Η ευκαιρία της Ακροδεξιάς

«Προσοχή! Fake news! Κυκλοφορεί και διαδίδεται ευρέως ότι το ομοσπονδιακό υπουργείο Υγείας σύντομα θα ανακοινώσει πρόσθετα δραστικά μέτρα περιορισμού της δημόσιας ζωής. Αυτό ΔΕΝ ισχύει! Παρακαλούμε βοηθήστε μας να σταματήσουμε τη διάδοση».

Ηταν ένα από τα μηνύματα στο Twitter στο οποίο κατέφυγε προ ημερών η γερμανική κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει τη διασπορά ψευδών ειδήσεων. Σε περιπτώσεις κοινωνικών κρίσεων και προκλήσεων, όπως η πανδημία του κορωνοϊού που εξαπλώνεται σε όλον τον πλανήτη, τα fake news και οι θεωρίες συνωμοσίας εξελίσσονται σε μια δεύτερη, παράλληλη μάστιγα. Τα κοινωνικά δίκτυα δίνουν τη δυνατότητα σε ταχύτατη και ευρεία εξάπλωσή τους. Ο στόχος είναι η διασπορά του φόβου και του πανικού στον κόσμο, εκείνοι που πρωτοστατούν στη συνωμοσιολογία είναι και αυτή τη φορά οι ακροδεξιοί. H Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), που βλέπει τα ποσοστά της να μειώνονται σε μονοψήφιο αριθμό, αφενός κατηγορεί την κυβέρνηση της Μέρκελ για ανευθυνότητα και προχειρότητα στην προστασία των πολιτών και από την άλλη μιλάει για απαράδεκτη κρατική υστερία.

Οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες (BND) προειδοποιούν για εργαλειοποίηση της κορωνο-κρίσης από την εξτρεμιστική Ακροδεξιά. Η πανδημία για αυτούς, εκτίμησε ο αρχηγός του BND, Τόμας Χάλντενβανγκ, στην τελευταία έκδοση της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Die Zeit», είναι μια χρυσή ευκαιρία «να υποσκάψουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, να διακινήσουν θεωρίες συνωμοσίας και να στιγματίσουν μετανάστες ως μεταφορείς του ιού». Η συνωμοσιολογία πηγαίνει χέρι χέρι με την αντισυστημική καταστροφολογία. «Στοχεύουν στη διεύρυνση της απήχησης ριζοσπαστικών και εξτρεμιστικών θέσεων» τόνισε ο Χάλντενβανγκ. Για τον λόγο αυτόν, οι μυστικές υπηρεσίες παρακολουθούν στενά τέτοιου είδους δραστηριότητες στο εσωτερικό της χώρας. «Η στοχευμένη παραπληροφόρηση και η διασπορά ψευδών ειδήσεων απειλούν τη δημόσια ασφάλεια και τάξη» σημείωνε στο κυβερνητικό μπρίφινγκ την περασμένη εβδομάδα εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών. Τώρα απειλεί και τη δημόσια υγεία. «Οταν διαδίδεται π.χ. ότι το πλύσιμο των χεριών δεν βοηθάει σε τίποτα, προκαλείται ανασφάλεια στον κόσμο» σημείωνε ο εκπρόσωπος, τέτοια φαινόμενα «είναι αντικείμενο των γενικών δραστηριοτήτων των αρχών ασφαλείας». Στο στόχαστρο των Αρχών είναι η δημοσιογραφική κάλυψη της πανδημίας κορωνοϊού από το γερμανικό πρόγραμμα που εκπέμπει το ρωσικό κανάλι «RT» (Russia Today), με βίντεο όπως «η πανδημία που δεν υπήρξε ποτέ», που συγκέντρωσε 657.000 κλικ.

Οι πολίτες έχουν φυσικά τη δυνατότητα να ενημερωθούν από αξιόπιστα μέσα μαζικής ενημέρωσης και πηγές για την κρίση και τα μέτρα αντιμετώπισής της, αλλά είναι πιο πικάντικα τα σενάρια συνωμοσιολογίας.

Μάχη κόντρα σε καμπάνιες παραπληροφόρησης που δεν προέρχονται μόνο από εξτρεμιστές ακροδεξιούς δίνει και η ΕΕ. Κυρίως η Ρωσία και η Κίνα εργαλειοποιούν την πανδημία για δικά τους συμφέροντα, «συχνά αμφισβητώντας άμεσα την αξιοπιστία της ΕΕ», αναφέρει έκθεση της υπηρεσίας του ύπατου εκπροσώπου Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ. Προβάλλεται επικοινωνιακά στο έπακρο η βοήθεια που δίνει σήμερα η Κίνα σε διάφορες χώρες, αλλά αποσιωπάται η βοήθεια που είχε πάρει η Κίνα από την ΕΕ όταν ξέσπασε η κρίση.

Δεν είναι μόνο οι θεωρίες συνωμοσίας του βραζιλιάνου προέδρου Μπολσονάρο, αλλά και ακραίοι εθνικολαϊκιστές ευρωπαίοι πολιτικοί, οι οποίοι πάντα επεδίωκαν τη διάλυση της ΕΕ και την επιστροφή στη «θαλπωρή» του εθνικού κράτους και ξιφουλκούν πάλι κατά της ΕΕ. Παράδειγμα ο Ματέο Σαλβίνι, τον οποίο προβάλλει η ελληνική, εθνικιστική ιστοσελίδα «Εθνικό Μέτωπο», επειδή χαρακτήρισε «λάκκο με φίδια» την ΕΕ, την οποία κατηγόρησε ότι «έχει εγκαταλείψει κάθε έννοια αλληλεγγύης». Επιστέγασμα είναι το συμπέρασμα ότι «το ψευδοκράτος της ΕΕ» δεν ανταποκρίνεται σε καμία ανάγκη πολιτών και κοινωνιών.