Η καταστροφή, τα αυθαίρετα και τα ανοιχτά δασικά προβλήματα

Δυο χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές στο Μάτι – και τις γύρω περιοχές – που κόστισε τη ζωή σε 102 κατοίκους  και προκάλεσε ζημιές σε σχεδόν 3.000 κτίρια οι πληγές εξακολουθούν να παραμένουν ανοιχτές. Σε επίπεδο σχεδιασμού, το πρόβλημα με την επούλωση των πληγών βαίνει προς λύση, με την εκπόνηση του Ειδικού Πολεοδομικού  Σχεδίου για το Μάτι (το οποίο βρίσκεται σε διαβούλευση). Ωστόσο, μέχρι να λυθεί το πρόβλημα, αυτό εξακολουθεί να παραμένει…

Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή προς τα πίσω, μόλις φάνηκε το πρώτο φονικό αποτύπωμα της πυρκαγιάς, η τότε, κυβέρνηση, κρύφτηκε πίσω από αυθαίρετα, μάντρες και μπουλντόζες σε μια προσπάθεια να καταλαγιάσει την οργή που προκλήθηκε από τους δεκάδες νεκρούς, τους εκατοντάδες τραυματίες και τις ανυπολόγιστες ζημιές. Μετά από λίγο, άρχισαν να μιλούν – και – για κατεδαφίσεις αυθαίρετων, τη στιγμή που οι ίδιοι, όλο το διάστημα πριν ξεσπάσει η πυρκαγιά δεν είχαν κάνει τίποτα για το θέμα, ενώ έκαναν πιο ελκυστικό τον νόμο περί τακτοποίησης αυθαίρετων. Τελικά, όπως αποδείχθηκε, δεν ήταν μόνο τα αυθαίρετα που έφταιξαν, ήταν και πολλά άλλα και κυρίως η αντιμετώπιση της πυρκαγιάς… Ενδεικτικό είναι το γεγονός, ότι ο νέος σχεδιασμός προβλέπει την κατεδάφιση 122 έως 141 κτισμάτων και από 336 έως 339 μαντρών.

Δυστυχώς, όπως γίνεται πάντα σε τέτοιες καταστάσεις, στη μέση της διαμάχης βρέθηκαν οι κάτοικοι. Πολλοί  από τους οποίους (αν όχι οι περισσότεροι) είχαν χτίσει νόμιμα και είδαν το βιός τους μέσα σε μια στιγμή να χάνεται. Οσοι είχαν χρήματα έβαλαν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να κερδίσουν και πάλι τη ζωή τους. Πολλοί όμως ήταν εκείνοι που σήκωσαν τα χέρια ψηλά μην μπορώντας να ανταποκριθούν στις υψηλές δαπάνες.

Γι΄άλλη μια φορά, φάνηκε πως η κυβερνητική μηχανή δεν ήταν και τόσο… καλοκουρδισμένη. Λίγο μετά τη φωτιά, νομοθετήθηκε κρατική αρωγή  στους πληγέντες να λαμβάνουν το 50% για την επισκευή των κτιρίων στην αρχή και να λαμβάνουν το υπόλοιπο 50% μετά το πέρας των εργασιών. Ομως πολλοί από τους ιδιοκτήτες επειδή δεν είχαν χρήματα δεν μπορούσαν να συνεχίσουν μετά την ολοκλήρωση της α’ φάσης και άφησαν τα κτίρια μισοτελειωμένα…

Μετά από παρέμβαση της Συντονιστικής Επιτροπής Κατοίκων, έγινε δεκτό, από τη σημερινή κυβέρνηση, το αίτημα, η κρατική αρωγή να δίνεται σε τρεις φάσεις:  η 1η 50%, η 2η 30% και η 3η 20% για να μπορούν να ολοκληρωθούν οι εργασίες.

Στο μεταξύ, σήμερα, δυο χρόνια μετά την καταστροφική πυρκαγιά, οι απαραίτητες υλοτομήσεις έχουν ολοκληρωθεί σε έναν μεγάλο βαθμό, ενώ σε 265 κτίρια (από τα 421 που ελέχθησαν) βρέθηκε και απομακρύνθηκε αμίαντος. Οπως ανακοινώθηκε, από το υπουργείο Περιβάλλοντος, παράλληλα με το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο που έχει αναρτηθεί για διαβούλευση, μέσα στο επόμενο διάστημα θα ανατεθούν και οι μελέτες για το ρυμοτομικό σχέδιο το οποίο εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί σε ένα χρόνο. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως όσοι ιδιοκτήτες έχουν πάθει ζημιές και έχουν άδεια θα μπορούν να χτίσουν άμεσα, ενώ οι υπόλοιποι θα πρέπει να περιμένουν έναν χρόνο προκειμένου να ξεκαθαρίσει το τοπίο.

Στο Μάτι όπως διαπιστώθηκε μετά την καταστροφική πυρκαγιά το καλοκαίρι του 2018 υπάρχουν πολλά δασικά προβλήματα. Τώρα, με τον νέο σχέδιο, προβλέπονται, μεταξύ άλλων:

α) Πλήρης εξαίρεση των περιοχών Μάτι και Κόκκινο Λιμανάκι από τη δασική νομοθεσία. Για τις εκτάσεις αυτές ανακαλούνται κάθε είδους διοικητικές πράξεις (αναδασωτέες, πρόστιμα, διοικητικές αποβολές, κατεδαφίσεις) που εκδόθηκαν με βάση τη δασική νομοθεσία.

β) Αναμόρφωση των δασικών χαρτών. Στις διοικητικές πράξεις περιλαμβάνονται και οικοδομικές άδειες που δεν έχουν υλοποιηθεί (δηλαδή δεν έχουν οικοδομήσει οι δικαιούχοι), οπότε εξαιρούνται πλέον και αυτές οι εκτάσεις.

Οι περιοχές που δεν εξαιρούνται της δασικής νομοθεσίας: Πρόκειται για τις περιοχές Προβάλινθος και Αμπελούπολη. Σε αυτές, παρέχεται η δυνατότητα για εκ νέου υποβολή των αντιρρήσεων κατά του δασικού χάρτη, με νέες προθεσμίες, καθώς και η υποβολή αιτήματος υπαγωγής στις ευνοϊκές διατάξεις περί «οικιστικών πυκνώσεων».