Ενα ντοκιμαντέρ για τα Καλάβρυτα

Το1995 ήταν μια χρονιά – σταθμός για το θέμα της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. Το τείχος του Βερολίνου είχε πέσει λίγα χρόνια πριν ανοίγοντας έναν πρωτόγνωρο δρόμο για τους Ελληνες που είχαν απογοητευτεί από τη μακρόχρονη προσπάθεια για δικαίωση. Ο πατέρας μου Περικλής Σακελλαρόπουλος, δικηγόρος Καλαβρύτων τότε, ανέλαβε το δύσκολο έργο της συγκέντρωσης και καταγραφής των εκατοντάδων αιτήσεων των οικογενειών των θυμάτων του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Εφτασε ως τον αριθμό αίτησης 3.368, όπως και ο τίτλος του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ, που ετοιμάζω με ιδιαίτερη συγκίνηση και ανυπομονησία.

25 χρόνια μετά, αυτοί οι τέσσερις τόμοι των αιτήσεων για αποζημιώσεις αποκαλύπτουν το περιεχόμενό τους με κινηματογραφικό τρόπο. Δεν είναι άψυχα νομικά έγγραφα οικονομικών διεκδικήσεων αλλά μια ιστορική πηγή, μια αναλυτική καταγραφή ενός δράματος και παράλληλα ενός αγώνα, οι ρίζες του οποίου βρίσκονται στο τραγικό έτος 1943 και λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια ως μηχανισμός αφύπνισης για την εθνική δικαίωση. Πονεμένοι άνθρωποι, γυναίκες μαυροντυμένες με θολά μάτια από την κούραση και τα βάσανα, παιδιά και αδέλφια που τους δόθηκε το ύψιστο αγαθό της ζωής αλλά με τρόπο που μάτωσε η καρδιά τους αντικρίζοντας ό,τι είχε μείνει στον λόφο του Καπή.

Οταν έγραφαν στην τυπική φόρμα της αίτησης την ιστορία της οικογένειάς τους άλλοι δάκρυζαν και άλλοι είχαν το δέσει το πένθος με την καρδιά τους και το κουβαλούσαν σαν ιερό φυλαχτό. Ημουν 12 χρόνων και δεν καταλάβαινα τότε την ηθική, κοινωνική και ιστορική αξία των εγγράφων που δακτυλογραφούσα στη γραφομηχανή. Περίμενα να τηρήσει την υπόσχεσή του ο αείμνηστος πατέρας μου και να μου δώσει χαρτζιλίκι αν κερδίζαμε τις υποθέσεις, κάτι που δεν έγινε ποτέ. Μετά από χρόνια κατάλαβα πόσο σημαντικές ήταν αυτές οι αγωγές. Οπως μετά από χρόνια συνειδητοποίησα επίσης ότι τα πρώτα μαθητικά μου χρόνια τα έζησα μέσα σε ένα σχολείο, που τώρα είναι μουσείο και κατάλαβα πόση ιστορία έχει χτισμένο στους τοίχους του.

Ο αγώνας ανάδειξης της Ιστορικής Μνήμης και  αποκατάστασης του Δικαίου αποτελεί επαναστατική πράξη, ιδίως σε μία εποχή αναθεώρησης της Ιστορίας. Σε αυτό τον ιερό σκοπό καλούμαι να συμβάλω μέσα από το συγκεκριμένο δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους. Για πρώτη φορά μέσω του κινηματογράφου θα επιχειρηθεί να γίνει ένας «διάλογος» μεταξύ αφενός των ομιλητών, οι οποίοι θα καλύψουν σφαιρικά το θέμα, και αφετέρου του καλλιτεχνικού δυναμικού μέσω των δραματικών σκηνών. Και παράλληλα θα φιλοτεχνήσουμε ένα ψηφιδωτό με τις ανθρώπινες, ηθικές, ιστορικές, δικαστικές και άλλες διαστάσεις και πτυχές του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος και του αγώνα για δικαιοσύνη και αποζημίωση. Επιδίωξή μου είναι αυτό το κινηματογραφικό έργο να αποτελέσει μία συνηγορία, ένα λιθαράκι στον μαραθώνιο αγώνα διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων, που είναι σε εξέλιξη. Αλλά κι ένα «κατηγορώ» ενάντια στην κτηνωδία του ναζισμού.

Είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για να μείνει άσβηστη η μνήμη και ν’ αναδειχθεί η ιερή προσπάθεια της δικαίωσης των θυμάτων των Καλαβρύτων και των γύρω χωριών. Είναι το χρέος μας προς τους προγόνους μας αλλά και προς τις νεότερες γενιές, που πρέπει να πιάσουν το νήμα που τις συνδέει με την Ιστορία του τόπου μας. Για μένα, η προσπάθεια αυτή είναι έργο ζωής!

Μετά από ενδελεχή ιστορική έρευνα, μέσα από τη μυθοπλαστική αλλά ρεαλιστική προβολή μιας πραγματικής συνθήκης μαχόμαστε, επιμένουμε, αγωνιζόμαστε να δημιουργηθεί ένα ενδιαφέρον και ιστορικά ακριβές δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ. Συμπράττουν στην προσπάθειά μας πλειάδα αξιόλογων ομιλητών, που προέρχονται από την κοινωνία των Καλαβρύτων, το κίνημα διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών, τον νομικό και ιστορικό κόσμο. Μεταξύ άλλων συμμετέχουν ο διασωθείς του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος Γιώργος Δημόπουλος, ο δήμαρχος Καλαβρύτων και πρόεδρος του Δικτύου Μαρτυρικών Δήμων Αθανάσιος Παπαδόπουλος, ο αντιστασιακός και συμπρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ) Βασίλης Μπρακατσούλας, ο τ. νομάρχης και βουλευτής Δημήτριος Κατσικόπουλος, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Δικηγόρων για τις Γερμανικές Αποζημιώσεις Βασίλης Κυριαζής, ο πρόεδρος της Ενωσης Θυμάτων Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος Χάρης Ερμείδης, ο πρόεδρος του Δημοτικού Μουσείου Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος Χρίστος Φωτεινόπουλος, ο πρώην υπουργός Παιδείας Πέτρος Ευθυμίου, ο συγγραμματέας του ΕΣΔΟΓΕ Δρ. Αριστομένης Συγγελάκης, καθώς και γερμανοί δημοκράτες. Συμπράττει στο εγχείρημα μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καλλιτεχνική ομάδα, όπου ξεχωρίζει η παρουσία του Κώστα Αρζόγλου, της Θεοδώρας Σιάρκου, της Βίκυς Μαραγκάκη και του Γιώργου Χρανιώτη. Την επιμέλεια της ιστορικής έρευνας έχει ο καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο ΑΠΘ Γιώργος Μαργαρίτης.

Ελπίζουμε ότι θα αγκαλιάσουν την προσπάθειά μας οι πολίτες των Καλαβρύτων και όλων των μαρτυρικών τόπων της Ελλάδας, οι δημοκράτες – αντιφασίστες στη Γερμανία κι όσοι διψούν για δικαιοσύνη σε ολόκληρη την υφήλιο.

Σκηνοθέτις – εκπαιδευτικός, υπ. διδάκτωρ Τμήματος Θεατρικών Σπουδών ΕΚΠΑ. Σεναριογράφος και σκηνοθέτις του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ «Δικαίωση 3368. Καλάβρυτα 13/12/43»