Από το παρασκήνιο στον θρόνο;

Είναι άραγε νεκρός, βαριά άρρωστος, σε αυτοαπομόνωση λόγω κορωνοϊού ή απλώς σε διακοπές; Δεδομένου του ότι μιλάμε για τον ηγέτη της πλέον μυστικοπαθούς χώρας στον κόσμο, τον Κιμ Γιονγκ Ουν, δύσκολο να πει κανείς. Η παρατεταμένη απουσία του έχει πυροδοτήσει σε κάθε περίπτωση όργιο φημών. Και ένα επίμονο ερώτημα: σε περίπτωση που (έχει) βγει εκτός παιχνιδιού ο Κιμ, ποιος θα τον διαδεχθεί στην κεφαλή της Βόρειας Κορέας; Μπορεί, παρά το τοξικό μείγμα κομφουκιανισμού και απολυταρχισμού που χαρακτηρίζει τη χώρα, να αναλάβει μία γυναίκα; Κι αν όντως γίνει «ο τέταρτος άνδρας της Βόρειας Κορέας» η Κιμ Τζο Γιονγκ, η μικρότερη αδελφή του Κιμ Γιονγκ Ουν, έπειτα από τον τελευταίο, τον πατέρα τους και τον παππού τους, θα είναι αυτοδύναμη ή απλό μέλος μιας συλλογικής ηγεσίας, πραγματική επικεφαλής ή απλώς «βιτρίνα» μιας αντιβασιλείας, όσο να μεγαλώσουν τα παιδιά του Κιμ; Και θα είναι ομαλή η διαδοχή ή ελλοχεύει μια ιδιαίτερα επικίνδυνη για τον πλανήτη αστάθεια; Πολλές ερωτήσεις για μία γυναίκα που γνωρίζουμε ελάχιστα.

Γεννήθηκε το 1987. Ή το 1988. Ή το 1989. Είναι ένα από τα επτά παιδιά που απέκτησε ο Κιμ Γιονγκ Ιλ με τέσσερις διαφορετικές γυναίκες, καρπός της σχέσης του με τη χορεύτρια Κο Τζονγκ Χούι – όπως και ο Κιμ Γιονγκ Ουν. Φέρεται να ήταν μάλιστα το αγαπημένο παιδί του Κιμ Γιονγκ Ιλ, ο οποίος κυβέρνησε τη Βόρεια Κορέα από το 1994 έως τον θάνατό του, το 2011: σύμφωνα με τον Κονσταντίν Πουλικόφσκι, έναν πρώην ρώσο αξιωματούχο που ταξίδεψε μαζί με τον Κιμ Γιονγκ Ιλ με τρένο και έγραψε κατόπιν βιβλίο για αυτό, ο πρώην ηγέτης της Βόρειας Κορέας παίνευε την ευφυΐα της θυγατέρας του ενώ χλεύαζε τους γιους του ως «τεμπέλικα τούβλα».

Οπως και ο μεγαλύτερος αδελφός της, έτσι και η Κιμ φέρεται ότι έκανε μέρος της σχολικής της εκπαίδευσης στη Βέρνη της Ελβετίας, σε ιδιωτικό σχολείο, χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο. Μιλάει λοιπόν καλά αγγλικά και γαλλικά. Επέστρεψε στην Ευρώπη για σπουδές, ίσως στο Παρίσι, ζώντας στο κτίριο του 16ου Διαμερίσματος που ανήκει στο καθεστώς. Αργότερα απέκτησε πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Κιμ Ιλ Σουνγκ της Βόρειας Κορέας, είτε ως μηχανικός είτε στην πληροφορική. Παρέμεινε ωστόσο ουσιαστικά αόρατη έως την κηδεία του πατέρα της στην Πιονγκγιάνγκ, στις 28 Δεκεμβρίου του 2011. Τότε ανακάλυψε ο κόσμος την ωχρή, λεπτή, σχεδόν αποστεωμένη φιγούρα της: βλέποντάς τη μάλιστα να κλαίει γοερά, αναλυτές θεώρησαν αρχικά ότι επρόκειτο για τη σύζυγο του Κιμ Γιονγκ Ιλ. Κατόπιν άρχισε σιγά σιγά να εμφανίζεται στα επίσημα βίντεο, μετακινούμενη από το παρασκήνιο στο προσκήνιο.

Το διεθνές της ντεμπούτο ήταν εντυπωσιακό, η Κιμ έδωσε το «παρών» στην τελετή έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων της Πιονγκτσάνγκ, το 2018, επισκιάζοντας τον βλοσυρό εκπρόσωπο των ΗΠΑ, τον αμερικανό αντιπρόεδρο Μάικ Πενς, και κερδίζοντας στα νοτιοκορεατικά Μέσα τον τίτλο της «Βορειοκορεάτισσας Ιβάνκα Τραμπ». Ηταν το πρώτο μέλος του καθεστώτος που επισκέφθηκε τη Νότια Κορέα μετά τον πόλεμο της Κορέας.

Μπροστά στις κάμερες, η Κιμ έμοιαζε τα τελευταία χρόνια να είναι απλώς αυτή που κρατάει στα μίτινγκ το τασάκι για τις στάχτες και τις γόπες του αδελφού της (επ’ ουδενί πρέπει να αφεθεί πίσω ίχνος από το DNA του), που του φέρνει στιλό, κρατάει σημειώσεις ή κουβαλάει τα δώρα που του κάνουν. Οι επίσημοι τίτλοι που της έχουν δοθεί, ωστόσο, δεν αφήνουν αμφιβολία όσον αφορά την άνοδό της. Το 2014, ανέλαβε υποδιευθύντρια της υπηρεσίας προπαγάνδας και αγκιτάτσιας του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος – είχε διοριστεί στην υπηρεσία αυτή από τον αδελφό της ήδη από το 2011, σφυρηλατώντας την προσωπολατρία που τον περιβάλλει. Κατόπιν, το 2017, διορίστηκε αναπληρωματικό μέλος του Πολίτμπιρο, μόλις η δεύτερη γυναίκα που αναλαμβάνει μια τέτοια θέση – η πρώτη ήταν η Κιμ Κιονγκ Χούι, αδελφή του Κιμ Γιονγκ Ιλ. Ακόμα περισσότερο αποκαλυπτικό είναι το ανακοινωθέν που της απέδωσε στις 22 Μαρτίου το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων, το KCNA, με την Κιμ να ευχαριστεί τον Ντόναλντ Τραμπ για μία επιστολή του με την οποία πρότεινε συνεργασία για την καταπολέμηση του κορωνοϊού – προειδοποιώντας παράλληλα πως δεν πρέπει κανείς «να βγάζει βιαστικά συμπεράσματα ή να αισιοδοξεί» για τις διμερείς σχέσεις.

Λένε πως το χαμόγελο της Κιμ εξαφανίζεται πίσω από τις κάμερες και τότε «μοιάζει πολύ στον αδελφό της». Την έχουν επίσης χαρακτηρίσει κάποιες φορές «πιο αιμοχαρή από τον Κιμ Γιονγκ Ουν». Κάποιοι πιστεύουν ότι επ’ ουδενί μπορεί να αναλάβει μία γυναίκα επικεφαλής σε μία πυρηνική χώρα που κυβερνάται σταθερά από άνδρες από το 1948 και έχει ελάχιστες γυναίκες στα υψηλά κλιμάκια. «Δεν νομίζω ότι ο κόσμος θα το επιτρέψει. Ούτε ο κόσμος, ούτε οι αξιωματούχοι», λέει στο «New Yorker» η Κανγκ Μι Τζιν, μία Βορειοκορεάτισσα που αυτομόλησε στη Νότια Κορέα το 2009 και εργάζεται πλέον ως δημοσιογράφος στη Σεούλ. «Είναι ένα κορίτσι με μάστερ στη βορειοκορεατική πολιτική. Μόνο αυτή μπορεί να αναλάβει», αντέτεινε, μιλώντας στους «Financial Times», ο αμερικανός ειδικός Μάικλ Μέιντεν. Στα πλεονεκτήματα της Κιμ, το «ιερό» της αίμα – αλλά και το γεγονός ότι λόγω εξορίας, εκκαθαρίσεων ή και χειρότερων δεν μοιάζει να υπάρχει κανένας άλλος ενήλικος, άρρην Κιμ διαθέσιμος ή πρόθυμος. Ασκήσεις επί χάρτου κάνουμε όμως τόση ώρα, σε ό,τι αφορά τη Βόρεια Κορέα, δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική.