Πρόβες διαμαρτυρίας

Λίγες μέρες μετά το τέλος του lockdown, μοιάζει να εξανεμίζεται σιγά σιγά η ηρεμία που συνόδευσε την καραντίνα και την αναστολή μεγάλου μέρους της οικονομικής δραστηριότητας – και μαζί της πολιτικής σύγκρουσης. Κι αυτό συμβαίνει όχι μόνο στο πολιτικό προσκήνιο αλλά, κυρίως, στην κοινωνία. Μια δυσαρέσκεια που εκφράζεται ως διάχυτη γκρίνια, προς το παρόν χωρίς παραλήπτες, ξεχύνεται στην κοινωνία και γίνεται προσπάθεια να επηρεάσει τη θετική εικόνα για τους εαυτούς μας που προέκυψε την περίοδο της γενικευμένης καραντίνας.

Η γκρίνια έχει πολλά και συχνά αντιφατικά μέτωπα. Ενα μέρος της συνδυάζεται με τις θεωρίες συνωμοσίας και πηγάζει από ανορθολογικές θεωρήσεις της ζωής: Δεν έγινε τίποτα, ο ιός δεν υπήρξε, είναι μια γενικευμένη άσκηση χειραγώγησης. Γιατί δεν φέρονταν αντίστοιχα με τη γρίπη; Ποιος θα βγάλει χρήματα απ’ αυτή την κατάσταση; Ο Μπιλ Γκέιτς τι ρόλο παίζει; Είχαν έτοιμο το εμβόλιο πριν ρίξουν τον ιό; Εμείς πάντως πειραματόζωα δεν γινόμαστε, όχι στον εμβολιασμό.

Ενα άλλο μέτωπο άνοιξε στις πλατείες, αμέσως μετά το τέλος της καραντίνας – και στην αρχή χαιρετίστηκε ως κίνημα, ως φαντασίωση της πλατείας των Αγανακτισμένων. Το αστείο είναι ότι η δυναμική της πλατείας με το «κίνημα της μπίρας» εξανεμίστηκε αμέσως μετά την τελετή εγκαινίων της Ομόνοιας, από τον δήμαρχο Κώστα Μπακογιάννη. Η ενσωμάτωση των «κινημάτων» στη ρουτίνα, ακόμα και των «κινημάτων της μπίρας», δεν είναι ασφαλής δρόμος για την πρόσθεση και τη σύγκλιση μιας αντικυβερνητικής δυσαρέσκειας.

Η επιτυχία της καραντίνας και των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης δεν επέτρεψε πολιτική σπέκουλα με αντικείμενο τις ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο, φτιάχτηκε μια γενική γκρίνια για την οικονομία, που μεταφράστηκε σε πλειοδοσία στην παροχολογία. Το τέλος αυτής της περιόδου, όμως, βρίσκει τη χώρα στη δίνη μιας ύφεσης που ενδέχεται να πλήξει βαρύτατα τις προοπτικές της οικονομίας. Είναι ο λόγος που η κυβέρνηση επείγεται να ανοίξει ο τουρισμός, προκειμένου να διασωθεί όσο είναι δυνατόν η σεζόν και να μην πληγεί ανεπανόρθωτα ο βασικότερος τομέας της ελληνικής οικονομίας. Η ασάφεια περί τα υγειονομικά πρωτόκολλα αλλά και το ρίσκο της υποδοχής τουριστών από χώρες που υπέστησαν τις συνέπειες της πανδημίας έχει μεταφέρει τη διαμαρτυρία, ακόμα μια φορά, στο ρίσκο για τη δημόσια υγεία. Η κυβέρνηση επικρίνεται για τη βιασύνη της από πρόσωπα που ήταν υπέρ των πλατειών, οι επιφυλάξεις που εκφράζονται για το άνοιγμα του τουρισμού συχνά ακούγονται από πρόσωπα που ανησυχούν για την ύφεση.

Είναι μια εποχή σύγχυσης. Η αντιπολίτευση ψάχνει εναγωνίως να βρει πεδίο για να αντιπολιτευτεί, αλλά κι η κυβέρνηση ανησυχεί για την παρατεταμένη γκρίνια που δημιουργεί αμφισβήτηση και συμβάλλει στο ξεθώριασμα της αίγλης της, που ενισχύθηκε την περίοδο της πανδημίας. Οπως όμως όλοι καταλαβαίνουν, το πολιτικό μέτωπο το επόμενο διάστημα (εκτός των κραδασμών που προκαλεί η σκευωρία Novartis) θα είναι στον χώρο της οικονομίας και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση θα επιδοτήσει την εργασία και την ανεργία. Η αντιπολίτευση θα υπερκερνά την κυβέρνηση, διεκδικώντας την «εμπροσθοβαρή», όπως την αποκαλεί, επιδότηση της οικονομίας που πλήττεται, υπερασπιζόμενη ακόμα και τη μεσαία τάξη που επί κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ διέλυσε, η κυβέρνηση θα σχεδιάζει και θα αμύνεται. Είναι μεγάλο στοίχημα να μην κυριαρχήσουν οι διαλυτικές προφητείες και η γκρίνια, είναι μεγάλο στοίχημα, με δεδομένη την καλπάζουσα εργασιακή ανασφάλεια, να διασωθεί, ασφαλώς και επιδοτούμενη, η επιχειρηματικότητα.

Είναι μεγάλο κυβερνητικό στοίχημα να μην προκύψει ένα νέο «αντισυστημικό», λαϊκιστικό κύμα διαμαρτυρίας.