Το περιβάλλον μετά την καραντίνα

To 2000 o νομπελίστας πρωτοπόρος της ατμοσφαιρικής χημείας Πολ Κρούτζεν εισήγαγε τον όρο Ανθρωπόκαινος Εποχή για να περιγράψει το παρόν γεωλογικό χρονικό διάστημα κατά το οποίο πολλές συνθήκες και διεργασίες στη Γη μεταβάλλονται βαθιά από τον ανθρώπινο παράγοντα, που σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνά τον αντίστοιχο των φυσικών διαδικασιών. Η Ανθρωπόκαινος του Κρούτζεν άνοιξε μια συζήτηση στην οποία η επιστημονική κοινότητα συμμετέχει με περιβαλλοντολόγους, βιολόγους και ακαδημαϊκούς των ανθρωπιστικών επιστημών. Μάλιστα εδώ και έναν χρόνο θεωρούν ότι η γεωλογική εποχή μέσα στην οποία ο Homo sapiens μεταβάλλει τη φυσιογνωμία του πλανήτη θα απειλήσει την ύπαρξη της ίδιας της ζωής στη Γη. Η συζήτηση γύρω από την Ανθρωπόκαινο διαδίδεται περισσότερο και επηρεάζει το πολιτιστικό και πολιτικό πνεύμα των καιρών.

Ωστόσο η εξάπλωση της πανδημίας του COVID-19 πρόσθεσε περισσότερες παραμέτρους στην υπάρχουσα συνθήκη της Ανθρωπόκαινου Εποχής. Και μια νέα έκθεση παρουσιάζει τις σύγχρονες αντιλήψεις μέσα από έργα βίντεο καλλιτεχνών οι οποίοι προβάλλουν απαντήσεις για τις περιβαλλοντικές ανησυχίες τους καθώς και για το πώς οι κοινωνικές αποστάσεις και η καραντίνα μπορούν να αναμορφώσουν τις καλλιτεχνικές πρακτικές και τις περιβαλλοντικές αφηγήσεις στην πρώτη διαδικτυακή ομαδική έκθεση του PCAI, «Anthropocene On Hold (Ανθρωπόκαινος Σε Αναμονή)». Στο νέο βίντεο της Λητώς Κάττου «Closer» εμφανίζεται ο San να παρακολουθεί την κίνηση του Ηλίου τον Απρίλιο του 2020 στις 18.20 τοπική ώρα. Ο San είναι ένας τεχνητός ψηφιακός χαρακτήρας, μια οντότητα AI (τεχνητή νοημοσύνη) υβριδικά σχεδιασμένη με ανθρώπινα, θεϊκά και ζωικά χαρακτηριστικά, που κατοικεί στα βιντεοπρογράμματα της καλλιτέχνιδας από το 2017.

Στο έργο της «Samos to Aspropyrgos» η Εύη Καλογηροπούλου παραπέμπει στο μυθικό Καπλάνι που ζει μεταξύ Ευρώπης και Ανατολής καθώς καταγράφει τις ζωές ατόμων από διαφορετικές εθνότητες σε έναν τόπο συνύπαρξης του φυσικού και του βιομηχανικού στη δυστοπική περιοχή του Ασπρόπυργου.

O οργανισμός Polyeco Contemporary Art Initiative (PCAI) ιδρύθηκε το 2014 από τον Αθανάσιο Πολυχρονόπουλο, με στόχο την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση μέσω της σύγχρονης τέχνης και της video art. Στις σημερινές συνθήκες πανδημίας το PCAI προσκάλεσε 20 διεθνείς εικαστικούς και βίντεο καλλιτέχνες να καταγράψουν την παρέμβαση του ανθρώπου στη φύση, όπως και την αλλαγή στον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς που προέρχεται από αυτό το αλλαγμένο περιβάλλον. Οι James Bridle, Ionian Bisai & Σωτήρης Τσίγκανος, Matthias Fritsch, Kυριακή Γόνη, Markus Hanakam & Roswitha Schuller, Hypercomf, Rindon Johnson, Bianca Kennedy and the Swan Collective, Marcin Liminowicz & Trang Ha, Charly Nijensohn, Κοσμάς Νικολάου, Andrew Norman Wilson συμμετέχουν με νέα έργα τους καθώς επεξεργάζονται τον αντίκτυπο στην καλλιτεχνική παραγωγή, τη σχέση με το κοινό αλλά και τη βιωσιμότητα και αειφορία του πλανήτη.