Ο Covid-19 {LF}και οι ασθενείς με Πάρκισον

Η καλύτερη πρόληψη για τους ασθενείς με Πάρκινσον είναι η κοινωνική αποστασιοποίηση και η χρήση των μέσων ατομικής προστασίας. Αυτή είναι η ισχυρή σύσταση των ειδικών, καθώς, παρότι δεν υπάρχει ένδειξη ότι είναι πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη της νόσου, οι παρκινσονικοί ασθενείς είναι πιο ευάλωτοι σε τυχόν σοβαρές επιπλοκές της – ιδίως όσοι βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. «Τα έως τώρα επιδημιολογικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι πιο ευάλωτοι στη λοίμωξη από τον νέο κορωνοϊό είναι γενικώς οι ηλικιωμένοι, καθώς και οι πάσχοντες από ορισμένα χρόνια υποκείμενα νοσήματα. Στα νοσήματα αυτά συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο σακχαρώδης διαβήτης, η καρδιοπάθεια και κάποιες αναπνευστικές παθήσεις» λέει ο νευρολόγος Παναγιώτης Ι. Ζήκος, M.D., επιστημονικός υπεύθυνος του Ιατρείου νόσου Πάρκινσον στο 251 Γενικό Νοσοκομείο Αεροπορίας. «Ανάλογα επιδημιολογικά στοιχεία για τη νόσο Πάρκινσον δεν έχουμε ακόμα στη διάθεσή μας. Ωστόσο γνωρίζουμε καλά ότι αυτή παρουσιάζει διαφοροποίηση μεταξύ των ασθενών».

Ειδικότερα και όπως αναλύει ο δρ  Ζήκος, οι νέοι και με ήπια νόσο Πάρκινσον ασθενείς είναι απίθανο να απειληθούν από τον κορωνοϊό. Αντιθέτως, οι ασθενείς με προχωρημένη νόσο μπορεί να παρουσιάζουν προβλήματα όπως η σημαντική υποκινησία, η κύφωση και η δυσκαταποσία. «Αυτοί οι ασθενείς ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, διότι μειώνεται η ζωτική χωρητικότητα των πνευμόνων τους και είναι επιρρεπείς στις λοιμώξεις του αναπνευστικού» υπογραμμίζει και προσθέτει ότι «αυτό ισχύει ανεξάρτητα από την ηλικία τους».

Πνευμονία. Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι οι ασθενείς με νόσο Πάρκινσον είναι πιο επιρρεπείς από τον γενικό πληθυσμό στη γρίπη και στην πνευμονία. Μάλιστα η πνευμονία αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου των ασθενών με νόσο Πάρκινσον – κάτι που δεν ισχύει για τον γενικό πληθυσμό στις ανεπτυγμένες χώρες, όπως η Ελλάδα.

Λαμβάνοντας συνεπώς υπόψη ότι ο νέος κορωνοϊός προσβάλλει τους αεραγωγούς και τους πνεύμονες, είναι πιθανό να προκαλέσει σοβαρή νόσο Covid-19 σε ανθρώπους που ήδη αντιμετωπίζουν αναπνευστικά προβλήματα.

Ενα άλλο πρόβλημα είναι πως οι ασθενείς με νόσο Πάρκινσον μπορεί να παρουσιάσουν επιδείνωση των κινητικών και μη-κινητικών συμπτωμάτων τους όταν αναπτύσσουν ιογενείς λοιμώξεις (λ.χ. γρίπη). Για παράδειγμα μπορεί να παρουσιάσουν σημαντική επιβράδυνση των κινήσεών τους (ακόμα και των ακούσιων, όπως η αναπνοή) και μεγαλύτερη δυσκαμψία απ’ ό,τι συνήθως.

Ενας ακόμη ιδιαίτερα επιβαρυντικός παράγοντας είναι ότι σε περίπτωση που χρειαστούν αντιβιοτική αγωγή, τότε μπορεί να μειωθεί η αποτελεσματικότητα των αντιπαρκινσονικών φαρμάκων, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο η κινητική κατάστασή τους.

Ιογενής λοίμωξη. Επιπλέον, οι ασθενείς μπορεί να εκδηλώσουν συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον, όπως οι παραισθήσεις, τα οποία δεν είχαν πριν προσβληθούν από την ιογενή λοίμωξη και τα οποία μπορεί να περιπλέξουν τη θεραπεία τους. Ενώ στη δύσκολη αυτή εξίσωση πρέπει να προστεθεί ότι η ανάρρωσή τους από την ιογενή λοίμωξη μπορεί να είναι αργή και παρατεταμένη.

«Δεδομένου ότι η νόσος Covid-19 είναι ιογενής, είναι λογικό να υποθέτουμε ότι αν προσβάλει ασθενείς με νόσο Πάρκινσον, μπορεί να τους προκαλέσει ανάλογες επιπλοκές» λέει ο δρ Ζήκος.

Εν τω μεταξύ, συχνά οι ασθενείς με νόσο Πάρκινσον αντιμετωπίζουν πρόσθετα προβλήματα που καθιστούν πιθανότερη τη σοβαρή νόσο σε περίπτωση που προσβληθούν από τον νέο κορωνοϊό. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι μια διαταραχή που λέγεται περιοριστική πνευμονοπάθεια – οι πνεύμονες αδυνατούν να διασταλούν όσο χρειάζεται για να γεμίσουν με αέρα, εξαιτίας της δυσκαμψίας και της βραδυκινησίας (αργές κινήσεις) των μυών του θώρακα.

Οι ασθενείς μπορεί επίσης να αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη στάση του κορμού τους – να «πέφτει» το κεφάλι τους προς τα εμπρός ή να έχει κλίση προς τα εμπρός η ράχη ή η μέση τους. Οι στάσεις αυτές περιορίζουν τη χωρητικότητα των πνευμόνων, με συνέπεια να μην μπορούν να γεμίσουν με αρκετό αέρα.

Η προχωρημένη νόσος Πάρκινσον προδιαθέτει επίσης τους ασθενείς στην εκδήλωση δυσκολιών στην κατάποση (δυσκαταποσία), καθώς και στην απομάκρυνση των εκκριμάτων από τους πνεύμονες. Σε περίπτωση ιογενούς λοίμωξης, αυτού του είδους τα προβλήματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη επιπλοκών, όπως η πνευμονία.

Μέτρα προφύλαξης. «Για όλους αυτούς τους λόγους, συνιστούμε στους ασθενείς με νόσο Πάρκινσον να λαμβάνουν όλα τα μέτρα προφύλαξης, όχι μόνο για τον νέο κορωνοϊό αλλά για όλες τις ιογενείς λοιμώξεις» τονίζει ο δρ Ζήκος.

«Η τήρηση των κανόνων υγιεινής, με το καλό πλύσιμο των χεριών και τον βήχα και το φτάρνισμα στον αγκώνα, είναι κάτι που τους συνιστούσαμε πολύ πριν εμφανιστεί ο νέος κορωνοϊός. Μία άλλη ισχυρή σύσταση ήταν ο εμβολιασμός εναντίον του πνευμονιοκόκκου και φυσικά ο ετήσιος εμβολιασμός εναντίον της γρίπης. Οταν ετοιμαστεί εμβόλιο για τον κορωνοϊό, πιθανώς θα πρέπει να το κάνουν και αυτό, αλλά είναι πρόωρο να πούμε κατηγορηματικά κάτι τέτοιο. Εως τότε, οι ασθενείς μας πρέπει να τηρούν σχολαστικά το θεραπευτικό πρόγραμμα που έχει συστήσει ο θεράποντας νευρολόγος τους και να φροντίσουν να γυμνάζονται συστηματικά ή/και να κάνουν φυσικοθεραπεία, διότι η κίνηση είναι γι’ αυτούς αληθινό φάρμακο».