Από την Αίγινα στην Art Basel

Η διεθνής φουάρ σύγχρονης τέχνης Art Basel δοκιμάζει τη δυναμική της στην εποχή του κορωνοϊού. Η διοργάνωση της Βασιλείας ματαιώθηκε και στη θέση της παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της μια «εικονική» online εκδοχή με αίθουσες προβολής (viewing rooms) όπου συμμετέχουν με τα ψηφιακά περίπτερά τους γκαλερί από όλον τον κόσμο. Ανάμεσά τους και δύο ελληνικές γκαλερί, η Bernier/Eliades και η Rodeo, που παρουσιάζουν μεταξύ των διεθνών καλλιτεχνών που εκπροσωπούν έργα του Αλέξη Ακριθάκη και του Χριστόδουλου Παναγιώτου.

Η Art Basel συμπλήρωσε φέτος 50 χρόνια από την ίδρυσή της, όταν οι Ερνστ Μπέιλερ, Τρουντ Μπρίκνερ, Μπαλτζ Χιλτ δημιούργησαν τη φουάρ που συγκεντρώνει συλλέκτες, εκπροσώπους μουσείων και πολιτιστικών ιδρυμάτων από όλον τον κόσμο, σπουδαστές και καλλιτέχνες. Εκτός από πλατφόρμα παρουσίασης και πώλησης τέχνης στο κοινό, η Art Basel λειτουργεί και ως πόλος έλξης ενός μεγάλου κι ετερόκλητου κοινού. Αν και η πανδημία του Covid-19 άλλαξε τις συνθήκες για τη φετινή διοργάνωση, τα viewing rooms δίνουν την ευκαιρία σε κάθε ενδιαφερόμενο να τα επισκεφθεί διαδικτυακά, με δωρεάν εγγραφή στο artbasel. com έως τις 26 του μηνός.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΓΚΑΛΕΡΙ. Με αφορμή τη διαδικτυακή πλατφόρμα που προσφέρει η φετινή Art Basel, η Rodeo Gallery προτείνει μία σειρά από συλλογικές δράσεις συμμετέχοντας με πέντε καλλιτέχνες στην ενότητα των Viewing Rooms της έκθεσης. Μάλιστα τα έργα των πέντε καλλιτεχνών δεν αφορούν οπτικό αλλά ηχητικό υλικό. Σε αυτά παρουσιάζεται και το έργο του Χριστόδουλου Παναγιώτου «To be Willing to March Into Hell for a Heavenly Cause». Πρόκειται για μία συλλογή από ουτοπικά τραγούδια σε ερμηνεία του Κριστιάν Φίνε Κρίστενσεν που αποτελούν την καταγραφή μίας περφόρμανς που πραγματοποιήθηκε σε βόλτα με το καράβι από το λιμάνι του Πειραιά μέχρι την Αίγινα, ως μέρος της έκθεσης Disco Coppertone, σε επιμέλεια των Locus Athens το 2007. Η περφόρμανς περιλάμβανε επτά τραγούδια από αμερικανικά μιούζικαλ του Ψυχρού Πολέμου, οι στίχοι των οποίων χρησιμοποιούν μετεωρολογικές μεταφορές για ουτοπικές προβολές για ένα καλύτερο μέλλον. Η γκαλερί θέτει και μία πρωτότυπη προϋπόθεση προς τους ενδιαφερόμενους αγοραστές των έργων: όλα τα έργα από τη Five Sound Works, εφόσον τα αγοράσει κάποιος συλλέκτης ο ίδιος θα πρέπει να τα δωρίσει σε ένα μουσείο.

Παράλληλα, σε ένα άλλο ψηφιακό περίπτερο των Viewing Rooms η γκαλερί Bernier/Elliades παρουσιάζει στο κοινό της φετινής Art Basel την ελαιογραφία σε χαρτί «Ατιτλο 1972» του Αλέξη Ακριθάκη.

Η ψηφιακή έκθεση της Art Basel συνεχίζεται έως και την ερχόμενη Παρασκευή και όπως δείχνουν οι πωλήσεις της πρώτης ημέρας, το κοινό της σύγχρονης τέχνης φαίνεται ότι προσαρμόστηκε στην εμπειρία του ψηφιακού περιβάλλοντος. Μάλιστα αυτή η διοργάνωση προσέφερε ένα εμπλουτισμένο περιεχόμενο, ώστε τα έργα των καλλιτεχνών να ξεπεράσουν την επίπεδη απεικόνισή τους στην οθόνη του υπολογιστή. Αρκετές ήταν οι γκαλερί που δημιούργησαν επιπλέον βίντεο με τους καλλιτέχνες να μιλάνε για τη δημιουργία των έργων τους εξηγώντας τη διαδικασία παραγωγής τους. Κάτι που προκάλεσε κινητικότητα των πωλήσεων ήδη από την πρώτη μέρα έναρξης του Art Basel την περασμένη Παρασκευή.

ΜΑΥΡΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ. Ομως και η επικαιρότητα που έφερε στο προσκήνιο το κίνημα του Black Lives Matter φαίνεται ότι παρακίνησε αρκετούς συλλέκτες και μουσεία να στραφούν σε μαύρους καλλιτέχνες. Οπως το μεικτής τεχνικής νέο έργο «The Press of Democracy» του Μαρκ Μπράντφορντ πωλήθηκε 5 εκατομμύρια δολάρια σε έναν ιδιαίτερα αξιόλογο συλλέκτη – τον οποίο δεν αποκάλυψε η γκαλερί Hauser & Wirth.

Η νέα αυτή εμπειρία που καταργεί τη φυσική παρουσία δημιούργησε μία νέα σχέση ανάμεσα στους εμπλεκόμενους στη διεθνή αγορά της τέχνης. Οπως δηλώνουν οι ιδιοκτήτες των μεγάλων γκαλερί που συμμετέχουν στα Viewing Rooms οι επαφές τους με τους πελάτες γίνονται σε ήρεμους ρυθμούς διεξοδικών συζητήσεων. Κάτι που προσδίδει την ιδιαίτερη ευχαρίστηση που απουσίαζε από τη φρενήρη ατμόσφαιρα των προηγούμενων φουάρ. Και ίσως προκάλεσε και τις πωλήσεις έργων ιδιαίτερα ακριβών καλλιτεχνών. Ανάμεσα στα οποία ένας πίνακας του Ζαν Μισέλ Μπασκιά από το 1987 που πουλήθηκε 2,6 εκατομμύρια δολάρια, ένα γλυπτό του Τζον Τσάμπερλεϊν έφτασε το ενάμισι εκατομμύριο δολάρια, ένα έργο του Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ από το 1990 το 1,6 εκατομμύρια δολάρια, τα «Λουλούδια» από το 1964 του Αντι Γουόρχολ άγγιξαν τα 2,8 εκατομμύρια δολάρια, ενώ οι τιμές σε έργα των Τζεφ Κουνς, Τζοάν Μίτσελ και Φρανκ Στέλα ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο δολάρια.