Δεν έχουν τρόπο να γλιτώσουν το ξύλο

Σε ολο τον κόσμο, καθώς ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας σε πόλεις και χωριά προκειμένου να εμποδισθεί η εξάπλωση του κορωνοϊού, οι μεγάλες προσπάθειες να σωθούν ζωές έχει θέσει μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα σε μεγαλύτερο κίνδυνο.

Γυναίκες και παιδιά που ζουν σε περιβάλλον ενδοοικογενειακής βίας δεν έχουν τρόπο να ξεφύγουν από τους θύτες στη διάρκεια της καραντίνας και από τη Βραζιλία στη Γερμανία, από την Ιταλία στην Κίνα ακτιβιστές και γυναίκες που επιβίωσαν τονίζουν πως ήδη παρατηρούν ανησυχητική αύξηση των περιστατικών.

Στην επαρχία Χουμπέι, απ’ όπου ξεκίνησε η πανδημία, τα περιστατικά οικογενειακής βίας που καταγγέλθηκαν στην αστυνομία τριπλασιάσθηκαν στη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας τον Φεβρουάριο – από 47 το ίδιο διάστημα πέρσι έφθασαν τώρα στα 162.

«Η επιδημία έχει τεράστια επίδραση στην οικογενειακή βία», σχολιάζει ο Ουάν Φέι, συνταξιούχος αστυνομικός που ίδρυσε μια οργάνωση εναντίον της βίας. «Σύμφωνα με τις στατιστικές μας, το 90% των περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας εκείνη την περίοδο την επαρχία Χουμπέι είχαν σχέση με την επιδημία του Covid-19».

Είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται διεθνώς. Στη Βραζιλία, σε κρατικό κέντρο για κακοποιημένες γυναίκες έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά τα περιστατικά, που αποδίδονται στο κλείσιμο των οικογενειών στο σπίτι τους. «Υπάρχει αύξηση 40% με 50% και προβλέπεται να αυξηθεί και άλλο», λέει η Αντριάνα Μέλο, δικαστής που ειδικεύεται στη οικογενειακή βία στο Ρίο ντε Τζανέιρο».

Η καταλανική τοπική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι τα τηλέφωνα στην ειδική γραμμή αυξήθηκαν κατά 20% μέσα στις πρώτες ημέρες του περιορισμού κυκλοφορίας. Στην Κύπρο οι κλήσεις σε αντίστοιχη τηλεφωνική γραμμή βοήθειας αυξήθηκαν κατά 30% την εβδομάδα μετά τις 9 Μαρτίου, όταν άρχισαν να ισχύουν τα μέτρα. «Η αύξηση είναι δραματική και συνεχίζεται», παρατηρεί η Ανίτα Δράκα, της Ενωσης για την αποτροπή της οικογενειακής βίας, με έδρα τη Λευκωσία. «Η γραμμή είναι 24ωρη και τα τηλέφωνα δεν σταματούν να χτυπούν».

Αυτά τα ανησυχητικά στοιχεία αφορούν μόνο υποθέσεις όπου οι γυναίκες μπόρεσαν να ζητήσουν βοήθεια. Ομως πολλές δεν μπορούν να πάρουν τηλέφωνα από φόβο μήπως οι βίαιοι σύντροφοί τους τις ακούσουν ή εμποδίζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι.

Στην Ιταλία, ακτιβιστές λένε πως οι κλήσεις σε τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας έχουν μειωθεί εντυπωσιακά, όμως αντίθετα λαμβάνουν πολλά περισσότερα γραπτά μηνύματα και emails για βοήθεια. «Ενα μήνυμα ήταν από μια γυναίκα που είχε κλειδωθεί στην τουαλέτα και μας έγραφε ζητώντας βοήθεια», εξηγεί η Λέλα Παλαντίνο, από οργάνωση προστασίας των γυναικών από τη βία. «Ζούμε στιγμές έκτακτης ανάγκης σε αυτό το θέμα. Καθώς οι γυναίκες είναι αναγκασμένες να παραμένουν στο σπίτι με άνδρες που τις κακοποιούν τα πράγματα χειροτερεύουν». Προσθέτει ότι αναμένει «εκρηκτική αύξηση» των καταγγελιών όταν αρθούν τα μέτρα.

Στην Ισπανία, όπου οι κανόνες απαγόρευσης της κυκλοφορίας είναι πολύ αυστηροί και τα πρόστιμα για την παραβίασή τους ιδιαίτερα τσουχτερά, η κυβέρνηση ενημερώνει τις γυναίκες ότι δεν θα τους επιβληθεί πρόστιμο εάν βγουν από το σπίτι για να καταγγείλουν κακοποίηση. Στις 19 Μαρτίου, πέντε ημέρες μετά την εφαρμογή των μέτρων μια γυναίκα δολοφονήθηκε από τον σύζυγό της μπροστά στα παιδιά τους στη Βαλένθια.

Στην Ελλάδα, αξιωματούχοι λένε πως εντείνουν καμπάνια για να βοηθήσουν γυναίκες με προβλήματα που προκύπτουν από την επιβεβλημένη παραμονή στο σπίτι. «Αναγνωρίζοντας ότι, γενικά, σε περιόδους κρίσης αυτό αποτελεί πρόβλημα, εργαζόμαστε συνεχώς για να ευαισθητοποιήσουμε τους πολίτες», λέει η Μαρία Συρεγγέλα, γενική γραμματέας Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων. «Την ερχόμενη εβδομάδα, οπότε και θα έχουμε τα επίσημα στοιχεία για την κλίματα του προβλήματος, θα ξεκινήσουμε ενημέρωση μέσα από τα ΜΜΕ. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι λόγω των οικονομικών επιπτώσεων, της κρίσης η κατάσταση θα επιδεινωθεί».

Με ανταποκρίσεις των Angela Giuffrida (Ρώμη), Helena Smith (Αθήνα), Sam Jones (Μαδρίτη), Τom Phillips (Σάο Πάολο) και Lily Kuo (Πεκίνο)