Με διπλή υπόσταση

Συχνά αυτοχαρακτηρίζεται ως χαλκηδόνιος διφυσίτης. Ο Χρυσόστομος Σταμούλης είναι καθηγητής της Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, αλλά και εραστής της μουσικής. Από το 1991 διευθύνει τη Μεικτή Χορωδία «Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος» Θεσσαλονίκης και πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε το έκτο του ολοκληρωμένο album υπό τον τίτλο «Γελάς». Αποδέχεται, λέει, και τις δυο φύσεις του, τη μουσική και τη θεολογία, αφού πιστεύει ότι ενώνονται στο ένα του πρόσωπο ασυγχύτως, ατρέπως, αχωρίστως και αδιαιρέτως. «Οπως ακριβώς συμβαίνει με τον άνθρωπο που είναι φτιαγμένος από ψυχή και σώμα. Ετσι γεννήθηκα και έτσι έμαθα να ζω. Δεν ξέρω πότε είμαι θεολόγος και πότε μουσικός. Δεν μπορώ να τα διαιρέσω, παρά μόνο να τα διακρίνω. Δεν ξέρω πότε κάνω θεολογία και πότε μουσική. Μπορεί σε ένα τραγούδι μου να έχει χωρέσει όλη η περί ανθρώπου διδασκαλία της Εκκλησίας και σε ένα θεολογικό μου κείμενο να μετράς τον βαθύ επηρεασμό ας πούμε ενός Χατζιδάκι. Γράφω στο τραγούδι μου “Αγάπη σ’ αγαπάω”, “τις νύχτες πάντα ορκίζομαι, πως πίσω δεν γυρνάω / μα πάντα ξεφτιλίζομαι. Αγάπη σ’ αγαπάω”. Ενας αιφνιδιασμός είναι η ζωή, που μας καλεί σε μια συνεχή έκπληξη, σε ένα αιώνιο και μαζί ενθαδικό θαύμα. Ας του παραδοθούμε χαμογελώντας».

Αραγε αυτή τη διττή του υπόσταση πώς την αντιμετωπίζουν οι φοιτητές του; «Αρχικά με έκπληξη, κάποτε με καχυποψία και εντέλει με αγάπη και πλήρη αποδοχή. Το χαιρόμαστε πραγματικά. Τα μαθήματά μας είναι γεμάτα από το συναμφότερον. Κοιτάξτε, αν αυτό που κάνεις κομίζει αλήθεια διαπερνά και τις πιο δύσκολες καρδιές. Εννοώ αυτές που έχουν μάθει να βλέπουν τον κόσμο τετράγωνο, ενώ το “ορθότερον γεωμετρικώς”, όπως λέει ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, “είναι το πρακτικώς μη ακριβώς τετράγωνον”».

Η σύνθεση είναι διαφυγή ή ανάγκη, τι ακριβώς είναι για εσάς;

Μάλλον ένας τρόπος υπάρξεως. Μια ελεύθερη αναγκαιότητα. Θυμάμαι τον εαυτό μου έφηβο, σπουδαστή στα ωδεία της πόλης μου, της Θεσσαλονίκης, να κυκλοφορώ πάντα με μολύβι και πεντάγραμμο και να γράφω όπου κι αν βρισκόμουν, στα λεωφορεία, στον δρόμο, στα έδρανα της σχολής. Και όταν δεν είχα χαρτί, ζωγράφιζα πεντάγραμμα στο παντελόνι μου.

Αν η μουσική έχει κάποιους αγίους, ποιοι είναι οι δικοί σας;

Δόξα τω Θεώ είναι πολλοί, μάρτυρες, ομολογητές, όσιοι, διά Χριστόν σαλοί. Ο Μπέλα Μπάρτοκ, ο Βιβάλντι, ο Πέτρος ο Πελοποννήσιος, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Ιαν Αντερσον, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Σταύρος Κουγιουμτζής, ο Νίκος Ξυδάκης. Δεν πάω παρακάτω γιατί θα αδικήσω πολλούς. Είναι τόσοι, που θα μπορούσαν να γεμίσουν τους τοίχους μιας εκκλησίας της μουσικής μόνο με τα μικρά τους ονόματα, αντί εικόνων, προκειμένου να λειτουργείται το μυστήριο της μνήμης.