Γιατί οι κάλπες τρομάζουν τον Τσίπρα

Ενα φάντασμα πλανιέται πάνω απ’ την Κουμουνδούρου: Το φάντασμα των πρόωρων εκλογών. Μπορεί το τελευταίο διάστημα να έχουν πυκνώσει οι συσκέψεις στον ΣΥΡΙΖΑ – παρόντος πάντα του Αλέξη Τσίπρα και της σκιάς του Αλέξη Χαρίτση – με κυρίως θέμα τη διεμβόλιση των μεσαίων στρωμάτων και των πληττόμενων κλάδων από την ύφεση που επέρχεται, πάντα όμως η προοπτική των πρόωρων εκλογών απασχολεί πίσω απ’ τις κουρτίνες τούς επιτελείς της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Μπορεί επίσης το προηγούμενο διάστημα να υπήρξαν επαναλαμβανόμενες διατυπώσεις από κορυφαία στελέχη πως ένα σενάριο εκλογών θα πυροδοτούσε την εκδοχή μιας προοδευτικής διακυβέρνησης, πίσω όμως από τις γραμμές ξορκιζόταν κάθε τέτοιο ενδεχόμενο – εννοούμε τις κάλπες εν μέσω θέρους ή φθινοπώρου. Κοινώς μπορεί μια σειρά στελεχών να έλεγαν και να λένε πως οι κάλπες πρόωρα θα ήταν αφορμή για επίσπευση αλλά και επικράτηση μιας προοδευτικής πλειοψηφίας (εδώ δεν απέκλειαν και έναν πιο προγραμματικό διάλογο με δυνάμεις του Κινήματος Αλλαγής), τα δεδομένα όμως είναι διαφορετικά στις αναγνώσεις του στενού προεδρικού επιτελείου.

Παρά τα λεχθέντα, για παράδειγμα, δεν περνούν απαρατήρητες όλες οι τελευταίες δημοσκοπήσεις και τα ευρήματά τους, δηλαδή η άνετη επικράτηση της ΝΔ και του Κυριάκου Μητσοτάκη. Προσθέστε εδώ πως έχει μεταβληθεί ο τρόπος που βλέπουν τις μετρήσεις μετά την ήττα του περασμένου Ιουλίου και μια λογική που τις θεωρούσε απλώς και σχηματικά «συστημικό εργαλείο» έχει υποχωρήσει. Καθόλου τυχαίο επίσης δεν είναι το κλίμα προβληματισμού – που μεταφέρουν κομματικές πηγές – κατά την πρόσφατη ΠΓ του κόμματος στην οδό Λεωνίδου όπου και υπήρξε ένα μεγάλο ερώτημα: Ακόμη κι αν υπάρξει εξελισσόμενη δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση το επόμενο διάστημα, ποιος εγγυάται πως αυτή θα εκταμιευθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ; Εδώ βέβαια τίθεται κι ένας παραπάνω πονοκέφαλος για τον ΣΥΡΙΖΑ, αν υπάρξει ένας εκλογικός αιφνιδιασμός από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Δεν έχει ολοκληρωθεί ο μετασχηματισμός του κόμματος. Το 3ο Συνέδριο, που θα οριστικοποιούσε το νέο σχήμα, είναι ακόμη εκκρεμές. Αυτό ως δεδομένο δίνει τον χώρο και τη νομιμοποίηση για στρατηγικές, φραξιονισμούς, ομαδοποιήσεις και διαφορετικές ερμηνείες για τις πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες.

ΝΑΡΚΟΠΕΔΙΟ. Ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι στην Κουμουνδούρου εκτιμούν πως θα είναι τουλάχιστον βέβαιο πως θα επικρατήσει η ΝΔ αν απέναντί της έχει ένα κόμμα που θα εκπέμπει πολλά σήματα προς τις κοινωνικές δεξαμενές. Επειδή δε, δεν θα έχει υπάρξει οριστικοποίηση και με τη βούλα ενός νέου ΣΥΡΙΖΑ και ενός νέου προγραμματικού πλαισίου, πολλοί θυμούνται ως εφιάλτη τις προηγούμενες εκλογές όπου και κυρίως οι μη κομματικοί δεν τηρούσαν ή τηρούσαν με δυσκολία τις μίνιμουμ προεκλογικές συμφωνίες (όπως τη συμφωνία για μη προσωπικές στρατηγικές καμπάνιες κ.λπ.). Εχει σημασία πως ακόμη και πριν από την πανδημία στον ΣΥΡΙΖΑ κορυφαία στελέχη έβλεπαν ως βέβαιες τις πρόωρες εκλογές από τον Κυριάκο Μητσοτάκη με στόχο να κάψει την απλή αναλογική και να πάει στο σενάριο της κυβερνησιμότητας των «4 συν 1» χρόνων – με την προϋπόθεση πως το κόμμα του θα επικρατούσε. Οι εκλογές επιπροσθέτως σε ένα περιβάλλον ναρκοπεδιακό όπου και διάφορες ομάδες εντός κόμματος ήδη προβάρουν τα ξίφη τους για μια σειρά ζητημάτων (ΜΜΕ, ύφος αντιπολίτευσης και άλλα) θα είναι εκλογές με σχεδόν συντελεσμένο αποτέλεσμα που, συν τοις άλλοις, θα βυθίσει σε νέο κύμα εσωστρέφειας την αξιωματική αντιπολίτευση και τους συμμάχους της. Ακόμη και αυτοί που βλέπουν τις κάλπες ως μια καλή ευκαιρία να «στριμώξουν» το Κίνημα Αλλαγής σε μια αντιδεξιά γραμμή άμυνας κατά του Μητσοτάκη, στο πίσω μέρος των αναλύσεών τους ξέρουν πως η μεγάλη βάση του Κινήματος Αλλαγής διακατέχεται ναι μεν από αντιδεξιό πρόσημο, αλλά και από βαθύ επικριτικό πνεύμα κατά του ΣΥΡΙΖΑ με αφορμή και τη διακυβέρνησή του.