Κορωνο-ομόλογα για επενδύσεις και ρευστότητα από ΕΚΤ

Καθώς η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δοκιμάζεται γύρω από τη μορφή που θα λάβει η πανευρωπαϊκή στήριξη των χωρών που πλήττονται βαρύτερα από την πανδημία και ενόψει της νέας τηλεδιάσκεψης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στις 7 Απριλίου, «ΤΑ ΝΕΑ» ζήτησαν την άποψη δύο έγκριτων οικονομολόγων: του προέδρου του Ινστιτούτου Διεθνών Οικονομικών Peterson Ανταμ Πόζεν και του προέδρου της τράπεζας Societe Generale Λορέντζο Μπίνι Σμάγκι, ο οποίος διετέλεσε μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ μεταξύ 2005 και 2011.

Ο Πόζεν εμφανίζεται ξεκάθαρα υπέρ της ανάγκης για «μεγαλύτερη δημοσιονομική μεταφορά και αμοιβαία κατανομή των κινδύνων στην ευρωζώνη». Πιο συγκεκριμένα, ο αμερικανός οικονομολόγος εκτιμά ότι η απόφαση της ΕΚΤ για αγορά ομολόγων 750 δισ. ευρώ «βρίσκεται στον σωστό δρόμο και στη σωστή κλίμακα». Χαρακτηρίζει λιγότερο σωστή επιλογή την ενεργοποίηση εργαλείων του ESM «επειδή θα είναι μόνο ένα πέπλο αιρεσιμότητας» και τονίζει ότι «είναι πολύ σημαντικότερο να προχωρήσουμε προς τα ευρωομόλογα, αν και μόνο για την ειδική κατάσταση του COVID-19».

Στο ίδιο θέμα ο Μπίνι Σμάγκι εκτιμά ότι «η ΕΚΤ έχει κάνει πολλά και μπορεί να κάνει περισσότερα εάν χρειαστεί». Ωστόσο, τονίζει ότι το καθήκον της κεντρικής τράπεζας είναι κυρίως να παρέχει ρευστότητα και όχι να στηρίζει την οικονομία και να κάνει μεταφορές στα μέλη που υποφέρουν περισσότερο. Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι όλα τα εργαλεία πρέπει να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση ανάγκης. «Δεν βλέπω την ανάγκη ενεργοποίησης του ESM αυτή τη στιγμή, καθώς όλες οι χώρες έχουν πρόσβαση στις αγορές, αλλά πρέπει να είναι έτοιμος και ενισχυμένος» εκτιμά, κάνοντας, πάντως, αναφορά στη δυνατότητα χρήσης από την ΕΚΤ του επονομαζόμενου Outright Monetary Transactions (OMT), εργαλείου που επιτρέπει την αγορά σχεδόν απεριόριστου όγκου κρατικού χρέους, αλλά προϋποθέτει την ύπαρξη πιστοληπτικής γραμμής του ESM. «Στην περίπτωση που χρησιμοποιηθεί η προληπτική γραμμή πίστωσης του ESM θα σήμαινε ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να κάνει ό,τι χρειάζεται» λέει συγκεκριμένα ο ιταλός οικονομολόγος. «Τα κορωνο-ομόλογα, τα βλέπω για επενδυτικούς σκοπούς, στον τομέα της υγείας, για παράδειγμα, και για τη φάση ανασυγκρότησης» δηλώνει ο Μπίνι Σμάγκι.

Πάντως ο ιταλός οικονομολόγος θεωρεί ότι η «ΕΕ έχει κάνει πολλά με τα μέσα που διαθέτει» για την αντιμετώπιση της κρίσης. «Η ΕΚΤ έχει παρέμβει, με πρωτοφανή δράση. Εχει αρχίσει να αγοράζει ελληνικά ομόλογα, επιτέλους. Το σύμφωνο σταθερότητας έχει ανασταλεί. Χρειάζεται περισσότερος χρόνος, ειδικά εάν απαιτούνται νέες Συνθήκες» δηλώνει. Για το πόσο βαθιά είναι η τωρινή κρίση ο Πόζεν τονίζει ότι είναι πολύ διαφορετική από το 2008. «Πρόκειται για ένα πραγματικό σοκ, ανεξάρτητο από τις οικονομικές επιλογές κάποιου, που οδηγούν σε ύφεση. Οι χρηματοπιστωτικοί παράγοντες είναι δευτερεύοντες και παρενέργειες του πραγματικού σοκ. Ακόμη και οι δημοσιονομικά συντηρητικοί αναγνωρίζουν ότι εδώ δεν υπάρχει ηθικός κίνδυνος». Ο πρόεδρος του Peterson εκτιμά ότι το μέγεθος των δημοσιονομικών απαντήσεων, της τάξεως του 8% – 12% του ΑΕΠ τους επόμενους μήνες στις πλούσιες χώρες είναι πιθανώς σωστό, σημειώνοντας, όμως, ότι πρόκειται για «γέφυρα χρηματοδότησης» και όχι «κίνητρα αυτά καθαυτά». Από την πλευρά του ο Μπίνι Σμάγκι εκτιμά ότι «μπορούμε μόνο να σκεφτούμε σενάρια, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του δημόσιου χρέους κατά 20% του ΑΕΠ».

Κατά τον Πόζεν «εάν τα μέτρα είναι αποτελεσματικά εντός 2-4 μηνών από την έναρξή τους, τότε οι οικονομίες θα πρέπει να ανακάμψουν με αυτά τα μέτρα». Ο Μπίνι Σμάγκι τονίζει, πάντως, ότι «είναι σημαντικό να μη λησμονούμε όλες τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι η ανάκαμψη θα είναι ισχυρή».

Στο ερώτημα αν θα οδηγηθούμε τελικά στην ανάγκη διαγραφής χρεών ο Πόζεν θεωρεί ότι η έμφαση αυτή τη στιγμή είναι στη μετακύλιση χρεών σε ιδιώτες και Δημόσιο. «Οι διαγραφές χρεών είναι λιγότερο πιεστικές» δηλώνει. Απαντώντας ειδικότερα για την Ελλάδα, ο Μπίνι Σμάγκι τονίζει ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να συζητήσουμε ελάφρυνση του χρέους. Η Ελλάδα μπορεί να έχει πάλι πρόσβαση στην αγορά και να διατηρήσει τη μεταρρυθμιστική προσπάθεια, κάτι που θα αποδώσει στο διάστημα της ανάκαμψης».