Ενα Ζάππειο για κάθε πολιτική χρήση

Το Ζάππειο έχει μια αισθητική που δύσκολα μπορεί να αντιγραφεί. Κυρίως, όμως, έχει έναν πολιτικό συμβολισμό που δύσκολα ξεχνιέται: δεν είναι μόνο οι νικητές και οι ηττημένοι των εκλογών που το επιλέγουν για τις συνεντεύξεις Τύπου. Δεν είναι μόνο οι αρχηγοί κομμάτων που ανακοινώνουν την ίδρυσή τους ή τη δική τους παραίτηση. Είναι η αίσθηση ότι στο Ζάππειο γράφτηκε ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Επομένως, ό,τι λέγεται εκεί είναι (ή θέλει να δείχνει) σοβαρό.

Ηταν πίστα για ξιφασκία στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες, το πρώτο σπίτι της ΕΡΑ, ο τόπος όπου ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπέγραψε την είσοδο της χώρας στην ΕΟΚ, το πιο διαχρονικό καφέ της Αθήνας. Και μαζί, το φόντο γεγονότων και εξελίξεων που άλλαξαν τη χώρα. Σημείο αναφοράς όχι μόνο μιας κυβέρνησης, αλλά κυρίως μιας αντιπολίτευσης. Κανονικής ή εσωκομματικής.

Εκεί καταγράφηκε με τον πιο συμβολικό τρόπο η μεγαλύτερη εσωτερική διαμάχη που είδε η χώρα μετά το 2000. Κι αυτή έγινε εντός του ΠΑΣΟΚ, οδηγώντας τελικά στη διάσπασή του. Το μακρινό 2007, όταν ο Γιώργος Παπανδρέου έχασε τις εκλογές, ο Ευάγγελος Βενιζέλος από το Ζάππειο δήλωνε «παρών» για την επόμενη μέρα – παρότι τελικά ο Παπανδρέου παρέμεινε στην ηγεσία του κόμματος, η κόντρα είχε ξεκινήσει. Οταν πια το 2014 ο Βενιζέλος, ως αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, επέστρεψε στο Ζάππειο για την εκδήλωση της 3ης Σεπτέμβρη, βρέθηκε μπροστά σε οπαδούς του πρώην πρωθυπουργού που τον αποδοκίμαζαν: ήταν φανερό πως η διάσπαση ήταν προ των πυλών.

Το Ζάππειο, όμως, δεν αρκέστηκε στο να είναι το σκηνικό του κεντροαριστερού δράματος. Το ίδιο φόντο χρησιμοποίησε το 2009 και ο Αντώνης Σαμαράς, δηλώνοντας την υποψηφιότητά του για την ηγεσία της ΝΔ – το κόμμα είχε χάσει τις εκλογές έναν μήνα πριν και ο Κώστας Καραμανλής είχε παραιτηθεί από την προεδρία. Και ήταν πάλι από το Ζάππειο, περίπου έναν χρόνο μετά, όταν ανακοίνωνε για πρώτη φορά το σχέδιό του για την έξοδο από την κρίση: η ΝΔ θα περνούσε την αντιμνημονιακή της περίοδο. Το σχέδιο, ξανά από το Ζάππειο, επαναδιατυπώθηκε μέσα σε έναν χρόνο και ξανά, άλλη μια φορά, πριν από τις εκλογές του 2012. Τελικά, ούτε το «Ζάππειο Ι» ούτε το «ΙΙ» ή το «ΙΙΙ» εφαρμόστηκαν ποτέ, μια και η πραγματικότητα της διακυβέρνησης είχε άλλα σχέδια.

ΠΟΛΥ ΚΑΘΩΣΠΡΕΠΕΙ. Ο αντιπολιτευόμενος Αλέξης Τσίπρας δεν προτιμούσε το Ζάππειο για τις μεγάλες δηλώσεις – η εικόνα του κτιρίου ήταν, θα μπορούσε να πει κανείς, πολύ καθωσπρέπει για το αγωνιστικό προφίλ που τον έφερε στην εξουσία. Ταίριαζε όμως απόλυτα στην επικοινωνία της γραβάτας: τη μία και μοναδική φορά που ο (πρωθυπουργός, πλέον, και πιο πιστός απ’ όλους τους προηγούμενους στις μνημονιακές επιταγές) πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ φόρεσε γραβάτα το έκανε με φόντο τις κολόνες του Ζαππείου. Ανακοίνωσε την έξοδο από τα προγράμματα στήριξης και οικονομικές ελαφρύνσεις για τους πολίτες. Για τελευταία φορά από την πρώτη σειρά τον χειροκροτούσε θερμά ο Πάνος Καμμένος.

Βρέθηκε άλλες δύο φορές ο Τσίπρας στο Ζάππειο. Μια για να ανακοινώσει το οικονομικό του πρόγραμμα, που είχε πια συνδεθεί αναπόσπαστα με τη γραβάτα. Μια ακόμα, μετά την ήττα στις εκλογές του Ιουλίου, για την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου νικητών και ηττημένων – μετατρέποντάς τη σε διακήρυξη διεύρυνσης του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή που ακόμα, βέβαια, έχει μείνει στα χαρτιά.

Και να που η οικονομία γίνεται σήμερα για άλλη μια φορά το επίκεντρο της σημερινής επίσκεψης Τσίπρα στο Ζάππειο. Σαν κύκλος που δεν κλείνει κι όλο επαναλαμβάνεται.