Τι κρύβει η πρωτοφανής πτώση της τιμής του πετρελαίου κάτω {CR}από το μηδέν;

Υπό την πίεση μιας αυξανόμενης πλημμύρας πετρελαίου που έχει κατακλύσει τη διεθνή αγορά, συνεπεία της δραματικής μείωσης της ζήτησης λόγω κορωνοϊού, η τιμή του αμερικανικού αργού υποχώρησε για πρώτη φορά στα χρονικά κάτω από το μηδέν. Η πρωτοφανής αυτή εξέλιξη αφορά το προθεσμιακό συμβόλαιο του Ιουνίου επί του West Texas Intermediate (WTI), την πλέον γνωστή ποικιλία αμερικανικού αργού, που έληγε στις 20 Απριλίου. Ετσι τη Δευτέρα το WTI έκανε βουτιά και έφθασε να διαπραγματεύεται υπό το μηδέν στο NYMEX της Νέας Υόρκης, φθάνοντας ενδοσυνεδριακά στο ελάχιστο των -$40,32 το βαρέλι, για να κλείσει τελικά στα -$37,63 το βαρέλι.

Εχθές παρατηρήθηκε μικρή ανάκαμψη στην τιμή του WTI στα -$5,29 καθώς ξεκίνησε η διαπραγμάτευση του προθεσμιακού συμβολαίου Ιουλίου με την αγορά να προβλέπει βελτίωση των όρων παράδοσης κατά τις επόμενες εβδομάδες. Αρνητικές τιμές πετρελαίου σημαίνει ότι οι παραγωγοί είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν τους καταναλωτές (στη συγκεκριμένη περίπτωση τα διυλιστήρια των ΗΠΑ) για να απορροφήσουν ποσότητες αργού που δεν μπορούν διαφορετικά να διαθέσουν και είναι υποχρεωμένοι να τις ξεφορτωθούν αφού δεν έχουν τους απαραίτητους αποθηκευτικούς χώρους, ενώ για τεχνικούς λόγους δεν μπορούν αίφνης να παγώσουν την παραγωγή τους.

Σε αντίθεση με το αμερικανικό WTI, οι τιμές για το Brent, το διεθνές benchmark, που καλύπτει σχεδόν όλες τις υπόλοιπες αγορές της υφηλίου, δεν κατέρρευσαν πλήρως αλλά ευρίσκονται υπό συνεχή πίεση. Εχθές (21/4) το απόγευμα το Brent διαπραγματεύετο στα $19,58 το βαρέλι στο ICE του Λονδίνου, έχοντας απολέσει $15 από τις αρχές Απριλίου και 70% από τις αρχές του έτους. Η ιστορική συμφωνία του OPEC+ στις 9/4 για μείωση της παγκόσμιας παραγωγής κατά 9,7 εκατ. βαρέλια/ημέρα δεν στάθηκε ικανή να αναχαιτίσει την κατάρρευση των τιμών αφού οι αγορές δεν πείσθηκαν ότι το διευρυμένο καρτέλ διαθέτει την απαραίτητη συνοχή και πειθαρχία για μια μετρήσιμη και ουσιαστική μείωση της καθημερινής παγκόσμιας παραγωγής. Η επική κατάρρευση της τιμής του αμερικανικού αργού, που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο, έρχεται να μας υπενθυμίσει τις ιδιαιτερότητες της αμερικανικής αγοράς. Με τη ζήτηση στο ναδίρ επήλθε η ταχεία πλήρωση των αποθηκευτικών δεξαμενών τόσο στα διυλιστήρια όσο και στα tank farms στο Cushing της Οκλαχόμα, που αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για τα αμερικανικά αποθέματα και όπου καταλήγουν αγωγοί από βορρά και νότο.

Σε αντίθεση με τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου, που εν ανάγκη μπορούν να αποθηκεύσουν το αργό τους σε μεγάλα tankers (VLCC’s), οι αμερικανοί πετρελαιοπαραγωγοί δεν έχουν δυνατότητες αποθήκευσης πάρα μόνο σε επίγειες δεξαμενές που όμως «φούλαραν» σχετικά γρήγορα. Με τις ΗΠΑ, ως γνωστό, να έχουν υπερδιπλασιάσει την παραγωγή τους σε αργό την τελευταία 10ετία (από τα 7,5 εκατ. βαρέλια/ημέρα το 2010 στα 16,0 εκατ. το 2019) από συμβατικά και μη κοιτάσματα, με το shale oil να είναι υπεύθυνο για το 80% της νέας παραγωγής τα τελευταία χρόνια. Ετσι από ένα σοβαρό asset η μεγάλη παραγωγή αργού και προϊόντων των ΗΠΑ κινδυνεύει να αποβεί μειονέκτημα κατά τη σημερινή συγκυρία.

Ο Κ.Ν. Σταμπολής είναι πρόεδρος του Ινστιτούτου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ) και συγγραφέας του βιβλίου «Πετρέλαιο, η μοιραία εξάρτηση», εκδ. Αίολος, Αθήνα 2019