Το μεγάλο παζάρι της επόμενης ημέρας

Ηταν περίεργες οι χθεσινές εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία – οι πρώτες μετά την επίσημη αλλαγή του ονόματος της χώρας. Οι ψηφοφόροι που προσήλθαν – όχι με ιδιαίτερο ενθουσιασμό είναι η αλήθεια – στα 3.480 εκλογικά τμήματα έπρεπε να τηρούν αυστηρά την απόσταση των δύο μέτρων και να φορούν είτε μάσκα είτε κασκόλ γύρω από τον λαιμό και το στόμα τους, το οποίο έβγαζαν για λίγο, όσο χρειαζόταν δηλαδή για να επιβεβαιώσουν οι αρμόδιοι την ταυτότητά τους. Αμέσως μόλις εισέρχονταν στο εκλογικό τμήμα, οι πολίτες έπρεπε να απολυμαίνουν τα χέρια τους, πριν πάρουν τα ψηφοδέλτια. Ολα τα τμήματα απολυμάνθηκαν ενδελεχώς πριν ανοίξουν.

Στη χώρα βρέθηκαν 2.500 παρατηρητές των εκλογών, ενώ έγιναν και κάποιες καταγγελίες για παρατυπίες. Καταγράφηκαν απειλές, προσφορές για χρήματα ή καύσιμα έναντι ψήφων καθώς και μια προσπάθεια να ψηφίσει κάποιος χωρίς την ταυτότητά του. Σε γενικές γραμμές, πάντως, η ψηφοφορία κύλησε ήσυχα.

Ο φόβος της πανδημίας συνεχίζει να υπάρχει, με περισσότερα από 800 άτομα να έχουν χάσει τη ζωή τους και το θέμα να κυριαρχεί στην προεκλογική εκστρατεία. Στη διάρκεια της οποίας δεν έγιναν μεγάλες συγκεντρώσεις, όπως στο παρελθόν. Και λόγω κορωνοϊού και λόγω περιορισμένου ενδιαφέροντος των πολιτών. Οι πρώτες μετρήσεις χθες, επιβεβαίωναν τη διαπίστωση αυτή καθώς ήταν μειωμένο το ποσοστό εκείνων που προσέρχονταν στις κάλπες. Οι δημοσκοπήσεις το είχαν προβλέψει αυτό, ενώ επέμεναν πως οι δύο βασικές πολιτικές συμμαχίες – το Mozeme (Μπορούμε) με επικεφαλής τους κυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες του Ζόραν Ζάεφ και ο συντηρητικός Obnova (Ανανέωση) με επικεφαλής το κεντροδεξιό VMRO του Χρίστιαν Μιτσκόσκι, δεν θα έχουν μεγάλη διαφορά στα ποσοστά.

Δικαίωμα ψήφου είχαν 1,8 εκατομ. πολίτες που εξέλεξαν τους 120 βουλευτές στη δέκατη εκλογική αναμέτρηση από την ανεξαρτησία της χώρας τη δεκαετία του ’90. Οι χθεσινές ήταν οι πέμπτες συνεχόμενες πρόωρες εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία. Ο Ζόραν Ζάεφ βρίσκεται στην εξουσία από τα μέσα του 2017 όταν εκδιώχθηκε το VMRO προκαλώντας βαθιά πολιτική κρίση. Οι δύο συνασπισμοί έχουν σημαία τους την ένταξη στην ΕΕ και προσέφεραν παρόμοιες οικονομικές και κοινωνικές υποσχέσεις, αλλά διαφορετική ιδεολογική προσέγγιση. Οι Σοσιαλδημοκράτες στηρίζουν την έννοια της πολυ-εθνικότητας, σε μια χώρα όπου η αλβανική μειονότητα αποτελεί το ¼ του πληθυσμού, ενώ το VMRO υποσχέθηκε να «αποκαταστήσει τον ενιαίο χαρακτήρα της χώρας» μέσω συνταγματικών αλλαγών που θα την ορίσουν ως «μακεδονικό έθνος».

Ρυθμιστής, για άλλη μια φορά, αποδεικνύεται η αλβανική μειονότητα, το κυριότερο κόμμα της οποίας, η Δημοκρατική Ενωση για την Ενσωμάτωση (DUI) που αποφάσισε να αλλάξει στάση, διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται να στηρίξει κάποιο από τα μεγάλα κόμματα. Αντί αυτού, προτείνει να γίνει πρωθυπουργός ένας πολιτικός αλβανικής καταγωγής προκειμένου να ξεπεραστεί το πολιτικό αδιέξοδο, γι’ αυτό και πρότεινε τον Νασέρ Ζιμπέρι, που έχει αποσυρθεί εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια από την ενεργό δράση.

Οι μετεκλογικές διαπραγματεύσεις δεν θα είναι εύκολες ούτε σύντομες και εάν δεν βρεθεί τελικά λύση, η χώρα θα αναγκαστεί να οδεύσει και πάλι σε εκλογές. Αυτό είναι πιθανόν να καθυστερήσει και την έναρξη των συνομιλιών για την ένταξη στην ΕΕ, κάτι που αναμφίβολα θα αποτελέσει το βασικό αντικείμενο της επόμενης κυβέρνησης, όποτε και εάν αυτή δημιουργηθεί. Την ίδια ώρα θα πρέπει να αντιμετωπισθούν οι σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας. Στα μέσα Μαρτίου, η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας επέβαλλε αυστηρή καραντίνα, η οποία φάνηκε να περιορίζει την πανδημία. Ομως έκτοτε τα μέτρα χαλάρωσαν και πλέον τα κρούσματα έχουν πληθύνει σε ανησυχητικό βαθμό.