Ενας ιός του 1982 ζητάει… εκδότη

Το 1982, όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά, πέρασε μάλλον στα ψιλά. Αν βέβαια έβγαινε στα ράφια των βιβλιοπωλείων σήμερα ή και στις σελίδες του Amazon, θα μπορούσε να κάνει σουξέ. Το εύρημα του βιβλίου είναι ένας μυστηριώδης και θανάσιμος ιός, τον οποίο προσπαθεί να περιορίσει ένας ήρωας επιδημιολόγος. Για την εξέλιξη της ιστορίας ρόλο παίζει και η εναγώνια προσπάθεια να βρεθεί το εμβόλιο – αντίδοτο, με μπόλικο πολιτικό παρασκήνιο. Ως μπόνους, κάπου στις σελίδες του μπλέκεται τέλος και μια πράσινη μαϊμού.

Το πακέτο επιστημονικής φαντασίας και πραγματικότητας στο «Marburg Virus» ανήκει στον Στάνλεϊ Τζόνσον, πατέρα του βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον. Και είναι γραμμένο ήδη το 1982. Γι’ αυτό και, όπως γράφει ο Μαρκ Μπράουν στην εφημερίδα «Guardian», ο πατέρας Τζόνσον προσπαθεί να το ξαναπουλήσει σε εκδοτικούς οίκους. Για να κλείσει μάλιστα τη συμφωνία, ο ατζέντης του Τζόνσον προβάλλει τη μεγάλη ικανότητα του πελάτη του να διαφημίσει τη δουλειά του, περιγράφοντας τον πρώην βουλευτή του συντηρητικού κόμματος ως έναν «ακούραστο διαφημιστή του εαυτού του». Από την πλευρά του βέβαια ο ίδιος ο Στάνλεϊ Τζόνσον αρνήθηκε ότι χρησιμοποιεί τη συγκυρία. «Είμαι επαγγελματίας συγγραφέας. Είναι οπορτουνιστικό για τους δημοσιογράφους και τις εφημερίδες να γράφουν για τον κορωνοϊό;» σχολίασε.

Το βιβλίο βασίζεται σε μια αληθινή επιδημία που συνέβη στη Γερμανία στα τέλη του 1960 και είναι ένα ακόμα θρίλερ, από τα πολλά που έχει γράψει στην καριέρα του. Στην περιπέτεια, με ιατρικές και περιβαλλοντικές προεκτάσεις, μπαίνουν παράνομοι έμποροι ζώων, διεφθαρμένοι επικεφαλής φαρμακευτικών εταιρειών, η KGB κι ένας αμερικανός πρόεδρος που είναι διατεθειμένος να κάνει τα πάντα.

Στην εκδοχή της πανδημίας κατά τον Τζόνσον, ο ιός ξεκινάει από τον ζωολογικό κήπο του Μπρονξ στη Νέα Υόρκη και απλώνεται στην Αμερική, οδηγώντας άλλες χώρες στην επιβολή απαγορεύσεων μετακίνησης προς τις ΗΠΑ. Οι βασικοί ήρωες ψάχνουν να εντοπίσουν την πηγή του κακού σε μια σπάνια ράτσα πράσινων μαϊμούδων. Τα σουρεάλ στοιχεία του κειμένου φτάνουν μέχρι το προφίλ του βοηθού του επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ενός Ρώσου με προφορά εύπορου Αγγλου και μονύελο στα μάτια. Ο συγκεκριμένος ταξιδεύει μέχρι το Κονγκό προκειμένου να επιβλέψει την εξόντωση των μαϊμούδων.

Το αμφιλεγόμενο περιεχόμενο δένει με τις δηλώσεις του Τζόνσον που καλεί το κοινό να πάρει μαθήματα διαβάζοντας το επίκαιρο πόνημά του. «Αντί να επικεντρωνόμαστε στις αγορές της Γουχάν, νομίζω ότι ο κόσμος πρέπει να αναζητήσει την αρχή του ιού σε κάποιο ζώο που χρησιμοποιείται στα ερευνητικά εργαστήρια. Μετά φυσικά θα ξεκινήσει ένας αγώνας για να βρουν το ζώο ή την ομάδα ζώων απ’ όπου προέκυψε όλο αυτό ώστε ένα εμβόλιο που θα σώσει τον κόσμο να μπορέσει να παραχθεί σε χρόνο – ρεκόρ», συνέχισε.

Ισως στις δηλώσεις του να επηρεάστηκε από το ίδιο το κείμενό του, που θυμίζει σαπουνόπερα με πινελιές θρίλερ. Οπως εκεί που φουντώνει η αναζήτηση του εμβολίου για τους ήρωές του: «Η αντίδραση του προέδρου, μόλις ενημερώθηκε για την κρίση, ήταν άμεση. “Γιατί, για όνομα του Θεού, δεν έχουμε ένα εμβόλιο; Εσείς – αναφερόμενος στους ομοσπονδιακούς και κρατικούς αξιωματούχους της υγείας που συμμετείχαν στην έκτακτη συνάντηση – έχετε εμβόλιο για την πολιομυελίτιδα και την ίωση και τον κοκίτη, μέχρι και για το αναθεματισμένο το κρύωμα. Επομένως γιατί δεν έχουμε ένα εμβόλιο για το Marburg, αν είναι η πιο θανάσιμη νόσος που γνώρισε ο άνθρωπος;”».

Για τον ατζέντη του Τζόναθαν Λόιντ, σκηνές όπως η προηγούμενη κάνουν το βιβλίο «ένα εκνευριστικά προφητικό, έξυπνο θρίλερ». Οι ανάμεικτες αντιδράσεις ωστόσο των αναγνωστών του στη σελίδα Goodreads μάλλον μαρτυρούν κάτι άλλο. Στις ΗΠΑ το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2005 με τίτλο «The Virus», γνωρίζοντας σχόλια από αποθεωτικά για τη «δράση του που σκίζει» έως και πιο αποδομητικά, όπως το «έφτασα μέχρι το ένα τρίτο πριν να νευριάσω με την ηλιθιότητά του και να το παρατήσω».