Αυτοψία στην πρεμιέρα της Ακρόπολης

Δευτέρα, στις 10 το πρωί. Εδώ και δύο ώρες οι αρχαιολογικοί χώροι έχουν ανοίξει τις πόρτες τους για το κοινό μετά από 66 ημέρες απουσίας. Βρισκόμαστε στην είσοδο του Ολυμπιείου και οι φύλακες δεν κρύβουν τη χαρά τους που ένας επισκέπτης βρίσκεται στο εκδοτήριο εισιτηρίων. «Είστε η δεύτερη από το πρωί. Ενας κύριος, Ελληνας, έχει έρθει ακόμη», εξηγούν. «Είναι νωρίς ακόμη, δεν έχουν έρθει τουρίστες στην Αθήνα. Πιστεύουμε ότι θα αλλάξει η εικόνα», προσθέτουν και μαζί με το δωρεάν εισιτήριο – χθες εορταζόταν η Διεθνής Ημέρα Μουσείων – προτείνουν τη χρήση αντισηπτικού.

Λίγα λεπτά αργότερα στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου τίποτα δεν μαρτυρά ότι είναι ο πεζόδρομος που οδηγεί στο πρώτο σε επισκεψιμότητα μνημείο στην Ελλάδα, την Ακρόπολη. Τα περισσότερα μαγαζιά με τουριστικά είδη κλειστά. Το ίδιο και τα εστιατόρια. Ακόμη και το περίπτερο κοντά στη λεωφόρο Αμαλίας. Σε ένα από τα λιγοστά ανοικτά καφέ όπου γίνεται η απαραίτητη στάση για την αγορά εμφιαλωμένου νερού – χθες η θερμοκρασία είχε ξεπεράσει τους 34 βαθμούς – η ιδιοκτήτρια δεν έκρυβε την αγωνία της για την πορεία της τουριστικής περιόδου και υποδεχόταν με ενθουσιασμό το άνοιγμα των αρχαιολογικών χώρων, και δη της Ακρόπολης, θεωρώντας το ως θετικό οιωνό.

Στις καυτές πλάκες της Διονυσίου Αρεοπαγίτου ελάχιστοι περπατούσαν κάτω από τον ήλιο. Τίποτα δεν θύμιζε την εικόνα του άλλοτε γεμάτου δρόμου – Βαβέλ, όπου οι ορδές τουριστών (ιδίως από τις κρουαζιέρες) θαύμαζαν τον Παρθενώνα σε πολλές διαφορετικές γλώσσες κι ακολουθούσαν καλωδιωμένοι με τον ειδικό εξοπλισμό τον ξεναγό τους με το χρωματιστό διακριτικό αυτοκόλλητο στο πέτο. Ούτε μελωδίες από τους πλανόδιους καλλιτέχνες, ούτε πραματευτάδες με υπαίθριους πάγκους, ούτε καν ο κουλουράς στη γωνία, έξω από το Μουσείο Ακρόπολης. Ησυχία.

ΓΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΣΗ. Μοναχική μοιάζει και η άνοδος προς τον Ιερό Βράχο. Ποιος να ανέβει άλλωστε μια καθημερινή, ενώ οι περισσότεροι έχουν επιστρέψει στη δουλειά τους, οι μαθητές δεν πηγαίνουν σχολικούς περιπάτους και οι τουρίστες δεν έχουν προσγειωθεί στα καθ’ ημάς; Μια κοριτσοπαρέα – τέσσερις στον αριθμό – κάνει στα μισά του ανηφορικού δρόμου την έκπληξη. «Πηγαίνουμε για φωτογράφιση» απαντούν όταν τις ρωτάμε πώς και αποφάσισαν να ανέβουν στην Ακρόπολη την πρώτη ημέρα επαναλειτουργίας της. Η Μαριλένα Ντάνια μόλις αποφοίτησε από το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και διακρίθηκε με το Βραβείο Κοινωνικής Προσφοράς Ντέρεκ Μποκ για ένα πρότζεκτ που έκανε σχετικά με τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα. Η τελετή – που θα γίνει διαδικτυακά – έχει οριστεί για τις 25 Μαΐου και λόγω της ειδικής διάκρισης απαιτούνταν φωτογραφίες με την οικογένειά της, εξού και ανέβαινε στην Ακρόπολη με την αδελφή της και τις δυο κόρες της, 14 και 12 ετών.

Το πωλητήριο, το οποίο είχε προλάβει να προμηθευτεί προϊόντα πριν από το lockdown ενόψει τουριστικής περιόδου, λίγο πριν από τις 10.30 δεν είχε κάνει σεφτέ. «Δύο άτομα έχουν περάσει από τις 8 που ανοίξαμε, ξένοι, αλλά δεν ψώνισαν», εξηγεί η υπάλληλος. Ισως η κίνηση να τονωθεί όταν παραληφθούν οι υφασμάτινες μάσκες που ετοιμάζει το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων σε συνεργασία με ντιζάινερ και με μοτίβα σχετικά με τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως αποκάλυψε αργότερα η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

Υποτονικό το κλίμα και στο κιόσκι των ξεναγών. Αντί για δέκα επαγγελματίες που βρίσκονται συνήθως εκεί, χθες είχαν πάει για δουλειά μόλις τρεις. «Τουρίστες περιμένουμε από τον Ιούλιο και εξής» μας λέει ο κ. Μπάμπης, επαγγελματίας ξεναγός, και διευκρινίζει ότι δεν έχει προμηθευτεί ειδικό εξοπλισμό για τις ξεναγήσεις. «Η δουλειά μας προβλέπει έτσι κι αλλιώς μια απόσταση ασφαλείας 2 μ. ώστε να δείχνεις στον επισκέπτη τα μνημεία».

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. Κι ενώ στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου – εκεί όπου η νέα ηλεκτρονική επιγραφή πάνω από τις τρεις εν λειτουργία πύλες ελέγχου εισιτηρίων επισημαίνει την τήρηση των αποστάσεων λειτουργώντας ενισχυτικά των σημάνσεων επί του δαπέδου – η κίνηση είναι μηδαμινή και οι φιάλες με το αντισηπτικό γεμάτες, στην έξοδο υπάρχει συνωστισμός. Δεν είναι επισκέπτες. Είναι οι δημοσιογράφοι – κυρίως από μεγάλα διεθνή Μέσα – που έχουν σπεύσει να καλύψουν την επαναλειτουργία του μείζονος σημασίας αρχαιολογικού χώρου της Ακρόπολης και τη συμβολική επίσκεψη της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου. «Επισκέφθηκα πριν από λίγο με την υπουργό Πολιτισμού κυρία Λίνα Μενδώνη την Ακρόπολη, αυτό το παγκόσμιο μνημείο πολιτισμού, το κάλλος και η αρμονία του οποίου έχουν εμπνεύσει και θα συνεχίζουν εσαεί να εμπνέουν ολόκληρο τον κόσμο. Τα μάρμαρα έλαμπαν στον ήλιο, όπως στον στίχο του Γιώργου Σεφέρη. Και με τη φροντίδα στα μοναδικά πολιτιστικά μας μνημεία, με την αγάπη και την αναγνώριση στη διαιώνια αξία τους – και την αυστηρή, βέβαια, τήρηση των υγειονομικών μέτρων – θα σηκωθούμε όλοι μαζί λίγο ψηλότερα», δήλωσε αποχωρώντας.

ΤΙ ΒΛΕΠΟΥΝ ΟΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ

Φύλακες με μάσκες, πλεξιγκλάς στα Προπύλαια

Ωρα να διαπιστώσουμε ιδίοις όμμασι τι θα δει… ο Γιαπωνέζος, εφόσον βεβαίως φτάσει στην Ακρόπολη. Φύλακες με μάσκες ή και διάφανες προσωπίδες – αν και ελάχιστοι, διαμαρτυρήθηκαν ότι δυσφορούν φορώντας τες. Περισχοίνιση της διαδρομής για καλύτερο έλεγχο της κίνησης των επισκεπτών και αποφυγή συνωστισμού. Χώρισμα από πλεξιγκλάς στο εσωτερικό των Προπυλαίων, ώστε να μην υπάρχει επαφή εισερχομένων και εξερχομένων. Ενίσχυση του προσωπικού με 30 άτομα ανά βάρδια ώστε να μπορεί η Ακρόπολη να υποδεχθεί έως και 2.000 άτομα ταυτοχρόνως. Μέτρα που θα επαναξιολογηθούν ύστερα από έναν μήνα, σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού, κι αφού υπάρξουν οι πρώτες ροές τουριστών, καθώς «πλάι στο σύνθημα “Η πολιτιστική κληρονομιά πρώτη” τώρα προσθέτουμε και το η “Ασφάλεια πρώτη”», όπως δήλωσε.

Κάτω από ένα δέντρο συναντήσαμε την πρώτη επισκέπτρια του χώρου, καναδικής καταγωγής (που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της). Ζει στην Ελλάδα από τον Σεπτέμβριο και βρισκόταν στην είσοδο ήδη 15 λεπτά πριν από το άνοιγμα στις 8 το πρωί. Ενθουσιασμένος ο Βρετανός Ιαν Κόουλ. Αν και ζει στην Ελλάδα εδώ και δύο χρόνια εργαζόμενος στην πρεσβεία της χώρας του, δεν είχε ανέβει ως τώρα στον Ιερό Βράχο, καθώς αναζητούσε την ευκαιρία επίσκεψης χωρίς συνωστισμό. Η πιθανότητα να πρέπει να πληρώσει εισιτήριο κάποια επόμενη φορά οδήγησε τον άνεργο Δημήτρη Τσιτσόπουλο να αψηφήσει την υψηλή θερμοκρασία και να ανέβει στην Ακρόπολη, ενώ η εκ Γεωργίας ορμώμενη Θέωνα Σαρατζβίλι που ζει εδώ και 20 χρόνια στην Ελλάδα άδραξε την ευκαιρία για να βγει από το σπίτι μετά την πίεση του lockdown, καθώς η επίσκεψη στον Ιερό Βράχο την ηρεμεί.

Πριν αποχωρήσουμε κάνουμε μια στάση στο εκδοτήριο εισιτηρίων όπου τίποτα δεν θύμιζε  τις ουρές στην προ κορωνοϊού εποχή. Τα αυτοκόλλητα στο έδαφος επεσήμαναν την τήρηση των αποστάσεων, αλλά δεν υπήρχε κανείς για να σταθεί. Οι ευγενικές υπάλληλοι γύρω στις 12.15 μάς είπαν ότι είχαν κόψει περίπου 70 εισιτήρια κυρίως σε αλλοδαπούς επισκέπτες, ενώ την αντίστοιχη περίοδο άλλες χρονιές και την ίδια ώρα οι επισκέπτες είχαν ξεπεράσει κατά πολύ τους 1.000.

ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ. Ανάλογη εικόνα στις 13.00 και στην Αρχαία Αγορά. Σε πέντε ώρες είχαν περάσει την πύλη εισόδου περίπου 25 άτομα, κυρίως Ελληνες, μεμονωμένοι ή και οικογένειες, ενώ αλλοδαποί ήταν μόνο δύο, όπως μας εξηγούν οι φύλακες, «αντίστοιχες μέρες σε άλλες χρονιές δεχόμασταν πολλούς μαθητές και θα είχαμε κόψει το λιγότερο 500 εισιτήρια ως αυτή την ώρα» προσθέτουν. Και εδώ στην είσοδο υπάρχει ειδική σήμανση για την τήρηση των αποστάσεων, αλλά εντός του χώρου είναι αδύνατον, όπως λένε, να εφαρμοστεί κάτι αντίστοιχο καθώς ο συγκεκριμένος αρχαιολογικός χώρος καλύπτει έκταση 104 στρεμμάτων. Το μουσείο, ωστόσο, που στεγάζεται στην ανακατασκευασμένη Στοά του Αττάλου και βρίσκεται εντός της Αρχαίας Αγοράς θα παραμείνει κλειστό, ως τις 15 Ιουνίου, οπότε και προγραμματίζεται η επαναλειτουργία των μουσείων, χωρίς αυτό να συνεπάγεται κάποια έκπτωση στο εισιτήριο για τους επισκέπτες.