«Η κρίση είναι πολιτισμική»

Η τελευταία φορά που συγκινήθηκα με μια ολοκληρωμένη αφήγηση ήταν… με το τελευταίο βιβλίο του Γιάννη Mακριδάκη «Οι βάρδιες των πουλιών», ένα βαθιά ανθρώπινο βιβλίο από έναν σκεπτόμενο λογοτέχνη. Tα ταχυδρομικά περιστέρια, μαντατοφόροι που διασχίζουν σύνορα χωρίς ελέγχους, φέρνουν χαμπέρια μαύρα ή χαρμόσυνα. Διανύουν αποστάσεις και εποχές, ασκημένα στην ελευθερία και στην επιστροφή. Αυτές τις αξεδιάλυτες διαδρομές πασχίζει να ξεμπερδέψει ο ήρωας του Μακριδάκη, για να βάλει το παρελθόν του σε τάξη και να αποφασίσει για το παρόν του.

Αν μπορούσα να γράφω μετά μουσικής, θα επέλεγα… Pink Floyd, μια άρτια μουσική που σε ηρεμεί, σε εμπνέει· για μένα είναι η ιστορία της μουσικής.

Το πιο οδυνηρό στη διαδικασία της συγγραφής… όταν δεν έχεις έμπνευση. Οταν παλεύεις με τις λέξεις και τις σκέψεις σου και τα σχέδια για μια νέα ιστορία δεν σου βγαίνουν.

Τρία βιβλία που θα πρότεινα οπωσδήποτε για μια βιβλιοθήκη λυκείου θα ήταν… το «Νούμερο 31328» του Ηλία Βενέζη, από τα πιο κλασικά βιβλία της γενιάς του ’30, το «Ενα παιδί μετράει τ’ άστρα» του Μενέλαου Λουντέμη και την τριλογία «Ακυβέρνητες πολιτείες» του Στρατή Τσίρκα. Χαρακτηριστικά βιβλία της ελληνικής λογοτεχνίας που κατά τη γνώμη μου πρέπει να διαβάσουμε όλοι μας.

Η κριτική που αποδέχομαι αφορά… όλες οι κριτικές είναι αποδεκτές και σε βοηθούν να βελτιώνεσαι, αρκεί να είναι καλοπροαίρετες. Πόσω μάλλον όταν πρόκειται για το πρώτο βιβλίο σου.

Η αυτοκριτική ξεκινάει από… την ώρα πριν κοιμηθώ. Οταν τελειώνει η ημέρα και είσαι μόνος με τον εαυτό σου, κάνοντας τον απολογισμό, αξιολογώντας κινήσεις και πράξεις, διαπιστώνοντας τυχόν λάθη και παραλείψεις.

Η αρχή ενός κλασικού βιβλίου που ζηλεύω είναι… από τον «Φύλακα στη σίκαλη» του Σάλιντζερ, καθώς αρχίζει σε πρώτο ενικό πρόσωπο και ο βασικός ήρωας σου δίνει όλα τα στοιχεία του στις πέντε πρώτες αράδες, πράγμα που δηλώνει μεγάλη λογοτεχνική μαεστρία: «Αν θέλετε στ’ αλήθεια να τ’ ακούσετε, τότε πρώτο και κύριο μπορεί να περιμένετε πως θα σας πω πού γεννήθηκα και τι φρίκη που ήτανε τα παιδικά μου χρόνια, και τι φτιάχνανε οι δικοί μου και τα ρέστα πριν με κάνουνε, κι ένα σωρό αηδίες και ξεράσματα καταπώς στον Δαβίδ Κόπερφιλντ, όμως δεν έχω όρεξη να πιάνω τετοιες ιστορίες». Το κλασικό, πλέον, μυθιστόρημα σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή και είναι από τα ελάχιστα βιβλία που θυμάμαι να το κάνει.

Οταν ακούω για την «κρίση της λογοτεχνίας» ή τη «λογοτεχνία της κρίσης» σκέφτομαι ότι… η κρίση είναι πρωτίστως πολιτισμική και, με τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί πλέον, παγκόσμια. Πρέπει να το δούμε ως ευκαιρία να βάλουμε στο συρτάρι πλέον κινητά και τάμπλετ και να βγάλουμε από τα ράφια τα βιβλία να ξαναδιαβάσουμε τους κλασικούς. Να γνωρίσουμε τους νέους συγγραφείς που υπάρχουν και είναι πολλοί, απλώς τα τελευταία χρόνια είχαμε ξεχάσει το βιβλίο και γι’ αυτό κάποιοι μιλάνε για κρίση στη λογοτεχνία που, κατά τη γνώμη μου, είναι μόνο επιφανειακή.

Το ταξιδιωτικό αφήγημα «70 μέρες στη Νότια Αμερική» (εκδ. Βακχικόν) είναι το πρώτο βιβλίο του Θάνου Αλεξόπουλου.