Ανέξοδα «θαύματα»

Δεν αλλάζουν εύκολα οι άνθρωποι και όσο κι αν καταλαβαίνει κανείς τη σκοπιμότητα φράσεων του τύπου «όλοι μαζί το πετύχαμε» (εννοείται το «θαύμα» η πανδημία του κορωνοϊού να μην πάρει σε μας εδώ τις εφιαλτικές διαστάσεις που πήρε σε άλλες χώρες), φράσεις που ακούγονται συχνά-πυκνά στην τηλεόραση, δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια στην πραγματικότητα. Η φωτογραφία ή μάλλον η εικόνα στην τηλεόραση ήταν κάτι περισσότερο από χαρακτηριστική μιας συμπεριφοράς και ενός τρόπου σκέψης που θα ήταν αδύνατον να έχει εξαφανιστεί μέσα σε ένα διάστημα δύο μηνών, όσο κι αν πρόκειται για ένα διάστημα μιας συμπυκνωμένης δραματικότητας ώστε ακόμη κι αν είχαμε ξεχάσει ποιοι πραγματικά είμαστε θα ήταν απολύτως δικαιολογημένο.

Ποια είναι η εικόνα λοιπόν; Σ’ ένα ρεπορτάζ στην τηλεόραση τις ημέρες του καύσωνα ενώ είχαν αρθεί τα περιοριστικά μέτρα, σε μια παραλία κολυμπάνε τρεις ηλικιωμένες γυναίκες σε σχετικά πρωινή ώρα τόσο πολύ στα ρηχά ώστε άνετα τις φτάνει το μαρκούτσι ενός τηλεοπτικού συνεργείου. Μιλάει μόνο η μία – σίγουρα και για λογαριασμό των δύο άλλων – και λέει επί λέξει: «Είμαστε πολύ χαρούμενες γιατί ως αυτή τη στιγμή είμαστε μόνες μας. Ολη η παραλία είναι δική μας. Μακάρι ως το μεσημέρι που θα φύγουμε να μην έχει έρθει κανείς άλλος».

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι οι τρεις ηλικιωμένες – μακάρι να ήταν οι μόνες – θα αισθάνονταν τη χαρά τους να μεταβάλλεται σε απέραντη ευτυχία, σε περίπτωση που τους εξασφαλιζόταν για όλο το καλοκαίρι, σαν να ήταν προσωπική τους ιδιοκτησία η παραλία όπου τις συνάντησε το τηλεοπτικό συνεργείο και επομένως θα είχαν την ευχέρεια να διώξουν όποιον θα τολμούσε να πλησιάσει. Αν ενδεχομένως οι πολλοί ή οι λίγοι που θα έρχονταν θα υπέφεραν από τη ζέστη πολύ περισσότερο απ’ ό,τι οι τρεις ηλικιωμένες, για τις ίδιες δεν είχε καμιά απολύτως σημασία. Εδώ κι αν πρόκειται για ένα «θαύμα» που το πετύχαμε όλοι μαζί, και μάλιστα για ένα «θαύμα» που συντελείται συνεχώς, που δεν γνωρίζει ανάπαυλα, χειμώνες και καλοκαίρια, φθινόπωρα και άνοιξες, στην ύπαιθρο, την ηπειρωτική ή τη νησιώτικη Ελλάδα.

Να λογαριάζει ο καθένας πως ήρθε σ’ αυτόν τον κόσμο για να περιφρουρήσει ως προσωπική κατάκτηση καθετί που υπάρχει και αποκτά το νόημά του όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των ανθρώπων που το μοιράζονται ή το απολαμβάνουν.

Και ότι δεν υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα στην παιδεία που όλοι αναγνωρίζουν πως πρόκειται για ένα αγαθό που αφορά όλους και σε μια παραλία ή ένα δάσος, όσο κι αν την πρώτη χρειάζεται να δουλέψεις για να την οικειωθείς, ενώ η παραλία και το δάσος σου προσφέρονται άκοπα και ανέξοδα. Το καθετί που υπάρχει στον κόσμο πνευματικό ή υλικό προορίζεται για όλους όποια εμπόδια κι αν παρεμβάλλει η πολιτική και η οικονομική σκοπιμότητα. Κι ο καθένας που συνειδητά ή ασύνειδα θέλει να μεταβάλλει σε ιδιοκτησία του πράγματα που μόνο με την προϋπόθεση της κοινοκτημοσύνης εννοούνται, συνιστά πρόσωπο μιας απεχθούς εξουσίας έστω κι αν ζει απομονωμένος σε ένα βουνό.