Η ολική επαναφορά της Ανγκελα

«Goodbye, Merkel» ήταν ο τίτλος του «Cicero» (μηνιαίου περιοδικού «πολιτικής κουλτούρας») στο τεύχος Μαρτίου. Βεβιασμένα, όπως αποδείχτηκε, πριν καν περάσει ο μήνας δημοσίευσης του τεύχους. Η Ανγκελα Μέρκελ όχι μόνο δεν αποχαιρετά την καγκελαρία, αλλά η κρίση του κορωνοϊού εκτίναξε τη δημοτικότητά της σε ύψη πρωτόγνωρα για την πολιτικό που βρίσκεται επί 15 χρόνια στο τιμόνι της Γερμανίας.

Οχι μόνο από φθορά εξουσίας δεν υποφέρει, αλλά είναι με απόσταση η δημοφιλέστερη πολιτικός της Γερμανίας. Οπως έδειξε το «Πολιτικό Βαρόμετρο» του δεύτερου γερμανικού καναλιού ZDF, στη σκάλα δημοφιλίας +5 με -5 είναι με 2,6 αδιαφιλονίκητα πρώτη, βελτιώνοντας κατά μισή μονάδα τη θέση της. Η δημοτικότητα της καγκελαρίου αντικατοπτρίζεται και στο κόμμα της. Η Χριστιανική Ενωση (CDU-CSU) βλέπει τα ποσοστά της να σκαρφαλώνουν στο 39%, είναι η καλύτερη τιμή της εκλογικής περιόδου, έξι μονάδες πάνω από το αποτέλεσμα των εκλογών του 2017.

Το δημοσκοπικό θαύμα της Μέρκελ και του κόμματός της οφείλεται αποκλειστικά στην κρίση του κορωνοϊού. Οι Γερμανοί στήριξαν ένθερμα τη γραμμή της μετρημένης, αλλά αποφασιστικής αντιμετώπισης της κρίσης που ακολούθησε η καγκελάριος Μέρκελ, αποδέχτηκαν και εφάρμοσαν τα μέτρα δραστικών περιορισμών. Σύμφωνα με το «Βαρόμετρο» του ZDF, το 87% συμφωνεί με τους περιορισμούς στις μετακινήσεις και τις επαφές, το 94% των πολιτών κρίνει σωστή την απαγόρευση των μεγάλων συγκεντρώσεων μέχρι τα τέλη Αυγούστου, το 68% βρίσκει σωστό το κλείσιμο των εστιατορίων και το 60% δείχνει κατανόηση για το κλείσιμο των εκκλησιών και χώρων θρησκευτικής λατρείας.

Η Μέρκελ είναι φυσικός, η επιστήμη είναι δεύτερη φύση της, εμπιστεύεται απόλυτα τους γιατρούς. Δεν διακρίνεται για τις πολιτικές κορώνες, αλλά στη μάχη κατά του κορωνοϊού ο φόβος ενός πισωγυρίσματος της πανδημίας με την πρώτη δέσμη χαλάρωσης των μέτρων την οδήγησε στην ασυνήθιστα αυστηρή προειδοποίηση για ένα «όργιο συζητήσεων χαλάρωσης των μέτρων». Η προειδοποίηση αφορούσε τον ανταγωνισμό των τοπικών πρωθυπουργών που είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή των μέτρων, αλλά εκλήφθηκε ως προσπάθεια της Μέρκελ να βάλει φίμωτρο σε όσους έχουν διαφορετική από τη δική της άποψη.

Εκείνος που δεν δέχεται φίμωτρο είναι ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Βουλής προστάτευσε τη Μέρκελ από τις επιθέσεις που δέχτηκε, εξαιτίας μιας διαρροής από εσωτερική συνεδρίαση κομματικού οργάνου του CDU. «Είναι πραγματικά ανοησίες όσα λέγονται, ότι η Μέρκελ θέλει να καταργήσει τη δημοκρατία», είπε ο Σόιμπλε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ταγκεσπίγκελ» του Βερολίνου. Επί της ουσίας όμως τόνισε την ανάγκη προσεκτικής στάθμισης των αγαθών που πρέπει να κάνει η πολιτική ηγεσία στη λήψη μέτρων και αποφάσεων. «Δεν πρέπει να αφήσουμε όλες τις αποφάσεις στους λοιμωξιολόγους», είπε ο Σόιμπλε. Πρέπει να συνυπολογιστούν οι τεράστιες οικονομικές, κοινωνικές, ψυχολογικές και άλλες επιπτώσεις της κρίσης στους πολίτες. «Ακόμα και στην κρίση του κορωνοϊού δεν επιτρέπεται να τίθενται τα πάντα σε υποδεέστερη θέση από την προστασία της ζωής», τόνισε ο Σόιμπλε στη θεσμική – νομική ανάγνωση της κρίσης του κορωνοϊού.

«Ο πρόεδρος της Βουλής έχει δίκιο», εκτιμά η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ηθικής, καθηγήτρια Κριστιάνε Βούπεν, απαντώντας σε σχετική ερώτηση των «ΝΕΩΝ» σε συζήτηση με τους ξένους ανταποκριτές στο Βερολίνο. Για το Σύνταγμα, η ζωή δεν είναι το ύψιστο αγαθό, αλλά ένα θεμελιώδες αγαθό, και θα πρέπει να συνεκτιμηθεί όχι μόνον η ζωή των ασθενών με κορωνοϊό που βρίσκονται στα νοσοκομεία, αλλά και των υπολοίπων που υφίστανται τις συνέπειες της πανδημίας. «Πρέπει φυσικά να ζει κάποιος για να μπορεί να είναι ελεύθερος, αλλά το ύψιστο αγαθό είναι η αξιοπρέπεια και η ελευθερία του ανθρώπου», τονίζει η Βούπεν. Αλλωστε το πρώτο άρθρο του γερμανικού Συντάγματος αναφέρεται στην αξιοπρέπεια του ανθρώπου που είναι απαραβίαστη. Και αυτή τραυματίζεται πολλαπλά, λέει η Βούπεν – γίνεται αποδεκτό μόνον επειδή τα μέτρα είναι περιορισμένα χρονικά.

Η κρίση του κορωνοϊού επισκιάζει αυτή τη στιγμή κάθε κριτική που μπορεί να ασκηθεί στη Μέρκελ για άλλες ελλείψεις και παραλείψεις για τις οποίες φέρει ευθύνη. Στα δεκατέσσερα χρόνια της θητείας της στην καγκελαρία η Μέρκελ δεν έθεσε κανένα μεγαλόπνοο μεταρρυθμιστικό στόχο, δεν συνέδεσε το όνομά της με καμία μεταρρύθμιση – στην ψηφιοποίηση η Γερμανία χωλαίνει. Εδρεψε εν πολλοίς τις δάφνες της επιτυχίας των μεταρρυθμίσεων που είχε περάσει ο προκάτοχός της, Σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Χάρη σ’ αυτήν βγήκαν αλώβητοι από τις κρίσεις

Η κόπωση των Γερμανών από την πολυετή κυριαρχία της Μέρκελ ήταν εμφανής πριν ενσκήψει η κρίση του κορωνοϊού. Μία ολόκληρη γενιά ψηφοφόρων δεν γνώρισε άλλον καγκελάριο πλην της Μέρκελ. Η εσωκομματική πίεση την ανάγκασε να παραδώσει πριν από ενάμιση χρόνο την προεδρία του κόμματός της. Αλλά στην καγκελαρία θα μείνει πιθανότατα μέχρι το τέλος της θητείας της, τον Σεπτέμβριο του 2021.
Ταυτόχρονα όμως η Μέρκελ ήταν η καγκελάριος που διαχειρίστηκε τις προκλήσεις που αντιμετώπισε η Γερμανία και η Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες: την τραπεζική κρίση του 2008, την ευρωκρίση του 2010, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την προσφυγική-μεταναστευτική κρίση. Και τώρα την πολύπλευρη και πολυεπίπεδη κρίση που προκαλεί η πανδημία του κορωνοϊού. Ο ιστορικός του μέλλοντος θα πιστώσει στη Μέρκελ ότι η Γερμανία βγήκε αλώβητη από κάποιες από τις κρίσεις αυτές και με τις λιγότερες δυνατές απώλειες από άλλες. Το ίδιο και η Ευρώπη.