Η «έκρηξη» μιας προαναγγελθείσας πανδημίας

Τι είναι ο κορωνοϊός SARS-CoV2;

Οι κορωνοϊοί είναι οικογένεια RNA ιών που προκαλούν λοιμώξεις ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού με χαρακτηριστική εικόνα στο μικροσκόπιο σαν κορώνα. Τα τελευταία χρόνια είδη κορωνοϊών που προέρχονται από τα ζώα πέρασαν από είδος σε είδος και προσέβαλαν τον άνθρωπο, όπως ο SARS (2002) και o MERS (2012), με κύρια δεξαμενή τις νυχτερίδες. Αν και οι επιστήμονες είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οι αγορές εξωτικών ζώων της Κίνας αποτελούν εν δυνάμει υγειονομική βόμβα, η «έκρηξη» ήρθε τον Δεκέμβριο του 2019. Κινέζοι επιστήμονες παρατήρησαν σωρεία περιστατικών πνευμονίας τύπου SARS στην πόλη Wuhan σε εργαζόμενους στις λαϊκές αγορές που χειρίζονταν νωπά προϊόντα. Το νέο στέλεχος του ιού ονομάστηκε SARS-CoV2 λόγω ομοιότητας κατά 80% με τον SARS.

Τι είναι η ασθένεια Covid-19; Πώς επηρεάζει την καρδιά;

Η ασθένεια που προκαλείται από τον κορωνοϊό (Covid-19) είναι στην πλειονότητα των περιπτώσεων (80-85%) λοίμωξη που προσομοιάζει το κοινό κρυολόγημα με ήπια συμπτωματολογία (πυρετός, ξηρός βήχας, μυαλγίες, πονοκέφαλος, ανοσμία και γαστρεντερικές διαταραχές). Δεν χρειάζεται ειδική θεραπεία παρά μόνο αντιπυρετικά τύπου παρακεταμόλης και παραμονή στο σπίτι με τήρηση των κανόνων υγιεινής. Ωστόσο, σε ένα 15% των προσβεβλημένων προκαλεί βαρύτερα συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια), ενδεικτική πνευμονίας.

Η πνευμονία δεν είναι εντοπισμένη αλλά αμφοτερόπλευρη (και στους δύο πνεύμονες). Σε αυτήν την περίπτωση απαιτείται εισαγωγή στο νοσοκομείο για οξυγονοθεραπεία. Σε ένα ποσοστό 5% μπορεί να εμφανιστεί οξεία αναπνευστική δυσχέρεια (SARS) και θα χρειαστεί διασωλήνωση και μηχανική υποστήριξη της αναπνοής. Κάποιοι ασθενείς μπορεί να εκδηλώσουν καρδιοτοξικότητα από τον ιό, δηλαδή περικαρδίτιδα, μυοκαρδίτιδα, οξεία καρδιακή ανεπάρκεια και αρρυθμίες. Οι παραπάνω καταστάσεις είναι σοβαρές και μπορεί να οδηγήσουν σε πολυοργανική ανεπάρκεια και θάνατο.

Ποια είναι η μεταδοτικότητα και ποια η θνητότητα της νόσου;

Η νόσος χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα (Ro 2-3), δηλαδή ένα άτομο υπολογίζεται ότι τη μεταφέρει σε άλλα 2 με 3 άτομα, όχι μόνο όταν νοσεί αλλά πιθανώς και κατά την περίοδο της επώασης (έως 14 ημέρες) μέσω αεροσταγονιδίων. Για αυτό και πρέπει να συμπεριφερόμαστε όλοι σαν να είμαστε δυνητικά φορείς και όχι υγιείς, χρησιμοποιώντας μάσκα και γάντια και τηρώντας τις αποστάσεις.

Τα έως τώρα δεδομένα για τη θνητότητα της νόσου ποικίλουν σημαντικά από χώρα σε χώρα και από περιοχή σε περιοχή. Ο υπολογισμός της θνητότητας εξαρτάται από το ποιοι παράγοντες περιλαμβάνονται στη στατιστική ανάλυση. Στην Ελλάδα σήμερα αναφέρεται μια θνητότητα 3,5% επί των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Βάσει όμως υπολογισμών των λοιμωξιολόγων τα συνολικά κρούσματα είναι στην πραγματικότητα 10πλάσια!

Η θνητότητα υπολογίστηκε σε 0,5% στη Ν. Κορέα, μια χώρα που ελέγχθηκε μεγάλος αριθμός φορέων, έως και >9% στη Λομβαρδία της Ιταλίας, όπου ο πληθυσμός είναι γηρασμένος και υπήρξε ενδονοσοκομειακή διασπορά. Ειδικότερα η νόσηση του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού όπως συνέβη αρχικά στη Wuhan (λόγω άγνοιας ως προς τον άγνωστο τότε ιό) και κατόπιν στην Ιταλία (λόγω κορεσμού συστήματος υγείας) αύξησε σημαντικά τη θνητότητα. Εως αυτή τη στιγμή 46 γιατροί στην Κίνα και 61 στην Ιταλία έχουν χάσει τη ζωή τους στην πρώτη γραμμή. Πιθανώς οι διαφορές να οφείλονται και σε μεταλλάξεις του ιού.

Ο Γεώργιος Σιαμάς είναι καρδιολόγος, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, μετεκπαιδευθείς στην Αγγλία.