσοκομεία της Μαδρίτης, η μείωση προσέγγιζε ακόμη και το 80%.

Οι προτάσεις για το μέλλον
Η ελληνική επιστημονική ομάδα έκανε όμως ένα βήμα… παραπέρα. Πιο συγκεκριμένα αναλύοντας περαιτέρω τα ευρήματα της μελέτης και προκειμένου να αποφευχθούν κίνδυνοι αυξημένων θανάτων από καρδιαγγειακές αιτίες σε τυχόν νέο κύμα πανδημίας συνιστά τα εξής:

– Την ενθάρρυνση της προσέλευσης των ασθενών με συμπτώματα στα νοσοκομεία.

– Την κατάλληλη οργάνωση των νοσοκομείων με υποδοχή των ασθενών με καρδιαγγειακά συμπτώματα σε ειδικούς χώρους για την αποφυγή συνωστισμού.

– Τη χρήση γρήγορων test διάγνωσης κορωνοϊού για τη μείωση επικίνδυνων καθυστερήσεων κατά την αντιμετώπιση των ασθενών με έμφραγμα.

Ανησυχία για καθυστερημένες διαγνώσεις σε ογκολογικούς ασθενείς
Πρόσφατα το επιστημονικό περιοδικό «Science» έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου (και) για τις μελλοντικές επιπτώσεις εξαιτίας της καθυστερημένης διάγνωσης ογκολογικών νοσημάτων στις ΗΠΑ.
Ο SARS-CoV-2 είναι για μία ακόμη φορά ο… βασικός ύποπτος, καθώς οι ασθενείς παρότι αναγνωρίζουν ότι εκδηλώνουν ανησυχητικά συμπτώματα καθυστερούν να κλείσουν ραντεβού στον γιατρό – πόσο μάλλον να επισκεφτούν νοσοκομείο – για να μην έρθουν σε… επαφή με τον επικίνδυνο κορωνοϊό.
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μαρία Γαβριατοπούλου και Θάνος Δημόπουλος, καθηγητής Θεραπευτικής και πρύτανης ΕΚΠΑ, συνοψίζοντας τα ευρήματα αυτής της δημοσίευσης, σημειώνουν ότι «λόγω της πανδημίας από τον νέο κορωνοϊό σε όλο τον κόσμο έχουν εφαρμοστεί αυστηρά μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν ήταν δύσκολες με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις».
Ομως, όπως συμπληρώνουν οι ειδικοί, ο φόβος για πιθανή μετάδοση αποθάρρυνε τους ασθενείς από τη διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων, προληπτικών ελέγχων και θεραπευτικών παρεμβάσεων για άλλα νοσήματα πλην του Covid-19. Με βάση αυτά τα δεδομένα οι συνέπειες για ασθενείς με ογκολογικά νοσήματα θα μπορούσαν να είναι εξαιρετικά σοβαρές, δεδομένου ότι η έγκαιρη διάγνωση συνδέεται με ευνοϊκότερη εξέλιξη.
Ειδικότερα και σύμφωνα με το δημοσίευμα στο περιοδικό «Science» στις ΗΠΑ από την έναρξη της πανδημίας έχει καταγραφεί πτώση του αριθμού των διαγνωσμένων κακοηθειών. Στην πραγματικότητα όμως δεν έχει μειωθεί η επίπτωση των νοσημάτων αυτών. Οι κακοήθειες συνεχίζουν να διαγιγνώσκονται αλλά δυστυχώς σε περισσότερο προχωρημένο στάδιο. Σε αρκετά νοσοκομεία η πραγματοποίηση προγραμματισμένων χειρουργείων έχει μειωθεί σημαντικά προκειμένου να καλυφθούν επαρκώς οι ανάγκες των ασθενών με Covid-19. Επιπλέον, κάποιοι ασθενείς λαμβάνουν λιγότερο εντατικά χημειοθεραπευτικά σχήματα ή λιγότερες συνεδρίες ακτινοθεραπείας.
Μάλιστα, χρησιμοποιώντας μαθηματικά μοντέλα «για τον υπολογισμό της μελλοντικής επίδρασης του Covid-19 στην πρόληψη και θεραπεία ασθενών με καρκίνο του μαστού και του παχέος εντέρου (που οδηγούν συνολικά στο 1/6 του συνόλου των θανάτων από κακοήθειες) την επόμενη δεκαετία αναμένεται πως η θνητότητα θα αυξηθεί σε απόλυτο αριθμό κατά 10.000, αύξηση δηλαδή κατά 1% στη θνητότητα από αυτούς τους τύπους καρκίνου για τα επόμενα δέκα έτη στις ΗΠΑ. Η επιστημονική κοινότητα πρέπει να διασφαλίσει πως αυτές οι καθυστερημένες διαγνώσεις θα περιοριστούν και η κλινική έρευνα θα συνεχίσει απρόσκοπτα το έργο της».
Υπό τα δεδομένα αυτά οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ καταλήγουν ότι: «Η επίτευξη ισορροπίας ανάμεσα στην προφύλαξη από τον κορωνοϊό και στην έγκαιρη διάγνωση κακοήθων νοσημάτων είναι απαραίτητη ώστε να αποφευχθεί ακόμη μία υγειονομική κρίση».