Ο κορωνοϊός δημιουργεί νέα «κόκκινα» δάνεια

Η πανδημία του κορωνοϊού δεν δημιουργεί μόνο προκλήσεις για την οικονομία λόγω κατάρρευσης της προσφοράς και της ζήτησης αλλά και επειδή δημιουργεί αυξημένους κινδύνους για καθυστερήσεις ή αδυναμία καταβολής οφειλών νοικοκυριών για δάνεια και σε κάρτες.

Ο κίνδυνος αυτός καταγράφηκε πρώτα στην Κίνα από όπου ξεκίνησε η πανδημία, αλλά φαίνεται ότι εξαπλώνεται τώρα στην Ευρώπη, στην Αμερική και σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπως αναφέρουν διεθνείς οικονομολόγοι και αναλυτές. Σε πολλές χώρες μεγάλο μέρος των συμβάσεων εργασίας έχει ανασταλεί, ενώ σημαντικά μειωμένα είναι και τα έσοδα ελεύθερων επαγγελματιών λόγω της κρίσης.

Τα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το Μπλούμπεργκ ειδικά από την αγορά της Κίνας, η οποία δέχθηκε πρώτη το πλήγμα από την πανδημία, είναι ενδεικτικά. Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές πιστωτικών καρτών οδήγησαν τον περασμένο μήνα σε αύξηση των χρεών αυτών κατά 50% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή χρονική περίοδο, σύμφωνα με στελέχη δύο τραπεζών που δεν θέλησαν να κατονομαστούν. Την ίδια στιγμή τα χρέη των νοικοκυριών ως ποσοστό επί του ΑΕΠ δεν ήταν ποτέ υψηλότερα σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ελβετία, αλλά και από τη Νέα Ζηλανδία έως τη Νιγηρία, σύμφωνα με στοιχεία του Ιανουαρίου του 2020 από το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (Institute of International Finance – IFF) που επικαλείται το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο. Ενα ακόμα παράδειγμα είναι η Αυστραλία, όπου τα νοικοκυριά φέρονται να έχουν τα υψηλότερα χρέη ως ποσοστό επί του ΑΕΠ ανάμεσα στις είκοσι πιο ανεπτυγμένες χώρες οικονομικά (G20). Στη χώρα αυτή τράπεζες ανέφεραν ότι οι τηλεφωνικές τους γραμμές που χρησιμοποιούνται για όσους χρειάζονται βοήθεια στις αποπληρωμές χρεών ή άλλους είδους οικονομική συνδρομή έχουν κατακλυστεί από πελάτες. Η σχετική κίνηση φέρεται να είναι οκτώ φορές μεγαλύτερη από άλλες περιόδους.

Η κατάσταση μπορεί να γίνει εκρηκτική και στις ΗΠΑ, όπου τα χρέη από πιστωτικές κάρτες έφτασαν πέρυσι στα 930 δισ. δολάρια. Οι ΗΠΑ είχαν μέχρι τώρα πολύ χαμηλή ανεργία. Ωστόσο με το ξέσπασμα της επιδημίας του κορωνοϊού η απασχόληση έχει δεχθεί καίριο πλήγμα. Οπως ανακοινώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από την κυβέρνηση της χώρας, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι την εβδομάδα που έληξε στις 21 Μαρτίου οι αιτήσεις των Αμερικανών για τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας έφτασαν τα 3,28 εκατομμύρια. Πρόκειται για ιστορικό ρεκόρ, αφού το προηγούμενο σε εβδομαδιαία βάση είχε καταγραφεί το 1982 και αφορούσε σχεδόν 700.000 αιτήσεις για επιδόματα ανεργίας.

Αυτό συνέβη επειδή για να αντιμετωπιστεί η πανδημία αποφασίστηκε μεταξύ άλλων αναστολή της παραγωγής εγχώριων αυτοκινητοβιομηχανιών και άλλων μεγάλων βιομηχανικών μονάδων της χώρας, καθώς  επίσης το σοκ των αερομεταφορών, αφού κανείς δεν μπορεί ή δεν θέλει πια να μπει σε αεροπλάνο. Επίσης έκλεισαν πολλές άλλες επιχειρήσεις από την κυβέρνηση Τραμπ για να περιοριστεί η εξάπλωση της πανδημίας. Στις ΗΠΑ η νομοθεσία είναι τέτοια που οι εργοδότες μπορούν να προσλαμβάνουν και να απολύουν πάρα πολύ εύκολα.

Την ίδια στιγμή στην Κίνα τα ποσοστά χρεοκοπίας των καταναλωτών σε ορισμένες τράπεζες έχουν ήδη αυξηθεί έως και 4% από περίπου 1% πριν από την πανδημία σύμφωνα με στοιχεία του Μπλούμπεργκ, το οποίο επικαλείται στελέχη τραπεζών της χώρας. Αλλος παράγοντας μεγάλης κινεζικής τράπεζας δήλωσε ότι η εταιρεία του λαμβάνει μέτρα για να κάνει πιο δύσκολη τη χορήγηση πιστωτικών καρτών ή ακόμα και να πάψει να έχει ορισμένους πελάτες επειδή το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα έχει διαπιστώσει μεγάλη αύξηση των καθυστερήσεων στις πληρωμές. Οι κινεζικές τράπεζες φοβούνται μεγάλη αύξηση στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και μια σημαντική πτώση των κερδών κατά 39% φέτος, σύμφωνα με το πιο απαισιόδοξο σενάριο σε ανάλυση της UBS.