Πιο στριμωγμένος από ποτέ ο «τσάρος»

To 2020 θα ήταν σταθμός στην πολιτική πορεία του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Το κοινοβούλιο ενέκρινε τις μεταρρυθμίσεις στο Σύνταγμα και ένα δημοψήφισμα θα του άνοιγε τον δρόμο για να παραμείνει άλλα 16 χρόνια στην εξουσία. Ομως μετά ήρθε η πτώση της τιμής του πετρελαίου, η κατάρρευση του ρουβλιού και τώρα η πανδημία του Covid-19 που εξαπλώνεται πιο γρήγορα στη Ρωσία από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρώπης, με τα κρούσματα να ξεπερνούν τις 10.000 καθημερινά την τελευταία εβδομάδα. Ποτέ τις τελευταίες δύο δεκαετίες ο Πούτιν δεν είχε βρεθεί σε τόσο δύσκολη θέση.

Ο πρωθυπουργός Μιχαήλ Μισούστιν, που είχε ορίσει στις αρχές του χρόνου για να επιταχυνθούν μια σειρά από προγράμματα ενίσχυσης των υποδομών, ανακοινώθηκε πριν από λίγες ημέρες ότι είναι θετικός στον ιό και εισήχθη σε νοσοκομείο. Οι Ρώσοι εδώ και χρόνια παραπονιούνται για κατεστραμμένους δρόμους και γέφυρες. Τα νοσοκομεία, τα περισσότερα από τα οποία χτίστηκαν επί ΕΣΣΔ, υποφέρουν από μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό, και αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε πολύωρη αναμονή τους ασθενείς, ενώ πολλά σχολικά κτίρια θεωρούνται επισφαλή. Ενα πρόγραμμα δαπανών ύψους 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων υποτίθεται ότι θα βελτίωνε τις υποδομές και θα δημιουργούσε εκατομμύρια θέσεις εργασίας, όμως το Κρεμλίνο παραδέχθηκε πως η μείωση των εσόδων (λόγω της πτώσης της τιμής του πετρελαίου) σημαίνει πως θα χρειαστεί να αναπροσαρμοστούν τα σχέδια, θέτοντας εν αμφιβόλω το γόητρο του προέδρου Πούτιν.

Το δημοψήφισμα που ήταν προγραμματισμένο για τα μέσα Απριλίου, με το οποίο θα επικυρώνονταν οι συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που θα επέτρεπαν την παραμονή του Πούτιν στην εξουσία, αναβλήθηκε, ενώ ακυρώθηκε η μεγάλη παρέλαση που είχε προγραμματιστεί για τις 9 Μαΐου, επέτειο της σοβιετικής νίκης επί της ναζιστικής Γερμανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι αναλυτές συμφωνούν πως όλα αυτά δεν θα ανατρέψουν τον Πούτιν από την προεδρία, όμως είναι αρκετά για να δοκιμάσουν την ικανότητά του να τα βγάλει πέρα σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα. «Η πρόκληση είναι τεράστια», σχολιάζει η Αλίνα Πολιακόβα, πρόεδρος του Κέντρου Ανάλυσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής στην Ουάσιγκτον. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αντί να σταθεί στην Κόκκινη Πλατεία δίπλα στους προέδρους της Κίνας και της Γαλλίας, Σι και Μακρόν, όπως υπολόγιζε, βλέπει για πρώτη φορά τη δημοτικότητά του να πέφτει τόσο. «Η πιο σοβαρή κρίση στα 20 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία», σχολιάζει ο πολιτικός αναλυτής Μαρκ Γκαλεότι. «Ολες οι άλλες ωχριούν μπροστά της».

Επειτα από το ξέσπασμα της πανδημίας τον Ιανουάριο, ο πρόεδρος Πούτιν επέμενε επί εβδομάδες πως η κατάσταση βρίσκεται «υπό έλεγχο» και μάλιστα έστειλε και βοήθεια σε δυτικές χώρες που αντιμετώπιζαν προβλήματα, όπως η Ιταλία και οι ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια διπλωματικής προσέγγισης. Κάποιοι ρώσοι αναλυτές θεωρούν πως δεν έλαβε νωρίς μέτρα, επειδή ήθελε οπωσδήποτε να διεξαχθεί το δημοψήφισμα. Ομως η εξάπλωση της πανδημίας επιταχύνθηκε και έτσι τώρα οι Ρώσοι μένουν σπίτι σε «πληρωμένες διακοπές», όπως τις αποκάλεσε ο πρόεδρος. Η αρχική πρόβλεψη ήταν ότι στις 11 Μαΐου τα μέτρα θα χαλάρωναν. Ομως, με τους ρυθμούς μετάδοσης του Covid-19, χθες τα μέτρα παρατάθηκαν.

Ο πρόεδρος Πούτιν εμφανίζεται στην τηλεόραση σχεδόν καθημερινά, κατά καιρούς με διαγγέλματα προς τον λαό από την ντάτσα του έξω από τη Μόσχα (γεγονός που επίσης έχει προκαλέσει σχόλια), πριν πάρει μέρος σε τηλεδιασκέψεις με τοπικούς κυβερνήτες. Ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ λέει πως ο πρόεδρος βρίσκεται σε τακτική επαφή και με άλλους αξιωματούχους από το εξοχικό του, όπου παραμένει από τις αρχές Απριλίου μετά τη συνάντησή του – χωρίς μάσκα και γάντια – με έναν γιατρό που αργότερα αποδείχθηκε πως ήταν θετικός στον κορωνοϊό.