«Ναι» στην έκδοση κοινού χρέους

Για τον κίνδυνο διάσπασης της Ευρώπης εφόσον συνεχιστεί η διαμάχη Βορρά – Νότου και δεν αποφασιστεί «ταχεία, μαζική και μη συμβατική» βοήθεια προς τις πληττόμενες χώρες προειδοποιεί ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ στην αποκλειστική του συνέντευξη στα «ΝΕΑ». Ο πολωνός πολιτικός και πρόεδρος σήμερα του ΕΛΚ τάσσεται υπέρ της έκδοσης κοινού χρέους, επικρίνοντας τη στάση Γερμανίας και Ολλανδίας. Παράλληλα, μιλά για τις κρίσεις της ΕΕ, τις δραματικές διαπραγματεύσεις του 2015, τις πολιτικές επιπτώσεις της πανδημίας, το ΕΛΚ, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και τον Βίκτορ Ορμπαν.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση σήμερα δεν χρειάζεται «διαμάχες και ατέρμονες συζητήσεις», αλλά «γρήγορες και καινοτόμες αντιδράσεις, καθώς και γνήσια, πολυδιάστατη αλληλεγγύη» διαμήνυσε ο Τουσκ. «Η ΕΕ ενδέχεται να μην επιβιώσει από μια κρίση που έχει προκληθεί από την πανδημία αν δεν συναγάγει συμπεράσματα από τις πρώτες ημέρες της επιδημίας και από τα λάθη που έγιναν τότε». Ο πολωνός πολιτικός τόνισε ότι δεν ευθύνονται οι κυβερνήσεις για την «τραγωδία στην Ιταλία ή την Ισπανία», προειδοποιώντας ότι «η βοήθεια πρέπει να είναι ταχεία, μαζική και μη συμβατική. Επειδή διακυβεύεται το μέλλον ολόκληρης της Ενωσης».

«Η αμοιβαιοποίηση του χρέους εξακολουθεί να είναι το μήλον της Εριδος και εδώ ελάχιστα άλλαξαν από την ελληνική κρίση. Σήμερα δεν πρέπει να χάνουμε χρόνο σε διαφορές που μπορούν να διαρκέσουν μήνες» τόνισε, προϊδεάζοντας ότι «οι Γερμανοί και οι Ολλανδοί θα συμφωνήσουν σε μια τεράστια οικονομική βοήθεια για τις χώρες που πλήττονται περισσότερο, όχι μόνο για τις χώρες του Νότου, αλλά δεν θα συμφωνήσουν σε “κορωνο-ομόλογα” και θα αποφασίσουν νωρίτερα σε μια επανάσταση στη δομή του ΠΔΠ». Θεωρεί ότι «τα ευρωομόλογα θα ήταν ισχυρή και θετική ενίσχυση στην εμβάθυνση της ολοκλήρωσης», αλλά επαναλαμβάνει ότι διαφωνούν ο βόρειες χώρες. «Η Ενωση ενδέχεται να μην επιβιώσει από μια ακόμη σειρά παιχνιδιών καταλογισμού ευθυνών. Είμαστε ήδη πολύ αποδυναμωμένοι από τον ιό για να συνεχίσουμε να επιτίθεται ο ένας στον άλλο» προειδοποίησε ο πρώην πρόεδρος των ευρωπαίων ηγετών, τους οποίους κάλεσε να αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο «με κατανόηση και απόλυτο σεβασμό».

ΕΓΩΙΣΤΙΚΑ. Πώς βλέπει την ΕΕ εν μέσω πανδημίας; Διαπιστώνει ότι «τα εθνικά κράτη συμπεριφέρονται εγωιστικά και λαμβάνουν αποφάσεις που δεν έχουν συμφωνήσει με κανέναν άλλο», όπως το κλείσιμο των συνόρων. Επίσης, ότι υπάρχουν μεμονωμένες στρατηγικές και χρονοδιαγράμματα για την καταπολέμηση του ιού, ότι η Ευρώπη στερείται δικών της αποθεμάτων και παραγωγής φαρμάκων και εξοπλισμού, ενώ η υγειονομική περίθαλψη είναι ανεπαρκής σε πολλές χώρες. «Η πολιτική για την υγεία είναι ευθύνη των κρατών-μελών, που αποδείχθηκε ότι ήταν μια από τις πηγές του χάους, των κοινωνικών φόβων και της ανασφάλειας των ανθρώπων» τονίζει ο Τουσκ. Παράλληλα, επισημαίνει ότι έναντι της ανθρώπινης ανάγκης για ασφάλεια «δεν είναι λίγοι οι πολιτικοί στην Ευρώπη που είναι έτοιμοι να κάνουν κατάχρηση της πανδημίας προκειμένου να αυξήσουν το πεδίο ελέγχου τους στους πολίτες και να ενισχύσουν την εξουσία τους», ενώ προειδοποιεί για τον κίνδυνο διεύρυνσης των οικονομικών διαφορών ανάμεσα στις χώρες. «Δεν θα είναι όλες σε θέση να αντέξουν οικονομικά ένα τέτοιο επίπεδο βοήθειας για τις επιχειρήσεις τους, όπως αυτό που προσφέρει η γερμανική κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ένα ακόμη μεγαλύτερο πλεονέκτημα της γερμανικής οικονομίας έναντι άλλων. Για αυτό οι κοινές απαντήσεις και οι κοινές δράσεις είναι τόσο σημαντικές σήμερα».

ΞΑΓΡΥΠΝΟΣ. Ποια κρίση τον κράτησε «ξάγρυπνο»; «Με την κυριολεκτική έννοια της λέξης, η ελληνική κρίση» επεξηγεί, διότι «καταλήξαμε σε συμφωνία τις πρώτες πρωινές ώρες ύστερα από μια ολόκληρη νύχτα με θυελλώδεις διαφωνίες και διαπραγματεύσεις». Ομως, σε επίπεδο συναισθημάτων «η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η μεταναστευτική κρίση και τα ηθικά διλήμματα που έφερε». Είναι αρκετές οι δοκιμασίες που διατηρεί αναλλοίωτες στη μνήμη του: οι συνομιλίες με πρόσφυγες σε Τουρκία και Ιορδανία, οι συσκέψεις ύστερα από τρομοκρατικές επιθέσεις, οι τάφοι δολοφονημένων δημοσιογράφων, οι πρωινές ώρες μετά το δημοψήφισμα του Brexit. Ολες χρειάζονταν την αλληλεγγύη και την ενότητα της ΕΕ και όταν έλειπε, «οι κρίσεις αποκάλυπταν μια ακόμα πιο δυσοίωνη διάσταση». Ομως η ελληνική κρίση, τονίζει, «μας έδειξε με τον πιο δυνατό τρόπο ότι η κατάρρευση της Ενωσης και της ευρωζώνης δεν αποτελεί αφηρημένη ιδέα». Για τον δραματικό Ιούλιο του 2015 ο Τουσκ θυμίζει τον κρίσιμο ρόλο που έπαιξε στο παρά πέντε, όταν Μέρκελ και Τσίπρας ήταν έτοιμοι να εγκαταλείψουν. «Υψωσα λίγο τη φωνή μου και τους είπα ότι δεν θα έφευγαν από το δωμάτιό μου, ότι δεν υπήρχε περίπτωση να τους αφήσω να βγουν έξω, επειδή η συμφωνία ήταν στο πλαίσιο των δυνατοτήτων μας».

Κατά τον Τουσκ, οι κρίσεις δείχνουν πόσο σημαντική είναι η πολιτική ηγεσία για την ΕΕ. «Στη διάρκεια της πανδημίας, είναι δραματικά σαφές ότι μια κακή απόφαση μπορεί να κοστίσει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων» προειδοποιεί. Για το ΕΛΚ δηλώνει ότι προτεραιότητά του είναι η ανασυγκρότησή του με τη βοήθεια της νέας γενιάς, συμπεριλαμβανομένου του έλληνα Πρωθυπουργού, ώστε να διαφυλαχτούν οι θεμελιώδεις αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Ο συντηρητικός εθνικισμός του Ορμπαν δεν συνάδει με το ΕΛΚ, λέει, και θεωρεί ότι ήρθε η ώρα για «ξεκάθαρη απάντηση».