Ενα βήμα πιο κοντά στο ενιαίο e-shop {LF}για τα μουσεία

Απροετοίμαστη να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του ηλεκτρονικού εμπορίου βρέθηκε η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών – δημόσιων και ιδιωτικών – μουσείων, χάνοντας έτσι τα μοναδικά έσοδα που θα μπορούσαν να μπουν στο ταμείο τους, καθώς πλέον μετρούν έναν μήνα κλειστά λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού. Oσα διέθεταν ήδη οργανωμένα ηλεκτρονικά καταστήματα έχουν δει τις παραγγελίες τους να αυξάνονται σε ορισμένες περιπτώσεις έως και 300%, γεγονός που ανακουφίζει τους υπευθύνους, οι οποίοι τις πρώτες ημέρες μετά την παύση λειτουργίας των μουσείων είδαν και τις ηλεκτρονικές παραγγελίες να καταβαραθρώνονται. «Είχαμε παραλάβει τα εποχικά προϊόντα για το Πάσχα στις αρχές Μαρτίου κι έτσι μπορούμε να ανταποκριθούμε στη ζήτηση που είναι αυξημένη κατά 300% σε σύγκριση με άλλες χρονιές την ίδια περίοδο» λέει στο «Νσυν» η υπεύθυνη πωλητηρίου του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Θέκλα Φούντου. «Την πρώτη εβδομάδα δεχτήκαμε μόνο μία παραγγελία – 60 ευρώ για δύο βιβλία. Από τις 10 Απριλίου πηγαίνουμε καθημερινά στο μουσείο για να ανταποκριθούμε στη “βροχή” παραγγελιών. Ωστόσο δεν πιστεύω ότι τα έσοδα θα ισοφαρίσουν τις εισπράξεις που είχε το κατάστημα τέτοια εποχή άλλες χρονιές. Πιθανότατα θα μας προσφέρουν μια καλή ρευστότητα και την εμπειρία να διαχειριζόμαστε μεγάλο όγκο παραγγελιών σε λίγο χρόνο».

Πιο συγκρατημένη είναι η εικόνα που μας δίνει η υπεύθυνη πωλητηρίων του Μουσείου Μπενάκη Ιζαμπέλα Κόβα. «Σε σύγκριση με το περασμένο Πάσχα υπάρχει μια αύξηση στις παραγγελίες κατά 20% και βεβαίως όλοι σπεύδουν να κάνουν αγορές την τελευταία στιγμή. Εως και πριν από 15 ημέρες τα πάντα ήταν “παγωμένα”. Μετά το πρώτο δεκαήμερο από το κλείσιμο του μουσείου προχωρήσαμε σε προσφορές για ορισμένα βιβλία κι έτσι αναθερμάνθηκε η κίνηση».

Λίγα ή πολλά, δύο από τα πλέον δημοφιλή μουσεία θα προσθέσουν ορισμένα χρήματα στον κουμπαρά τους, καθώς είχαν μπει εγκαίρως στον κόσμο του ηλεκτρονικού εμπορίου. Το μεν Μπενάκη διαθέτει διαδικτυακό κατάστημα από το 2009, το δε Κυκλαδικής Τέχνης από το 2010. Τα κέρδη των e-shops και στις δύο περιπτώσεις αντιστοιχoύν στο 5% του ετήσιου τζίρου των πωλητέων ειδών του μουσείου, ενώ πρώτα στις προτιμήσεις των πελατών – οι εκτός Ελλάδας προέρχονται κυρίως από την Αμερική – είναι, πέραν των εποχικών ειδών, τα βιβλία και τα πιστά αντίγραφα στο Κυκλαδικής Τέχνης, όπως και οι φωτογραφικές εκτυπώσεις και οι μεταξοτυπίες στο Μπενάκη.

ΑΠΟΥΣΙΕΣ. Εκτός ηλεκτρονικού εμπορίου, ωστόσο, έχουν μείνει αρκετά μουσεία πρώτης γραμμής, όπως το κορυφαίο σε προσέλευση κοινού μουσείο της χώρας, της Ακρόπολης, ένα από τα μεγαλύτερα πλέον μουσειακά ιδρύματα της χώρας, το ΜΟΜus στη Θεσσαλονίκη, αλλά και το πλουσιότερο και ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά μουσεία παγκοσμίως, το Εθνικό Αρχαιολογικό. «Οι διαδικασίες βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και πολύ σύντομα θα είμαστε έτοιμοι», μας λέει ο πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής, που αποδίδει την απουσία διαδικτυακών πωλήσεων ύστερα από 10 χρόνια λειτουργίας του μουσείου, μεταξύ άλλων, και σε νομοθετικές δυσκολίες. «Το e-shop δεν αποτελεί πανάκεια εσόδων, αλλά ενισχύει το κύρος του μουσείου, όπως έχει αποδειχθεί από την ως τώρα εμπειρία των μουσείων στο εξωτερικό. Δεν το προσεγγίζουμε ως λύση, ούτε πιστεύουμε ότι εκεί βρίσκεται το μέλλον, αλλά το αντιμετωπίζουμε ως μια παράπλευρη ενέργεια δίπλα στις παραδοσιακές δράσεις».

Προ απροόπτου βρέθηκε το ΜΟΜus της Θεσσαλονίκης που έχασε την ευκαιρία να είναι παρόν στην ηλεκτρονική αγορά την τελευταία στιγμή. «Ολα είναι έτοιμα. Το προετοιμάζαμε περισσότερο από έξι μήνες. Είχαμε κάνει τα δοκιμαστικά τον Ιανουάριο, είχαμε προγραμματίσει ειδική καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ενώ ήμασταν έτοιμοι να ανεβάσουμε τη σελίδα, δεν προχωρήσαμε διότι πλέον εργαζόμαστε εξ αποστάσεως και δεν μπορούσαμε να λειτουργήσουμε ένα κατάστημα χωρίς εμπειρία», εξηγεί η αναπληρώτρια γενική διευθύντρια του MOMus και διευθύντρια του MOMus – Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη, Μαρία Τσαντσάνογλου.

ΤΟ ΤΑΠ. Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο όπως και το σύνολο των δημόσιων μουσείων που διαχειρίζεται το υπουργείο Πολιτισμού στην επικράτεια προβλέπεται να καλύπτονται από ένα ενιαίο e-shop, εκείνο του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, το οποίο δεν έχει ακόμη οργανωθεί. «Τη Μεγάλη Δευτέρα το Διοικητικό Συμβούλιο ενέκρινε τα ποσά που απαιτούνται για την εφαρμογή του e-shop», λέει στο «Νσυν» ο πρόεδρος του ΔΣ του ΤΑΠ Παναγιώτης Νταής, ο οποίος χαρακτηρίζει τη λειτουργία του «αναγκαιότητα ανεξαρτήτως συγκυρίας» και τοποθετεί τα «εγκαίνια» εντός του φθινοπώρου με είδη που ήδη υπάρχουν στις αποθήκες. Μελλοντικά σχεδιάζεται η παραγωγή αντικειμένων που θα διατίθενται αποκλειστικά μέσω του ηλεκτρονικού καταστήματος. Τα διαφυγόντα κέρδη δεν μπορούν να υπολογιστούν από την απουσία ενός κομβικής σημασίας e-shop, η οποία αποδίδεται στις σοβαρές ελλείψεις που είχε το ΤΑΠ, όπως «η απουσία πληροφοριακού συστήματος διαχείρισης επιχειρησιακών πόρων (ERP), εξαιτίας της οποίας δεν ήταν δυνατόν να λειτουργήσει ηλεκτρονικό κατάστημα, παρά μόνο πιλοτικά και μόνο για τις εκδόσεις του Ταμείου».

Υπάρχει συνταγή επιτυχίας για ένα e-shop μουσείου; «Πρέπει να κερδίσεις τον πελάτη με την πρώτη εικόνα. Οταν βρίσκεται σε ένα κατάστημα, με μια στροφή του κεφαλιού θα πάρει μια γρήγορη γεύση. Στην οθόνη πρέπει με μια ματιά να κερδίσεις άνδρες και γυναίκες, παιδιά έως ηλικιωμένους, με κλασικά ή σύγχρονα γούστα. Είναι μεγάλο στοίχημα», λέει η Ιζαμπέλα Κόβα. «Μεγάλο ρόλο παίζει και η προσωπική και ακόμη και διαδραστική εξυπηρέτηση την ώρα της παραγγελίας» προσθέτει η Θέκλα Φούντου, ενώ και οι δύο υπεύθυνες τονίζουν πως στην καλή εικόνα συμβάλλουν η τακτική ανανέωση των αντικειμένων και η σωστή παρουσίασή τους.