Πόσο κινδυνεύει η Συμφωνία των Πρεσπών;

Στη σκιά της πανδημίας, της οικονομικής κατάστασης της χώρας, των σκανδάλων διαφθοράς, της ευρω-ατλαντικής πορείας της χώρας, ολοκληρώθηκαν χθες το βράδυ οι εκλογές στη Βόρεια Μακεδονία. Μια κρίσιμη εκλογική «μάχη», που το αποτέλεσμά της μπορεί να επηρεάσει και ίσως να κρίνει την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, με αυτό να είναι ένα από τα ερωτήματα στο οποίο κλήθηκαν να απαντήσουν οι πολίτες με την ψήφο τους. Σε αυτό το πλαίσιο εγείρονται και ερωτηματικά για το αν η νέα κυβέρνηση που θα αναδειχθεί στη γείτονα μπορεί να επιχειρήσει να δυναμιτίσει τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Ζόραν Ζάεφ, που υπέγραψε τη συμφωνία, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι αυτή άνοιξε τον δρόμο για την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ, αλλά και για την απόφαση να δοθεί «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλεις για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Το εθνικιστικό VMRO-DPMNE από την άλλη πλευρά επιμένει να δηλώνει την αντίθεσή του στη Συμφωνία των Πρεσπών και να καταγγέλλει υπερβολικές παραχωρήσεις στην Ελλάδα, με τον επικεφαλής του κόμματος Χρίστιαν Μίτσκοσκι, και στην προεκλογική περίοδο, να συνεχίζει να αγνοεί το όνομα «Βόρεια Μακεδονία».

Το εθνικιστικό αφήγημα που είχε επιλέξει το συγκεκριμένο κόμμα να προβάλλει για τη χαμένη ταυτότητα της χώρας εξακολουθεί να δημιουργεί αμφιβολίες για το ποια θα είναι η ακριβής στάση του σε περίπτωση σχηματισμού κυβέρνησης, τόσο απέναντι στην Ελλάδα όσο και στη Βουλγαρία. Οπως επισημαίνουν αναλυτές, πολύ δύσκολα η Συμφωνία των Πρεσπών θα καταγγελθεί από το VMRO-DPMΝE, όμως δεν είναι ξεκάθαρο αν ως κυβέρνηση θα τηρήσει τις δεσμεύσεις και θα ακολουθήσει πιστή εφαρμογή της Συμφωνίας ή αν τελικά θα επιλέξει να παρεκκλίνει σε συγκεκριμένα ζητήματα, με στόχο να προκαλέσει προβλήματα. Υπενθυμίζεται ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει διαμηνύσει επανειλημμένα ότι απαιτεί από τη Βόρεια Μακεδονία πιστή εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, έχοντας μάλιστα αναλάβει υπό τον συγκεκριμένο όρο και σειρά πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής της χώρας.

Ο σχηματισμός κυβέρνησης από το VMRO-DPMNE ενδέχεται να επαναφέρει και τον σκεπτικισμό των θεσμών της ΕΕ, ενισχύοντας ίσως και καθυστερήσεις στην πορεία των ενταξιακών συνομιλιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε χαρακτηρίσει τη Βόρεια Μακεδονία κατά την περίοδο της διακυβέρνησης του εθνικιστικού κόμματος ως ένα κράτος-όμηρο των διεφθαρμένων πολιτικών ελίτ, όπως σημειώνεται σε άρθρο της «DW».