Μάθημα Δημοκρατίας

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου δεν χάρισε κάστανα στην Τουρκία του Ερντογάν, μιλώντας το βράδυ της 24ης Ιουλίου στον κήπο του προεδρικού μεγάρου, στη δεξίωση της προεδρίας για την 46η επέτειο αποκατάστασης της δημοκρατίας. Μιλώντας όχι μόνο ως Ελληνίδα αλλά και ως κοινωνός του δυτικού πολιτισμού, παρατήρησε ότι «η Τουρκία απομακρύνεται από τις αρχές του κοσμικού κράτους και τις αξίες της ανεκτικότητας και του θρησκευτικού πλουραλισμού», διολισθαίνοντας «προς τον ακραίο εθνικισμό και εξισλαμισμό». Αντίθετα, πρόσθεσε, η Ελλάδα, «με απόλυτο σεβασμό στη διεθνή νομιμότητα και στους κανόνες του διεθνούς δικαίου», προασπίζει ανυποχώρητη τα εθνικά της συμφέροντα που απειλούνται.

Η Πρόεδρος υπήρξε αποφασιστική στην καταδίκη της Τουρκίας χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιήσει κούφιες πατριωτικές ρητορείες. Οι διατυπώσεις της περιγράφουν το πρόβλημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων με την ακρίβεια εμπειρογνώμονα, όχι με το θυμικό του θιγμένου πατριωτισμού. Ετσι μιλάνε οι ηγεσίες δημοκρατικών χωρών που, με πίστη στη νομιμότητα και στη θεσμική επιβολή της, έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους.

Αλλά η Πρόεδρος δεν έμεινε μόνο στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής. Εκλεισε την ομιλία της μιλώντας για τη δημοκρατία, τη μεγάλη κατάκτηση της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. «Στις μέρες μας» είπε «η δημοκρατία συχνά απομυθοποιείται και γίνεται αντικείμενο οξείας κριτικής. Ιδίως από τους λαϊκιστές και τους ακραίους, κάθε πολιτικής κατεύθυνσης. Ομως η δημοκρατία μας έχει βάθος, ιστορικό και κοινωνικό, και κανείς δεν μπορεί να την υποτιμά και να την ευτελίζει». Τονίζοντας ότι «οι παραλληλισμοί που κάποιοι αποτολμούν με τη σκοτεινή περίοδο της Επταετίας δεν είναι μόνον ανιστόρητοι, αλλά και ευθέως αντιδημοκρατικοί».

Την ώρα που η Πρόεδρος μιλούσε έτσι για τη δημοκρατία, στον κήπο του προεδρικού μεγάρου βρίσκονταν πολιτικοί που τη δεκαετία της χρεοκοπίας και των Μνημονίων έκαναν καριέρα αμφισβητώντας ή και υπονομεύοντας τους δημοκρατικούς θεσμούς. Πολιτικοί που καβάλησαν το άρμα της «αγανάκτησης» μετά την επιβεβαίωση της χρεοκοπίας οι οποίοι, πίσω από τις μούντζες στο Κοινοβούλιο και τις ιαχές τύπου «να καεί, να καεί, το μπ@#$*λο η Βουλή», διεκδίκησαν όχι τη διόρθωση της πορείας της χώρας απέναντι στο πελατειακό κράτος αλλά, αντίθετα, την κατάληψή του. Ευγενικά αλλά και αυστηρά, η Πρόεδρος είπε καταπρόσωπο σε αυτούς τους λαϊκιστές που θεώρησαν ότι μπορούσαν να κερδίσουν και να κρατήσουν την εξουσία περιφρονώντας, συκοφαντώντας και φαλκιδεύοντας τη δημοκρατία, ότι ηττήθηκαν. Προσθέτοντας ότι οι δημοκρατικοί θεσμοί αποδείχτηκαν ισχυρότεροι από εκείνους που επιχείρησαν να τους φέρουν στα μέτρα του αυταρχικού τους οράματος.

Οντως, την περίοδο της διακυβέρνησης Τσίπρα, η Δικαιοσύνη στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, οι λειτουργοί της ενημέρωσης υπεράσπισαν και εμπόδισαν περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης. Η ελληνική δημοκρατία άντεξε. Και σήμερα παραμένει «μια συνεχής διεκδίκηση, μια δύσκολη και απαιτητική άσκηση […] για την περιφρούρηση του κράτους δικαίου, την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, την ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, την καλύτερη προοπτική ζωής για τους νέους. Για τη δημιουργία μιας ανοικτής κοινωνίας που μας περιλαμβάνει όλους».

«Η ακλόνητη πίστη μας στη δημοκρατία είναι αυτή που μας επιτρέπει να σχεδιάζουμε το μέλλον μας και να συνυπάρχουμε, να συνθέτουμε τις διαφορές μας και να προοδεύουμε» έκλεισε την ομιλία της η Πρόεδρος. Από κάτω, συνέχισαν να την ακούν σιωπηλοί όσοι πολιτεύτηκαν με συνθήματα τύπου «Ή εμείς ή αυτοί», και μερικοί που τους εκφράζει η απειλή ότι «τη δεύτερη φορά θα είναι αλλιώς»…