Προς το Ταμείο Ανασυγκρότησης και το κρίσιμο σταυροδρόμι της Ελλάδας

Αναμφίβολα το θετικό νέο των τελευταίων ημερών είναι η κοινή πρόταση Μέρκελ – Μακρόν για το περίφημο Ταμείο Ανασυγκρότησης με ένα συμφωνημένο ποσό γύρω στα 500 δισεκατομμύρια ευρώ. Η λύση που διαφαίνεται, μέσω προϋπολογισμού της ΕΕ είναι ιδιαίτερα θετική για την Ελλάδα, η οποία είναι μετά την Πολωνία ο δεύτερος μεγαλύτερος αποδέκτης πόρων – η συμμετοχή της σε ετήσια βάση στον προϋπολογισμό ΕΕ είναι περίπου 2,5 δισ. και οι εισροές από αυτήν είναι περίπου 5,5 δισ. ευρώ. Κάτι τέτοιο αναμένεται να γίνει και τώρα, με τη διαφορά πως επειδή το χτύπημα του ιού είναι συμμετρικό, η απόκλιση από το ποσοστό κάθε χώρας δεν μπορεί να είναι μεγάλη. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι πρόκειται για επιχορηγήσεις και όχι δάνεια.

Η συμμετοχή της Ελλάδας στον προϋπολογισμό της ΕΕ είναι περίπου 1,36% (μετά τη διόρθωση με την αποχώρηση της Βρετανίας). Χοντρικά, το ποσοστό που μας αναλογεί είναι 6,8 δισ. στα 500 δισ. ευρώ. Τόσα θα κληθούμε να αποπληρώσουμε, με αυξημένες καταβολές στον προϋπολογισμό, σε βάθος χρόνου. Ως καθαρά ωφελημένη χώρα, αναμένεται να της αναλογούν περισσότερα – όχι πολλά περισσότερα. Οι λεπτομέρειες του σχεδίου θα αποκαλυφθούν στις 27 Μαΐου, όπου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να παρουσιάσει το Σχέδιο.

Η Ευρώπη, έστω και αργά, φαίνεται να πράττει αυτό που της αναλογεί. Τούτη η συμφωνία δίνει πνοή και εμπιστοσύνη ως προς το ευρωπαϊκό οικοδόμημα την κρίσιμη στιγμή και αντανακλά την πεποίθηση ότι ενωμένοι με σαφές και συνεκτικό σχέδιο μπορούμε να βγούμε από το τούνελ του κορωνοϊού και της γενικότερης κρίσης που αυτός προκάλεσε. Στη συνέχεια, η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην εθνική προσπάθεια ανασυγκρότησης. Η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος αλλά με θετικό πρόσημο τούτη τη φορά.

Οι μεταρρυθμίσεις και ένα συνεκτικό σχέδιο στήριξης σε όλους τους τομείς της οικονομίας και ιδιαίτερα στον τουρισμό είναι απαραίτητο. Το ενδιαφέρον που υπάρχει από το εξωτερικό είναι πολύ μεγάλο, ακόμη και τώρα. Οι συστάσεις που δίνουν οι μεγάλοι ταξιδιωτικοί πράκτορες είναι προς την κατεύθυνση να επιλεγούν μέρη με μεγαλύτερη ασφάλεια και μεταξύ αυτών φιγουράρει και η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις. Η προβολή της Ακρόπολης και των αρχαιολογικών χώρων από όλα τα Μέσα Ενημέρωσης παντού στον κόσμο δείχνει ότι έχουν στραμμένη την προσοχή τους στην Ελλάδα. Η χώρα μας είναι τουριστικά πολύ σημαντική διεθνώς και η επιτυχής αντιμετώπιση του ιού αναδεικνύει ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Επομένως, όλοι περιμένουν να δουν τι κάνει η Ελλάδα.

Το πλαίσιο που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον τουρισμό είναι αρκετά συνεκτικό, δίνει περιθώρια να μπορέσουμε να συνεργαστούμε χωρίς κατακερματισμό. Η Ελλάδα θα πρέπει να πιέζει ως προς μια ευρωπαϊκή λύση χωρίς διμερείς συμφωνίες. Σε αυτό το πλαίσιο, η ύπαρξη ενός εθνικού ιδιωτικού αερομεταφορέα είναι απαραίτητη. Η χορήγηση κρατικής στήριξης είναι απαραίτητη αλλά με προϋποθέσεις και με συγκεκριμένο σχέδιο δράσης όπου η διατήρηση των θέσεων εργασίας θα βρίσκεται σε περίοπτη θέση.

Η Ελλάδα θα πρέπει έγκαιρα και έγκυρα να μετασχηματίσει την οικονομία της και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της μέσω της συγκέντρωσης στρατηγικών επενδύσεων για τη στήριξη των ΜΜΕ, καθώς και να αυξήσει τις ευκαιρίες απασχόλησης και τις δεξιότητες, ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις της κρίσης στους εργαζομένους, τους καταναλωτές και τις οικογένειες. H Ελλάδα περισσότερο από ποτέ πλέον πρέπει να δώσει απόλυτη προτεραιότητα στις επενδύσεις στο πλαίσιο της Πράσινης Συμφωνίας, προχωρώντας ουσιαστικά και αποφασιστικά στην απολιγνιτοποίηση και στο άνοιγμα της ενεργειακής αγοράς. Το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί: το ενεργειακό μοντέλο θα πρέπει να αναδιαρθρωθεί και έμφαση να δοθεί στη διευκόλυνση πολλαπλών επενδύσεων στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ταυτόχρονα, το ανθρώπινο δυναμικό της ενέργειας θα πρέπει και αυτό να μετασχηματιστεί μέσω του επαναπροσδιορισμού των εργασιακών δεξιοτήτων. Τούτο δεν θα είναι εύκολο και θα αποτελέσει σημαντική πρόκληση η οποία όμως σε μεγάλο βαθμό θα καθορίσει και την επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης.

Τέλος, άλλος ένας σημαντικός παράγοντας ανάταξης της ελληνικής οικονομίας θα είναι η λεγόμενη ψηφιακή επανάσταση. Ηδη η Ελλάδα έχει καταφέρει πολλά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα (myAADElive, www.gov.gr) στην ψηφιοποίηση κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών, ενώ σύμφωνα και με τον ΟΟΣΑ, η ψηφιακή επανάσταση δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για τις κυβερνήσεις προκειμένου να βελτιώσουν τη διανομή δημόσιων αγαθών και υπηρεσιών καθώς και να συγκεντρώσουν περισσότερα και καλύτερα έσοδα.

Ο Γεώργιος Μελέας είναι Εθνικός Εμπειρογνώμονας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή