Πώς η Ελλάδα μπορεί να βγει πιο δυνατή από την κρίση του COVID-19

Η κρίση του κορωνοϊού εξανάγκασε πολλούς από εμάς σε απομόνωση. Οι οικονομίες, ωστόσο, δεν χρειάζεται να τηρούν τις αποστάσεις. Η καλύτερη απάντηση που μπορεί να δώσει η Ελλάδα στο καίριο οικονομικό πλήγμα που επέφερε ο COVID-19 είναι να επιδιώξει τη συνεργασία.

Η χώρα έχει ωφεληθεί σημαντικά από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων τα τελευταία χρόνια. Η συνεργασία με την ΕΤΕπ ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης της προηγούμενης δεκαετίας. Οπως και σε εκείνη την κρίση, έτσι και τώρα, η τράπεζα της ΕΕ έχει εκπονήσει ένα σχέδιο για να βοηθήσει τους Ευρωπαίους που επλήγησαν περισσότερο από τον κορωνοϊό – τους ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων και τους υπαλλήλους τους.

Τον περασμένο μήνα, το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) κατέληξε στη δομή και στο επιχειρηματικό μοντέλο του νέου Πανευρωπαϊκού Ταμείου Εγγυήσεων για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας του COVID-19 ως μέρος του συνολικού πακέτου της ΕΕ για την αντιμετώπιση του COVID-19.

Χρειαζόμαστε μια συντονισμένη προσέγγιση για τη διαχείριση της νέας αυτής οικονομικής κρίσης. Ακόμη και οι ισχυρότερες ευρωπαϊκές οικονομίες επηρεάζονται από αυτό που συμβαίνει, δεδομένου ότι πλήττονται η συνολική ζήτηση στην ΕΕ, το ενδοκοινοτικό εμπόριο, οι ενδοκοινοτικές αλυσίδες εμπορευμάτων και υπηρεσιών, η συνολική εμπιστοσύνη στην αγορά της ΕΕ και η διασύνδεση των χρηματοοικονομικών αγορών.

Το Ταμείο Εγγυήσεων, ύψους 25 δισ. ευρώ, θα χρηματοδοτηθεί από τα κράτη-μέλη της ΕΕ ανάλογα με το μέγεθος της συμμετοχής τους στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Ολα τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν κληθεί να συνεισφέρουν. Το Ταμείο θα τεθεί σε λειτουργία όταν υπογράψουν συμβάσεις συνεισφοράς τα κράτη-μέλη που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 60% του κεφαλαίου της ΕΤΕπ. Κατόπιν, θα συσταθεί ειδική επιτροπή η οποία θα αποφασίζει για το πώς θα χρησιμοποιηθούν οι εγγυήσεις.

Στην Ελλάδα, το Ταμείο Εγγυήσεων θα χρηματοδοτήσει ευρωπαϊκές εταιρείες που είναι βιώσιμες μακροπρόθεσμα αλλά αντιμετωπίζουν προβλήματα εξαιτίας της κρίσης. Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και στις εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Το Ταμείο περιορίζεται στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων του COVID-19 και συνιστά γέφυρα μεταξύ των περιόδων κρίσης και ανάκαμψης.

Οι πόροι του Ταμείου Εγγυήσεων θα διατεθούν μέσω των χρηματοπιστωτικών συνεργατών μας, όπως είναι οι εμπορικές τράπεζες, η Αναπτυξιακή Τράπεζα, τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια και εταιρείες επιχειρηματικού κεφαλαίου. Στόχος του Ταμείου είναι να υποστηρίξει όλους τους κλάδους που επηρεάζονται από τον COVID-19, συμπεριλαμβανομένης της γεωργίας. Με αυτό το Ταμείο θα διαθέσουμε στην ελληνική αγορά ένα πλήρες σύνολο χρηματοδοτικών προϊόντων: επιχειρηματικές συμμετοχές, δάνεια, εγγυήσεις και τιτλοποιήσεις.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει οικονομικά και δημοσιονομικά μέτρα για να περιοριστεί ο αντίκτυπος του COVID-19, μεταξύ αυτών ένα πρόγραμμα εγγυήσεων και μέτρων αναβολής της πληρωμής χρεολυσίων για τις μικρές επιχειρήσεις. Το Ταμείο Εγγυήσεών μας θα μπορούσε να συμπληρώσει αυτό το πρόγραμμα με νέα προϊόντα ή να ενισχύσει τους επόμενους μήνες την προσπάθεια της κυβέρνησης μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του εγχώριου τραπεζικού συστήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουμε στη συνεργασία με την Αναπτυξιακή Τράπεζα.

Στον ιδιωτικό τομέα, το Ταμείο παρέχει εγγυήσεις στις συνεργαζόμενες εγχώριες τράπεζες για χαρτοφυλάκια δανείων προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και άλλες μορφές επιμερισμού κινδύνου σε νέα και υπάρχοντα χαρτοφυλάκια επιχειρηματικών δανείων. Αυτό θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τον τουρισμό, έναν από τους τομείς που πλήττονται περισσότερο στην Ελλάδα.

Με το όφελος μιας αντεγγύησης από το Ταμείο, ο Ομιλος ΕΤΕπ – δηλαδή η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, η εξειδικευμένη θυγατρική της για μικρές επιχειρήσεις – θα ενισχύσει τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Αυτές οι εγγυήσεις θα επιτρέψουν τη διοχέτευση ρευστότητας σε μικρές επιχειρήσεις οι οποίες έχουν δει τους πόρους τους να στερεύουν.

Ενας από τους στόχους του Ταμείου είναι η υποστήριξη καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων. Θα ήταν τεράστιο λάθος να εγκαταλείψουμε τώρα τους καινοτόμους ανθρώπους μας, οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση στα ούτως ή άλλως δυσεύρετα κλασικά τραπεζικά προϊόντα – αυτά δεν ταιριάζουν στις καινοτόμες επιχειρήσεις αφού δεν έχουν το αποδεκτό για τις τράπεζες προφίλ επιχειρηματικού κινδύνου. Το Ταμείο Εγγυήσεων μπορεί να υποστηρίξει την έρευνα και τη βιοϊατρική καινοτομία, καθώς και την ιατρική έρευνα στην οποία η Ελλάδα δραστηριοποιείται έντονα.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υπέγραψε πρόσφατα δάνεια με δημόσια ερευνητικά ιδρύματα, όπως ο Δημόκριτος, που πραγματικά υποστηρίζουν τις προοπτικές της χώρας. Το Ταμείο Εγγυήσεών μας μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, ιδίως στη μετατροπή αυτής της γνώσης σε δυναμική επιχειρηματικότητα, μέσω της δημιουργίας καινούργιων νεοφυών επιχειρήσεων και εταιρειών υψηλής ανάπτυξης.

Η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει ότι θα ξεπεράσουμε αυτή την πρόκληση μαζί. Κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του τις συνέπειες του κορωνοϊού και μόνο ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο μπορεί να θέσει τις οικονομίες μας στον δρόμο της ανάκαμψης. Ανταποκρινόμενοι σε αυτή την κρίση με πνεύμα αλληλεγγύης, μπορούμε να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη των αγορών και των πολιτών στην ικανότητα της Ευρώπης να ξεπεράσει αυτή τη δυσκολία. Μαζί με τους ευρωπαίους εταίρους της, η Ελλάδα μπορεί να βγει από αυτή την κρίση πιο δυνατή.

* Ο Andrew McDowell είναι αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων