Σε «γκρίζα ζώνη» {LF}οι έρευνες στην {LF}κυπριακή ΑΟΖ

Προβληματισμό προκαλούν στη Λευκωσία οι αποφάσεις για αναστολή των προγραμματισμένων ερευνών στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας, που ανακοίνωσαν οι TOTAL, ENI και ExxonMobil – Qatar Petroleum, λόγω των συνεπειών του Covid-19. Και οι δύο κοινοπραξίες, στις επιστολές τους προς την Κυπριακή Δημοκρατία, που απεστάλησαν με διαφορά μερικών ημερών, υπογραμμίζουν ότι δεν ακυρώνουν αλλά αναβάλλουν για το 2021 τις εργασίες τους στην κυπριακή ΑΟΖ.

Παρά τις δηλώσεις και των δύο κοινοπραξιών ότι παραμένουν δεσμευμένες στην εν λόγω περιοχή, πρέπει να σημειωθεί ότι στις συνέπειες της πανδημίας του Covid-19 ήταν και η μείωση της ζήτησης σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα την υποχώρηση των τιμών σε διεθνές επίπεδο, η οποία προκάλεσε σοβαρά προβλήματα σε εταιρείες που χαρακτηρίζονταν ενεργειακοί κολοσσοί. Η υποχώρηση των τιμών δεν αφήνει ανεπηρέαστες τις TOTAL, ENI και ExxonMobil, ενώ διεθνείς αναλυτές σημειώνουν ότι οι εταιρείες ενέργειας λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν ενδεχομένως να αναγκαστούν σε περιορισμό των επενδύσεών τους και της οικονομικής τους δραστηριότητας, κάτι που θα οδηγήσει και σε λιγότερα ερευνητικά προγράμματα.

Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑ. Εκτός από τα ερωτηματικά που τίθενται για το πώς και πότε θα ξαναρχίσουν οι έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, που «πάγωσε» ο κορωνοϊός, τη Λευκωσία απασχολεί έντονα και η κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας. «Προβληματίζει η κλιμάκωση των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου, μάλιστα εν μέσω παγκόσμιας πανδημίας και των πολυεπίπεδων επιπτώσεων που προκαλεί, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της ενέργειας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κύπριος υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης, ενώ και στην Αθήνα οι κινήσεις της Αγκυρας στον συγκεκριμένο τομέα κρίνονται ιδιαίτερα ανησυχητικές, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές. Η Αγκυρα από την πλευρά της δείχνει αποφασισμένη, όπως μεταδίδουν και τα τουρκικά ΜΜΕ, να προχωρήσει στις παράνομες ενέργειές της, επιχειρώντας μάλιστα να εκμεταλλευθεί το κενό και τις επιπλοκές που δημιουργούνται λόγω της πανδημίας και αναγκάζουν τις αδειοδοτημένες εταιρείες να υποχωρήσουν των σχεδίων τους προς το παρόν.

ΤΑ ΓΕΩΤΡΥΠΑΝΑ. Επισημαίνεται ότι το τουρκικό πλωτό γεωτρύπανο «Γιαβούζ» έχει επιστρέψει στην περιοχή των Οικοπέδων 6-7 της κυπριακής ΑΟΖ, ενώ εντός αυτής κινούνται και πραγματοποιούν έρευνες και τα τουρκικά σεισμογραφικά «Ορούτς Ρέις» (δυτικά) και «Μπαρμπαρός» (ανατολικά). Στους σχεδιασμούς της Τουρκίας είναι επίσης, όπως έχει ανακοινωθεί, το γεωτρύπανο «Φατίχ» να προχωρήσει σε έρευνες, τον Ιούλιο, στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ αναμένεται και η έξοδος του νεοαποκτηθέντος «Κανουνί» στην Ανατολική Μεσόγειο, για το οποίο εκφράζονται φόβοι ότι θα κινηθεί είτε στην κυπριακή ΑΟΖ είτε στο Αιγαίο, στην περιοχή όπου επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα η Τουρκία μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου. Την επιμονή άλλωστε της Αγκυρας να μην αναστείλει τις παράνομες δραστηριότητες στην περιοχή, στο πλαίσιο της πολιτικής των προκλήσεων, έχει επαναλάβει τόσο ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και οι υπουργοί Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου και Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ, επιχειρώντας να στείλουν μήνυμα μηδενικής υποχώρησης.

Το «πάγωμα» του ενεργειακού προγράμματος της Λευκωσίας δίνει επίσης χώρο στην Αγκυρα να το αξιοποιήσει στην πάγια επιδίωξή της για σύνδεση του Ενεργειακού με τις συνομιλίες για το Κυπριακό.

ΚΑΧΥΠΟΨΙΑ ΓΙΑ ΙΤΑΛΙΑ. Στους προβλητισμούς αξίζει να προστεθούν και οι αμφιβολίες που καταγράφονται για τη στάση της Ιταλίας, η οποία φέρεται να συζητά για θέματα ενέργειας με την Τουρκία, κάτι που ίσως να ευνοηθεί και από το κενό των εργασιών στην κυπριακή ΑΟΖ. Ο Ερντογάν είχε αναφερθεί σε επαφές Αγκυρας – Ρώμης για γεωτρήσεις ανοιχτά της Λιβύης, τον Ιανουάριο, με τους ισχυρισμούς του να διαψεύδονται από το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών. Ωστόσο πρόσφατα τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρονται στις δυνατότητες αναθέρμανσης σχέσεων και συνεργασίας Αγκυρας – Ρώμης στα ενεργειακά της Ανατολικής Μεσογείου, με αφορμή και τη διπλωματία του κορωνοϊού. Δημοσιεύματα που ενισχύονται από πληροφορίες για σχετικές συνομιλίες Ιταλίας – Τουρκίας.