Ο καθηγητής μας Γιάννης Σειραδάκης θα γίνει αστέρι

Ο καθηγητής μας Γιάννης Σειραδάκης ήταν άνθρωπος μοναδικός· γεμάτος αγάπη, ευγένεια, καλοσύνη, σοφία. Mε γνώσεις πολύτιμες και εμπειρία ανεκτίμητη, που τα μοίραζε απλόχερα στους φοιτητές του. Ανθρωπος δίκαιος: ηθικός, γενναιόδωρος, δοτικός – αλλά και γεμάτος δύναμη και αποφασιστικότητα. Μας μύησε στον κόσμο της Αστρονομίας και της επιστήμης με τον πιο παραγωγικό τρόπο, γιατί δεν δίδασκε μόνο στο αμφιθέατρο και στα εργαστήρια, αλλά σε κάθε μορφή συναναστροφής μας: καθισμένοι στα γρασίδια μπροστά από το Αστεροσκοπείο, πεζοπορώντας στο δάσος στο Περτούλι, κάτω από τα αστέρια καλοκαιρινές νύχτες στο Ποσείδι, παρατηρώντας τον γαλαξία της Ανδρομέδας από την παραλία της Σούγιας στην Κρήτη, συζητώντας μπροστά από το τζάκι του σπιτιού του στην Περαία ή σε ταβέρνες στην Ανω Πόλη της Θεσσαλονίκης.

Τον ζήσαμε και με την ιδιότητα του επιβλέποντος καθηγητή σε διπλωματικές εργασίες και διδακτορικά. Ηταν σχέση ζωής, ευτυχία που τη βίωσαν πολλοί φοιτητές του. Μας έμαθε να κοιτάμε ψηλά και να αναζητούμε την αλήθεια. Μας δίδαξε να εργαζόμαστε με αγάπη, έμπνευση και αυταπάρνηση. Οπως έκανε πάντα ο ίδιος, με την ταπεινότητα, την μεγαλοψυχία και την αξεπέραστη καλοσύνη του.

Μεταδιδακτορικός φοιτητής ακόμα, πραγματοποίησε καινοτόμες έρευνες που άνοιξαν τον δρόμο ακόμα και για πρόσφατες ανακαλύψεις, 35 χρόνια μετά τη δημοσίευση των εργασιών του. Ενα από τα τέσσερα άρθρα που είχε δημοσιεύσει εκείνη την εποχή στο παγκοσμίως έγκυρο «Nature» είχε γίνει εξώφυλλο στο περιοδικό. Ελάχιστοι έχουν τιμηθεί με τέτοιον τρόπο. Ο ίδιος ένιωθε πάντα αμήχανα όταν αναφέραμε τέτοιες διακρίσεις και τιμές, για τις οποίες τον θαυμάζαμε. Δέχθηκε να οργανώσουμε προς τιμήν του διεθνές συνέδριο μόνο όταν τον πείσαμε ότι αυτό θα ήταν χρήσιμο και για το βιογραφικό μας…

Μιλούσε πάντα με πάθος αμείωτο και το βλέμμα πάντα λαμπερό για την αιχμή των σύγχρονων ερευνών, τη ραδιοαστρονομία και τα αγαπημένα του pulsars. Αλλά στα τελευταία χρόνια της πορείας του είχε στραφεί προς το παρελθόν της επιστήμης: η αρχαιοαστρονομία και η έρευνα για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων τον είχε συνεπάρει. Καθόταν ατελείωτες ώρες μπροστά στη μεγάλη οθόνη του ειδικού υπολογιστή που είχαμε για να ανιχνεύσει τα μυστικά του Μηχανισμού. Υπήρξε φυσικά ένας από τους κυριότερους συγγραφείς της πρώτης βασικής δημοσίευσης για τον Μηχανισμό στο κορυφαίο «Nature» το 2006 καθώς και πρώτος συγγραφέας του πρόσφατου «Review article» στο ίδιο περιοδικό το 2018. Η καθοδήγησή του υπήρξε πολύτιμη, οι ιδέες του αστείρευτες, η διάθεση συνεργασίας κι η προτεραιότητα για τη σχετική διατριβή που ετοίμαζε η μία από εμάς μόνιμη, ακόμη και σε ημέρες με πολύ φόρτο εργασίας για εκείνον.

Ακτινοβολούσε αγάπη για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων· κάθε φορά που έδινε μια ομιλία εξέπεμπε λάμψη που γοήτευε το κοινό – κοινό που γέμιζε πάντα τις αίθουσες και στεκόταν κι όρθιο για να τον ακούσει ξανά και ξανά. Γιατί και εκείνος φρόντιζε κάθε φορά, σε κάθε ομιλία από τις αμέτρητες που έκανε στη χώρα μας αλλά και σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, να προσθέτει και κάτι καινούριο, κάτι που μόλις είχε ανακαλυφθεί ή κάποια ιδέα που μόλις είχε σκεφτεί. Πάντοτε είχαν καίρια σημασία για αυτόν οι ακροατές, το κοινό. Και στο αμφιθέατρο και στις αίθουσες διαλέξεων.

Για τους φοιτητές του αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς στην ακαδημαϊκή και την πνευματική μας εξέλιξη. Θα μας λείπει. Αλλά θα μας παρηγορεί το ότι θα βρίσκεται κάπου εκεί ψηλά στον ουρανό, ανάμεσα στα αστέρια που τόσο αγαπούσε – κυριολεκτικά: το Catalina Sky Survey υπέβαλε πρόταση στην αρμόδια για τις ονομασίες των ουράνιων σωμάτων International Astronomical Union να αποδοθεί σε αστεροειδή της «Κύριας Ζώνης» μεταξύ Αρη και Δία – που η ως τώρα ονομασία του σχετίζεται με τον πάλσαρ PSR 2148+63, έναν από τους πολλλούς που ανακάλυψε ο καθηγητής μας – το όνομα Seiradakis…

Η Μαγδαληνή Αναστασίου είναι διδάκτωρ Αρχαιοαστρονομίας του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ.

Η Φιόρη-Αναστασία Μεταλληνού είναι διδάκτωρ Αστροφυσικής, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.