Μια ομιλία στη φωλιά του Νίξον

Πριν από εξήντα χρόνια ο Κεν Κέισι (Ken Kesey) έγραψε τη «Φωλιά του κούκου» («One flew over the cuckoo’s nest»), ένα διήγημα που πρωτοδημοσιεύτηκε το 1962 (Viking Press and Signet Books) και έγινε και θεατρικό έργο, αργότερα δε και κινηματογραφικό.

Ο Κεν Κέισι εμπνεύστηκε το βιβλίο δουλεύοντας σε ψυχιατρική κλινική στο Ορεγκον ενώ παράλληλα έπαιρνε ψυχοτρόπες ουσίες, όπως μεσκαλίνη και LSD. Παίχθηκε αρχικά στη Νέα Υόρκη (1963) στο θέατρο με πρωταγωνιστή τον Κερκ Ντάγκλας. Η θεατρική αυτή πρώτη παράσταση θεωρήθηκε μάλλον αποτυχημένη. Ισως ήταν και νωρίς στα 1960, δεν είχαν πάρει ακόμα μεγάλες διαστάσεις δημοτικότητας η αντι-κουλτούρα και η ψυχεδέλεια. Αργότερα, το 1970, παίχθηκε στο Little Fox Theatre του Σαν Φρανσίσκο όπου και το είδα και εντυπωσιάστηκα. Πέντε χρόνια μετά, το 1975, έγινε και κινηματογραφική ταινία με συμπαραγωγό τον γιο του Κερκ, τον Μάικλ Ντάγκλας, σκηνοθέτη τον Μίλος Φόρμαν και πρωταγωνιστή τον Τζακ Νίκολσον, κερδίζοντας μάλιστα και τα πέντε σημαντικότερα βραβεία Οσκαρ.

Ο Κεν Κέισι υπήρξε από τους «γκουρού» της αντι-κουλτούρας της εποχής των 60s. Θεωρείται ότι ένωνε τη γενιά των μπίτνικ των 50s με τους χίπηδες των 60s. Μετά το Ορεγκον εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Σαν Φρανσίσκο, στη La Honda, κάνοντας παρέα με πολλούς από τους μπίτνικ της περιοχής και οργανώνοντας συχνά πάρτι με συνηθισμένη τη χρήση LSD. Στην παρέα του στενός φίλος του ήταν ο Νιλ Κάσαντι (Neal Cassady), ο Ken Babbs, η Carolyn Garcia και άλλοι από την ομάδα των μπίτνικ της Βόρειας Καλιφόρνιας ,όπως επίσης και το συγκρότημα των Γκρέιτφουλ Ντεντ (Grateful Dead) που τότε απεκαλούντο The Warlocks.

Η ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΣΤΑΝΦΟΡΝΤ. Ετσι, όταν έμαθα ότι επρόκειτο να κάνει αντιπολεμική ομιλία σε θέατρο του Στάνφορντ, όπου φοιτούσα, έσπευσα να πάω. Πίστευα ότι θα έβρισκα εκεί φίλους και γνωστούς από το «κίνημα» κι έτσι πήγα μόνος. Το θέατρο ήταν γεμάτο αλλά δεν είδα ούτε έναν γνωστό μου. ολοι εκεί μακρυμάλληδες, γυναίκες και άντρες, πολλοί/ες ξυπόλητοι/ες, οι περισσότερες κοπέλες με λουλουδάτα μακριά φορέματα. Ο Κέισι έβγαλε μια φλογερή ομιλία ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ διανθισμένη με αρκετή δόση μυστικισμού, Ινδίας κ.λπ. Στο τέλος κάλεσε όλους τους παρευρισκόμενους να σηκωθούμε, να πιαστούμε χέρι χέρι με τους διπλανούς μας και να φωνάξουμε τρεις φορές «Ομ» για να φτάσουν οι «δονήσεις» (vibrations) έως την Ουάσιγκτον, να τις νιώσει ο Νίξον και να αποχωρήσει από το Βιετνάμ. Το «Ομ» θεωρείται ότι είναι ιερός ήχος και πνευματικό σύμβολο του ινδουισμού, χρησιμοποιείται δε συχνά και στη γιόγκα. Αναγκαστικά σηκώθηκα κι εγώ και πιάστηκα χέρι χέρι με κάτι αγριοχίπηδες δίπλα μου, αλλά έως εκεί… Δεν είχα σχέση με θρησκείες, πόσω μάλλον με μυστικισμούς, ινδουισμούς και τέτοια. Ετσι το «Ομ» το φώναξαν όλοι οι άλλοι, αλλά εμένα δεν μου βγήκε. Κατάλαβα βέβαια ότι καλά και συμπαθή τα χιπο-παιδιά, αλλά δεν είχα πολλά να πω μαζί τους, ήταν μεν στην ίδια πλευρά ως προς τον πόλεμο, όμως, κατά τ’ άλλα, από άλλο ανέκδοτο. Ηταν αναχωρητές από την κοινωνία στην οποία ζούσαν, δεν επεδίωκαν πρακτικά να την αλλάξουν, ήθελαν να την αποφύγουν.

Οι δονήσεις μάλλον δεν έφτασαν στην Ουάσιγκτον και πάντως δεν επηρέασαν τον Νίξον. Χρειάστηκαν ακόμα πέντε χρόνια περίπου για να φύγουν, το 1975, οι τελευταίοι Αμερικανοί από το Βιετνάμ. Ο Κεν Κέισι πέθανε το 2001.

Ο Σπύρος Καβουνίδης είναι δρ πολιτικός μηχανικός