Νεκροί {LF}στην άσφαλτο

Με 145 νεκρούς μέχρι χθες, η Ελλάδα έχει περιορίσει τα επίπεδα της τραγωδίας της πανδημίας στα κατώτατα διεθνή επίπεδα. Κάθε άνθρωπος που χάνει τη ζωή του είναι μοναδικός και δεν μπαίνει στη ζυγαριά των αριθμών. Ομως, την ίδια στιγμή, και οι αριθμοί έχουν τεράστια σημασία. Η Ελλάδα τα πήγε μέχρι τώρα εξαιρετικά, με τα πρώτα νέα από τη χαλάρωση των μέτρων να είναι επίσης ενθαρρυντικά. Ομως, αυτές οι επιδόσεις επαναφέρουν ένα άλλο ερώτημα, που τώρα αποκτά πολύ διαφορετικές διαστάσεις. Που έχει εξοργιστικά και διαχρονικά υποτιμηθεί από τους πάντες. Και από τις πολιτικές ηγεσίες και από τον κρατικό μηχανισμό αλλά, κυρίως, από την ίδια την κοινωνία, που είναι, εν προκειμένω, ταυτόχρονα ο θύτης και το θύμα. Και συμπεριφέρεται σαν να μην την ενδιαφέρει και να μην την αφορά.

Το ερώτημα είναι το εξής: πώς είναι δυνατόν μία χώρα να καταφέρνει να περιορίζει τόσο αποτελεσματικά τους θανάτους μιας πανδημίας που έχει γονατίσει άλλες πολύ πιο ισχυρές και οργανωμένες κοινωνίες και, την ίδια στιγμή, να ανέχεται ως κανονικότητα πολλαπλάσιους νεκρούς κάθε χρόνο στην άσφαλτο; Και μάλιστα όχι σε συνθήκες έκτακτης κρίσης, αλλά στην αδιατάρακτη καθημερινότητά της, τμήμα της οποίας είναι η αντίληψη ότι είναι λογικό να χάνονται έτσι τόσες ανθρώπινες ζωές. Πώς δεν το αντιλαμβάνεται και πώς επιτρέπει να συμβαίνει;

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ στο πρώτο εξάμηνο του 2019 καταγράφηκαν 313 θάνατοι από τροχαία ατυχήματα (έναντι 309 της αντίστοιχης περιόδου του 2018), 306 σοβαροί τραυματισμοί έναντι 288 (18 περισσότεροι) και 5.633 ελαφρότεροι τραυματισμοί (60 περισσότεροι) στην άσφαλτο. Στους νεκρούς πρέπει να προστεθούν και όσοι έπειτα από καιρό και τεράστιες ταλαιπωρίες έχασαν τελικά τη ζωή τους. Πρακτικά, ανά έτος, οι νεκροί ανέρχονται περίπου συν πλην στους χίλιους. Κάθε χρόνο. Χωρίς ειδικό λόγο. Απλώς επειδή οι οδηγοί τρέχουν, οδηγούν και μιλούν στο κινητό, ή πίνουν και πιάνουν το τιμόνι, ή δεν ενδιαφέρονται για πλήθος άλλους κανόνες κυκλοφορίας. Επιπλέον, σε αντίθεση με την πανδημία, τα τροχαία θερίζουν πρώτους απ’ όλους τους νέους: είναι η πιο πολυπληθής αιτία θανάτου στις ηλικίες 15-29 έτη! Το δε κόστος τους στην εθνική οικονομία και στο ΕΣΥ είναι αυτό που κανείς μπορεί να φανταστεί.

Η Ελλάδα διατηρεί πάγια την πρωτιά στην Ευρώπη σε θανάτους στην άσφαλτο, ειδικά στους νέους. Και μία από τις πρώτες θέσεις στον κόσμο: είναι η δέκατη χειρότερη χώρα ανάμεσα σε 110 που έχουν μετρηθεί από κοινού σε διεθνείς μελέτες που περιλαμβάνουν και το έγκλημα της εγκατάλειψης θυμάτων. Ομως, ουδείς φαίνεται να συγκινείται επαρκώς. Οι θάνατοι από τα τροχαία υπερβαίνουν δραματικά σε απόλυτους αριθμούς εκείνους της πανδημίας και δεν σταματούν ποτέ. Γιατί πρέπει κάτι τέτοιο να γίνεται αποδεκτό; Πώς είναι δυνατόν να το θεωρούμε όλοι μας σαν κάτι αυτονόητο;

Δεν σκοτώνονται μόνον στην Ελλάδα άνθρωποι στους δρόμους. Παντού συμβαίνει. Ομως πουθενά στον δυτικό τουλάχιστον κόσμο, αυτοί οι θάνατοι δεν περιβάλλονται από τέτοια μαζική, συμπαγή αδιαφορία κοινωνίας και κράτους. Πουθενά αλλού τα μέτρα αστυνόμευσης δεν αντιμετωπίζονται με τέτοια περιφρόνηση, ενώ η τήρησή τους (και η καταστολή όταν εκείνη δεν ισχύει) μπορεί και ζωές να σώσει και να αλλάξει, έστω και διά της επιβολής αρχικά, αυτή τη φονική απάθεια. Τώρα λοιπόν είναι η κατάλληλη στιγμή να αλλάξουμε. Τώρα που έχουμε δει στην πράξη πώς αν το θελήσουμε στα σοβαρά οι ανθρώπινες ζωές, που δεν είναι σκουπίδια, μπορούν και να σωθούν. Πιο πρόσφορη στιγμή δεν θα υπάρξει.