Ο Λόρενς Φερλινγκέτι {LF}για την αληθινή δύναμη {LF}της ποίησης

Συνάντηση με τον Λόρενς Φερλινγκέτι, ποιητή αλλά και εκδότη των έργων της γενιάς των Μπίτνικ, με αφορμή την επίσκεψή του στη χώρα μας τον Μάρτιο του 2001. Μίλησε στον εορτασμό της Ημέρας Ποίησης στο Μέγαρο Μουσικής και τους Δελφούς, με άλλους ποιητές της Δύσης και των χωρών του Τρίτου Κόσμου, κάνοντας λόγο για τον σκοπό της ποίησης, ως παράστασης και προφορικού μηνύματος που εμψυχώνει, εμπνέει, υποστηρίζει τον κόσμο και ασκεί κριτική στην κοινωνία.

Ο Λόρενς Φερλινγκέτι είναι τόσο ποιητής, ώστε να θεωρεί πως οφείλει να είναι ένας εχθρός του κράτους όπως έγραψε, πρόσφατα, σε ένα από τα άρθρα της στήλης του «Η Ποίηση ως είδηση» στην εφημερίδα San Francisco Chronicle.

Ο Φερλινγκέτι πιστεύει πως οι ποιητές είναι η συνείδηση της κοινωνίας. «Οι μεγάλοι ποιητές όχι μόνο αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο, αλλά μας οδηγούν στο να αναρωτηθούμε για την αντίληψη και την ερμηνεία της καθημερινής πραγματικότητας. Οταν ο κόσμος νιώθει πως βρίσκεται σε κακή κατάσταση, περνάει μία κρίση ζωής, ή οι άνθρωποι μισούνται μεταξύ τους, η ποίηση μπορεί να τους βοηθήσει. Γιατί ένας ποιητής πρέπει να λέει την αλήθεια. Κανένας άλλος δεν είναι ελεύθερος, ούτε οι πολιτικοί, ούτε οι καθηγητές ούτε οι λογοτέχνες να μιλήσουν ανοιχτά. Μόνο ένας ποιητής μπορεί σήμερα να θίξει οποιοδήποτε πρόβλημα. Ακόμα κι αν λάβει επίσημη διάκριση από το κράτος, οφείλει να είναι ακτιβιστής, να ασκεί κριτική. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Πλάτωνας θεωρούσε τους ποιητές απειλή για την πολιτεία. Και αυτός ακριβώς είναι ο αληθινός λόγος ενός ποιητή: να αμφισβητεί τη Δημοκρατία και το κατεστημένο».

Τι συστατικά χρειάζεται η ποίηση για να δημιουργηθεί;

Παίρνεις δύο αυγά και κοιτάς να βρεις ποιο είναι το καλό αυγό. Αν ένα από τα δύο είναι χαλασμένο, τότε αυτό θα σου δημιουργήσει μπελάδες. Αν όμως και τα δύο αυγά είναι καλά, τότε μπορεί και να υπάρξει γύρω μας η νέα μεγάλη ομορφιά ενός ποιήματος που όλοι θα θέλαμε να ακούσουμε. Αν όμως τα αυγά είναι χαλασμένα τίποτα δεν πρόκειται να συμβεί. Πολλοί ποιητές είναι χαλασμένα αυγά. Σαν άτομα είναι τρομερά κακοί χαρακτήρες, φρικτοί τύποι που χτυπάνε τις γυναίκες τους, προδίδουν τους φίλους τους, κλέβουν τα λεφτά των άλλων. Σαν τον Γκρεγκ Κόρσο που είχε διαρρήξει το βιβλιοπωλείο μου και είχε πάρει όλα τα μετρητά από το ταμείο. Κι όμως ήταν σπουδαίος ποιητής.

Πώς είναι η ζωή των ποιητών σήμερα, στην Αμερική, γη της ηλεκτρονικής επαγγελίας;

Εχουν μία απαλή ζωή διδάσκοντας, προστατευμένοι, στα Πανεπιστήμια.

Είναι αυτό που χρειάζεται ένας ποιητής, μία μαλακή ζωή;

Οχι, γιατί κάνει την ποίησή του μαλακή. Πολλοί από τους ποιητές που είδα εδώ σε αυτήν τη συνάντηση διάβασαν τα ποιήματά τους με έναν τρόπο σαν να έδιναν διάλεξη, σαν να ήταν ακαδημαϊκοί. Οι ποιητές από τις χώρες του Τρίτου Κόσμου έδωσαν παράσταση, συνεχίζοντας την παράδοση του Μαγιακόφσκι, των Μπίτνικς πάνω στην ιδέα πως η ποίηση είναι παράσταση, κίνηση, χειρονομίες, λόγια ψυχής και καρδιάς. Από την πλευρά της τέχνης, από την πλευρά της Γενιάς των Μπίτνικς, η ποίηση δεν είναι μία καθιστική ασχολία, όπως αυτοί οι ακαδημαϊκοί ποιητές έδειξαν στο θέατρο. Ποίηση είναι να σταθείς στα πόδια σου και να πέσεις πάνω τους. Είναι αυτό που μετά τους Μπίτνικς έκαναν οι ράπερς στην Αμερική. Ηθελαν να βγουν έξω και να στείλουν ένα προφορικό μήνυμα στον αέρα, χωρίς να τους νοιάζει αν αυτό θα είναι τυπωμένο.

Περιμένετε να συμβούν νέα πράγματα;

Πριν από λίγο έριξα κατά λάθος ένα βάζο με τριαντάφυλλα και νερό στο τραπέζι. Πριν από δύο λεπτά έλεγα ότι τίποτα καινούργιο δεν πρόκειται να συμβεί. Κι όμως έριξα ένα ποίημα στο τραπέζι.