Αϊ-Στράτης: από τόπος εξορίας, «Πράσινο Νησί» πρωτοπορίας

Ο τομέας της ενέργειας αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά μας όπλα για να θέσουμε τις βάσεις της επανεκκίνησης της οικονομίας και της ανάπτυξης μετά την πανδημία του κορωνοϊού.

Τα ευρωπαϊκά κονδύλια από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και το Ταμείο Ανάκαμψης θα δώσουν ισχυρή ώθηση στην υλοποίηση σημαντικών έργων για τη μετάβαση στην πράσινη οικονομία. Οφείλουμε να διαχειριστούμε σωστά τoυς πόρους αυτούς γιατί τα έργα καθαρής ενέργειας και ενεργειακής εξοικονόμησης μπορούν να στηρίξουν τους δύο βασικούς πυλώνες της πολιτικής μας, την οικονομική ανάκαμψη και την ενεργειακή μετάβαση.

Ενα από τα ορόσημα αυτής της στρατηγικής είναι και η μετατροπή των μη διασυνδεδεμένων νησιών του Αιγαίου σε πόλους εφαρμογής πρωτοποριακών τεχνολογιών ενεργειακής αυτονομίας. Η προσπάθεια ξεκίνησε από το 2009, με το σχέδιο για τη δημιουργία ενός «Πράσινου Νησιού» στον ακριτικό Αϊ-Στράτη. Στόχος, το νησί να καταστεί ενεργειακά αύταρκες και να καλύπτει τις ανάγκες του από ΑΠΕ σε ποσοστό 85%.

Διαδοχικές κυβερνήσεις ανέλαβαν πρωτοβουλίες για να μετατρέψουν τον Αϊ-Στράτη από ακριτική «βούλα» στον χάρτη σε παγκόσμιο φάρο καινοτομίας, με τη δημιουργία ενός συστήματος ενεργειακής αυτονομίας. Μεσολάβησαν πολλά χρόνια καθυστερήσεων και κωλυσιεργιών για να πιάσουμε το νήμα από την αρχή, απεγκλωβίζοντας το έργο από τα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Παρενέβησαν το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) και ο Δήμος Αϊ-Στράτη για να επανενταχθεί το έργο ως «γέφυρα» στο νέο ΕΣΠΑ.

Υστερα από τον διεθνή διαγωνισμό που προκήρυξε το ΚΑΠΕ για το ερευνητικό έργο «Αϊ-Στράτης, Πράσινο Νησί» (στις 4 Ιουνίου) και τη σχετική Υπουργική Απόφαση, δημιουργείται θεσμικό πλαίσιο για την υλοποίηση και λειτουργία του έργου και τη διαχείριση του ηλεκτρικού συστήματος του νησιού που καλύπτεται σήμερα από ντιζελοκίνητη μονάδα της ΔΕΗ.

Το εγχείρημα περιλαμβάνει παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας και πράσινων μεταφορών. Προβλέπεται η κατασκευή υβριδικού συστήματος από ΑΠΕ, μονάδας τηλεθέρμανσης (που θα μετατρέπει την πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια των ΑΠΕ σε θερμική ενέργεια, η οποία θα αποθηκεύεται σε δεξαμενές ζεστού νερού) και δικτύου τηλεθέρμανσης που θα καλύπτει το σύνολο του οικισμού.

Η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και η τηλεθέρμανση πλαισιώνονται από συμπληρωματικές δράσεις που θα προσδώσουν στον Αϊ-Στράτη τον χαρακτήρα του «Πράσινου Νησιού», όπως η δημιουργία σταθμού φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, η προμήθεια ηλεκτρικών οχημάτων και ποδηλάτων για τον δήμο καθώς και η ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων.

Το έργο υποστηρίζεται ενεργά από το ΥΠΕΝ, την Περιφέρεια Βόρειου Αιγαίου και όλους τους αρμόδιους φορείς και η χρηματοδότησή του είναι πλήρως εξασφαλισμένη.

Ο Αϊ-Στράτης θα είναι το πρώτο «100% Πράσινο νησί», αλλά δεν θα είναι το τελευταίο! Είναι το μοντέλο που θέλουμε να ακολουθήσουμε για το ενεργειακό, οικονομικό και περιβαλλοντικό μέλλον των νησιών μας: κάθετη μείωση της χρήσης πετρελαίου για ηλεκτροπαραγωγή, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, εγκατάσταση σύγχρονων μονάδων ΑΠΕ και τεχνολογίες αποθήκευσης.

Η περίπτωση του ακριτικού νησιού αποτέλεσε ένα ιδιότυπο «πράσινο» Γεφύρι της Αρτας. Το πρώτο βήμα έγινε και σε δύο χρόνια θα μετουσιώσουμε σε πράξη το αρχικό όραμα για το νησί. Ο Αϊ-Στράτης είναι η απαρχή για μια νέα εποχή καθαρών, βιώσιμων και καινοτόμων τεχνολογιών.

Η Αλεξάνδρα Σδούκου είναι γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας