Ο καλύτερος «φίλος» μου είναι ο εχθρός μου

Ξεκίνησα να γράφω αυτό το κείμενο με άξονα τη λέξη «εχθροπάθεια». Σύμφωνα όμως με τον Γιώργο Μπαμπινιώτη, ο οποίος δεν την έχει συμπεριλάβει στα λεξικά του, πρόκειται μάλλον περί νεολογισμού που προκύπτει από την χρήση (ίσως και κατάχρηση) της αγγλικής κατάληξης – pathy. Δεν υφίσταται όμως ούτε ως όρος της ψυχιατρικής όπως πιστεύουν πολλοί – πιθανώς και ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ που, πρόσφατα, την καταλόγισε στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Αλλιώς λέγεται το να βλέπεις τους άλλους ως εχθρούς ή να έχεις ανάγκη την κατασκευή εχθρών διότι μόνο μέσω αυτών να μπορείς να υπάρξεις. Εχει να κάνει με προβολές αλλά ας μην μπλέξουμε τώρα με ψυχιατρικούς όρους.

Οπως και να λέγεται πάντως, ο ετεροπροσδιορισμός μέσω ενός φαντασιακού εχθρού είναι μια πρακτική την οποία έχουν αναγάγει σε λόγο ύπαρξης στα κοινά οι οπαδοί ενός συγκεκριμένου πολιτικού χώρου, με πυρήνα τον ΣΥΡΙΖΑ. Που δεν θα μπορούσε να διανύσει την απόσταση από την οριακή είσοδο στη Βουλή έως την διακυβέρνηση της χώρας παρά μόνο μέσα από σταθμούς ανεφοδιασμού εμπάθειας όπως οι «Γερμανοτσολιάδες», οι «Προδότες» και οι «Τσολάκογλου». Κάπως έτσι ο εχθρός γίνεται ένας είδος «συνοδοιπόρου» και το χούι, δεύτερη φύση και εξάρτηση.

Επόμενος σταθμός, Αρβελέρ
Μέσα σε αυτόν τον παροξυσμό αναζήτησης εχθρών (που, σημειωτέο, αφού είναι «εχθροί» του κόμματος, είναι εχθροί της ανθρωπότητας) στοχοποιήθηκε από τον σύμβουλο στρατηγικού σχεδιασμού του πρώην πρωθυπουργού Νίκο Καρανίκα η Ελένη Αρβελέρ. Αφορμή, η δήλωσή της ότι δεν θα εκπλαγεί αν θα δακρύσουν τα ψηφιδωτά της αγίας Σοφίας μετά από αυτήν την «δεύτερη» άλωση. Αιτία, η υποστήριξη της στον Κυριάκο Μητσοτάκη, η στήριξη του «Ναι» στο δημοψήφισμα του 2015, η άποψή της ότι τα μνημόνια ήταν – όπως αποδείχθηκε – απαραίτητα. Και εφόσον, βέβαια, υπάρχει τέτοια αιτία, η αφορμή δεν έχει καμία απολύτως σημασία. (Ισως και να μην έχει σημασία ούτε καν η αιτία. Οποια κι αν είναι η ερώτηση, η πραγματική απάντηση θα είναι «Δεν στήριξε ΣΥΡΙΖΑ»).

Πήρε μπροστά λοιπόν η μηχανή του στρατηγικού σχεδιαστή κι έδωσε κίνηση στα βοηθητικά ροδάκια της αντιδραστικής προπαγάνδας. Το σύνθημα είναι «Πυροβολήστε την Αρβελέρ». Μόνο που, στην προκειμένη περίπτωση είναι σαν να πυροβολείς τα πόδια σου.

Ε και λοιπόν;
Γνωστό το περιστατικό με τον Γεώργιο Παπανδρέου που, όταν κάποιος βουλευτής της ΕΡΕ τον κατηγόρησε για κάτι, γύρισε προς το μέρος του και είπε : «Ποιός μίλησε; Εσεις; Ε, δεν έχει καμία σημασία». Κάτι ανάλογο μπορεί να πει και σήμερα κάποιος όταν ακούει ανθρώπους που πιστεύουν, ακόμη, ότι τα μνημόνια δεν χρειάζονταν και ότι θα ήταν καλύτερα να είχαμε φύγει από την Ευρωπαϊκή Ενωση, να εγκαλεί την Αρβελέρ και μάλιστα για θέματα που έχουν να κάνουν με το Βυζάντιο. Την πιο σημαντική, διεθνώς, βυζατινολόγο, την πρώτη γυναίκα πρύτανη στα 700 χρόνια λειτουργίας της Σορβόνης, επίτιμη διδάκτορα (και όχι διδακτόρισα) σε καμιά δεκαριά πανεπιστήμια, ανάμεσά τους και το Χάρβαρντ, τιμητικό μέλος της Ακαδημίας της Αθήνας, της Βρετανίας, του Βερολίνου, της Βουλγαρίας. Και ΕΠΟΝίτισα στα νιάτα της. Ξίνισε ο Καρανίκας με την δήλωση της για την Αγία Σοφία, θεώρησε ότι η κυρία πρύτανης μπορεί να συγκινεί μόνο ακροδεξιούς και ανιστόρητους, την ειρωνεύτηκαν και κάποιοι υπονοώντας ότι έκανε λάθος όταν αναφέρθηκε στη δεύτερη άλωση. Εριξε λάσπη ο Καρανίκας και οι συν αυτώ στην Αρβελέρ. Ε και λοιπόν; Εχει καμία σημασία;