Αν σωθεί το ΕΣΥ {LF}θα σωθούμε περισσότεροι

Προτού το Εθνικό Σύστημα Υγείας γίνει πεδίο μάχης του κορωνοϊού, προτού οι γιατροί αρχίσουν να θεωρούνται ήρωες με άσπρες και πράσινες ποδιές, ένας άλλος πόλεμος διεξαγόταν στα σπλάγχνα των δημόσιων νοσοκομείων: αυτός για ένα κρεβάτι σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Ολοι γνωρίζουμε κάποιον που ενεπλάκη στις «εχθροπραξίες»: έναν ασθενή που το είχε ανάγκη, έναν γιατρό που προσπάθησε να πει μια κουβέντα, έναν συγγενή που έτρεχε από εδώ κι από εκεί για να φροντίσει τη μεταφορά. Τα κρεβάτια στις ΜΕΘ εδώ και χρόνια είναι λίγα και γι’ αυτό είναι περιζήτητα. Οχι αυτά στις ιδιωτικές κλινικές, αλλά αυτά στις δημόσιες. Σ’ αυτές τις ίδιες που εδώ και χρόνια οι περισσότεροι λένε φωναχτά πως προτιμούν να μην πατήσουν ποτέ το πόδι τους. Μιλούν εκνευρισμένοι για τις ελλείψεις των κρατικών υπηρεσιών, αναδεικνύουν όσο μπορούν τα λάθη του συστήματος – και ποιος θα μπορούσε να τους αδικήσει;

Δεν είναι μόνο οι πολίτες που τα χρόνια της κρίσης θεώρησαν πως το ΕΣΥ και οι υπόλοιπες υπηρεσίες του «κοινωνικού κράτους» έχουν εξαθλιωθεί και, άρα, καλύτερα να τις αποφεύγουμε. Η τρύπα υπολογιζόταν σε εκλογικό και οικονομικό κόστος, επομένως έμεινε ανοιχτή. Αντ’ αυτού, ακόμα και κατά την προηγούμενη περίοδο διακυβέρνησης, τα θετικά νέα είχαν να κάνουν αποκλειστικά με την ιδιωτική πρωτοβουλία – επί ΣΥΡΙΖΑ, για παράδειγμα, ανακοινώθηκε η μεγάλη δωρεά του «Σταύρος Νιάρχος» για την κατασκευή τριών νοσοκομείων. Και η σημερινή κυβέρνηση εξελέγη με πρόγραμμα που διευκολύνει τις επενδύσεις και τις κινήσεις των ιδιωτών. Εδώ και έναν μήνα, όμως, μπήκαμε στην εποχή της παραδοξότητας: ακόμα κι εκείνοι που υπερτονίζουν τη σημασία του ιδιωτικού τομέα έχουν πέσει με τα μούτρα στην προσπάθεια θωράκισης του ΕΣΥ. Ο «πόλεμος των Εντατικών», σε ανύποπτο χρόνο, έχει δείξει τον δρόμο: όταν τα πράγματα σκουραίνουν, όταν το διακύβευμα είναι οι ανθρώπινες ζωές, το βλέμμα όλων στρέφεται στο ΕΣΥ. Τα ιδιωτικά νοσοκομεία δεν έχουν, εξηγούν οι ειδικοί, ούτε είχαν ποτέ τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν μαζικά «βαριά ιατρική». Ετσι το βάρος πέφτει, εξ ολοκλήρου, στο Δημόσιο.

ΧΑΜΗΛΗ ΘΕΣΗ. Το ελληνικό ΕΣΥ, σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μετρήσεις, βρίσκεται στις πιο χαμηλές θέσεις των συστημάτων υγείας στα κράτη – μέλη της ΕΕ. Πιο χαμηλά από το βρετανικό NHS, πιο χαμηλά από αυτό της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Γερμανίας. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, το σύστημα υγείας στην Ελλάδα δεν έχει ακόμα υπερβεί τον εαυτό του, όπως συμβαίνει σε άλλες μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης. Ακολουθεί, παραδόξως, την εξαίρεση της Γερμανίας. Με βάση τα δεδομένα, κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να συμβαίνει: ο μισθός ενός εντατικολόγου, που αυτή τη στιγμή ρισκάρει τη ζωή του, στη βαθμίδα του διευθυντή αγγίζει περίπου τα 2.000 ευρώ – στη Γερμανία, το ποσό είναι το διπλάσιο. Τα κρεβάτια που διατίθενται πανελλαδικά για την καταπολέμηση του κορωνοϊού είναι λίγο περισσότερα από 2.000, ενώ αυτά στις ΜΕΘ περίπου 800 – αν η πρόνοια και τα κονδύλια ήταν τόσο επαρκή όσο στη Γερμανία, ο αντίστοιχος αριθμός σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας θα έπρεπε να φτάνει τα 2.000 κρεβάτια.

Με άλλα λόγια, το ΕΣΥ θα έπρεπε να έχει κρασάρει ήδη. Η κυβέρνηση, όμως, έλαβε προληπτικά μέτρα. Σ’ αυτό συμφωνούν γιατροί με διάφορες ιδεολογικές καταβολές: η άμεση καραντίνα και, κατά κύριο λόγο, το έγκαιρο κλείσιμο των σχολείων έδωσε χώρο στους γιατρούς και παράταση ζωής σε ένα βεβαρημένο σύστημα. Αν οι οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας εισακουστούν, ίσως το ΕΣΥ να μη χρειαστεί να τεστάρει τα όριά του. Κι αυτό, όμως, αποτελεί μια αισιόδοξη πρόβλεψη, καθώς μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα γίνει εμφανές αν έπαιξαν ρόλο οι μικρές καθυστερήσεις: το Σαββατοκύριακο πριν από τον περιορισμό κυκλοφορίας, με τη μαζική έξοδο από την Αθήνα, και το καθυστερημένο «κλείσιμο» των εκκλησιών.

Η γραμμή ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο κρέμεται πάνω σε ένα δημόσιο νοσοκομείο. Αν σωθεί αυτό, θα σωθούμε όλο και περισσότεροι.