Φιλελεύθερος ή κεϊνσιανιστής;

Οι χαρακτήρες της μικρής και της μεγάλης οθόνης που αποτυπώνονται στη μνήμη του κοινού δεν είναι μαύροι ή άσπροι. Είναι γκρι. Δεν έχουν, δηλαδή, αποκλειστικά καλά ή μόνο κακά χαρακτηριστικά. Εχουν σύνθετες περσόνες. Το αξίωμα ισχύει και για τις πολιτικές προσωπικότητες. Αυτές που ξεχωρίζουν από τον μέσο όρο δε φιλοτεχνούν ένα μονοδιάστατο προφίλ, συνδυάζουν πτυχές από διάφορα ιδεολογικά ρεύματα και φροντίζουν να τις προσαρμόζουν στις απαιτήσεις των συνθηκών. Κάπως έτσι κι ο δεδηλωμένος φιλελεύθερος Κυριάκος Μητσοτάκης προβάλλει από το ξέσπασμα της πανδημίας του Covid-19 κι έπειτα τη σοσιαλδημοκρατική πλευρά του εαυτού του. Ή όπως το έθεσε ο ίδιος, σε μια τηλεδιάσκεψη που παρακολούθησαν περίπου 1.000 διευθύνοντες σύμβουλοι και πρόεδροι επιχειρήσεων από 100 χώρες, αν και παραμένει στον χώρο του φιλελευθερισμού «αυτοί είναι καιροί που ευνοούν μια πιο κεϊνσιανή προσέγγιση».

Δεν είναι η πρώτη φορά τους τελευταίους δύο μήνες που ο Πρωθυπουργός επιλέγει να ταχθεί υπέρ πολιτικών που ίσως δεν ηχούν ευχάριστα στα αφτιά αρκετών στελεχών του κεντροδεξιού κόμματός του. Στην πρόσφατη συνέντευξη του στην «Καθημερινή» είχε κάνει ένα εξίσου κεντροαριστερό outing. Οχι μόνο επειδή είχε επισημάνει πως η κυβέρνησή του έδωσε «πολλά χρήματα κυρίως για να τονώσει την εργασία και το εισόδημα. Και το έκανε με τρόπο θα έλεγα – και μη σας αιφνιδιάσω εδώ – σχεδόν σοσιαλιστικό: οριζοντίως 800 ευρώ σε όλους».

Αλλά και γιατί είχε σπεύσει να τονίσει ότι την επόμενη ημέρα – αυτή που έχει ξεκινήσει πια, της οικονομικής κρίσης – «ο επιχειρηματίας θα βάλει το χέρι στην τσέπη περισσότερο για να στηρίξει την επιχείρησή του. Πρέπει να κάνει αυξήσεις κεφαλαίο – θα πρέπει να φάει κάποια από τα “έτοιμα” που έχει στην άκρη» αφού τα οικονομικά βάρη που θα αφήσει η πανδημία πρέπει στην ανάγνωσή του να επιμεριστούν δίκαια.

Παράλληλα, δεν χάνει ευκαιρία να αναγνωρίζει τα λάθη στην προηγούμενη προσέγγισή του στο ΕΣΥ. Και να υπόσχεται ότι θα κερδίσει το στοίχημα που έχει βάλει με τον εαυτό του: το ελληνικό Δημόσιο Σύστημα Υγείας να γίνει σημείο αναφοράς σε όλη την Ευρώπη.

Οι αγορές. Η μόνιμη επωδός των πολιτικών του αντιπάλων – κυρίως της αξιωματικής αντιπολίτευσης – είναι ότι εφαρμόζει νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Εκείνος, πάλι, αναφέρει συχνά την πεποίθησή του πως οι αγορές δεν έχουν πάντα τη λύση. Στην προχθεσινή του τηλεδιάσκεψη έσπευσε, για παράδειγμα, να παρουσιάσει σαν τωρινή προτεραιότητά του την προστασία του κόσμου της εργασίας και μέσω αυτής την παροχή βοήθειας στην επιχειρηματικότητα ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει στην ύφεση.

Το δεύτερο σκέλος της συγκεκριμένης προτεραιότητας, βέβαια, αναδεικνύει το άλλο του πρόσωπο, το φιλελεύθερο. Οπως και μια σειρά από κυβερνητικές πρωτοβουλίες που σχεδιάζονται για το επόμενο χρονικό διάστημα σαν την ευελιξία στο Δημόσιο μέσω της περαιτέρω ψηφιοποίησης των υπηρεσιών που εκείνο προσφέρει. Ή την έμφαση στην προσέλκυση επενδύσεων, που παραμένει ένας από τους βασικούς στόχους της διακυβέρνησής του – τον οποίο επανέλαβε μπροστά στους ξένους επιχειρηματίες επιμένοντας ότι σήμερα η Ελλάδα έχει καλύτερες επενδυτικές προοπτικές. Στη λίστα με τα φιλελεύθερα σχέδιά του πρέπει να προστεθεί κι η πρόθεση για έναν νέο γύρο φορολογικών μειώσεων – αν κι αυτός θα εξαρτηθεί από το μέγεθος της ύφεσης.

Για τον Μητσοτάκη, πάντως, οι δυο εν λόγω πλευρές του πολιτικού του χαρακτήρα δεν λογίζονται ως αντικρουόμενες. Οπως είχε πει και στο τελευταίο γαλάζιο συνέδριο η κυβερνητική του πολιτική θέλει να είναι σύζευξη του πολιτικού φιλελευθερισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης, μιας κι η δεύτερη είναι συστατικό στοιχείο του πρώτου. Ακούγεται εύλογο. Εξάλλου, μόνο οι πολύ δεξιοί τον επικρίνουν επειδή επικαλείται την παράδοση του Ελευθέριου Βενιζέλου.